0

BENG (bijna energieneutrale gebouwen): berekenen met nZEB of EPC?

Lees de blog BENG: berekenen met nZEB of EPC? Door Cindy Vissering, programmamanager duurzaam bouwen SBRCURnet.

Door Cindy Vissering, programmamanager Duurzaam Bouwen SBRCURnet

Hoe hard we ook rekenen aan het energieverbruik, het blijft een benadering van de waarheid. Niet alles is tot op de komma te voorspellen. Wat we wel kunnen doen is de benadering pakken die het beste past bij de situatie.

Het energieverbruik van een gebouw wordt meestal gesplitst in een gebruikersdeel en een gebouwdeel. Want de ervaring is dat het gebruikersdeel alle kanten op kan: afhankelijk van de hobby’s en gewoontes van de bewoners. Maar:

Het gebouwgebonden energiegebruik is net zo goed afhankelijk van het gedrag van de bewoner!

Dat blijkt maar weer uit het onderzoek van Daša Majcen, promovendus aan de TU Delft. Zij stelt dat het energielabel eigenlijk weinig zegt over de energiezuinigheid van een huis, maar dat het helemaal afhankelijk is van het gedrag van de bewoner. Zij heeft hiertoe diepgaand onderzoek gedaan.

Wat interessant is aan het onderzoek van Daša Majcen, is dat zij aangeeft dat het dus veel rendabeler is om energie (lees: geld en tijd) te steken in het veranderen van gedrag van bewoners, dan in het renoveren van de woningen. Zeker wanneer het doel het beperken van de energievraag is.

Energiezuinigheid van het gebouw

Dit hoeft natuurlijk niet te betekenen dat we kunnen stoppen met het energetisch renoveren van woningen naar hoge ambitieniveaus…. In potentie kun je nog steeds zeggen dat een gelijk gezin véél energiezuiniger kan leven in een A++ woning dan in een F woning. Met gelijkblijvend gedrag, moet ik er dan wel bij zeggen. Want: in een F woning heeft men bijvoorbeeld de neiging om alleen de leefruimte te verwarmen, wat natuurlijk zorgt voor een laag energiegebruik.

Om dus iets te kunnen zeggen over de kwaliteit van het potentiële energieverbruik van de woning, gaan we uit van een ‘standaard gezin’. En daar willen we dan ook aan kunnen rekenen, zodat we kunnen ‘voorspellen’ wat het potentiële verbruik kan zijn.

BENG

Al sinds 1995 gebruiken we de EPC (EPG) als berekeningsmethodiek en merken nu dat des te dichter de EPC de nul nadert, des te slechter deze aansluit op de werkelijkheid. Rondom diezelfde periode werd in Duitsland het Passivhaus Institute opgericht. De woningen die volgens de Passiefhuis maatregelen gerealiseerd zijn, zijn binnen Europees gefinancierde programma’s vanaf het begin gemonitord. Hiermee bewezen zij dat hun bouwmethodiek klopt. Ook hebben zij daarmee de Passiefhuis berekeningsmethodiek (de PHPP) geperfectioneerd. Je zou kunnen zeggen dat de PHPP een rekenmethodiek is waarmee de waarheid heel aardig voorspeld kan worden.

De nieuwste versie van de PHPP (versie 9) is in het Nederlands vertaald en aangepast met bijvoorbeeld de Nederlandse klimaatgegevens. Deze is omgedoopt tot NZEB-tool, omdat er meer dan alleen Passiefhuizen mee berekend kunnen worden. Ook bijvoorbeeld BENG, Nul Op de Meter en Active House. NZEB (Nearly Zero Energy Buildings) staat voor hetzelfde als BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen).

Waarom gaan we in Nederland de NZEB rekenmethode niet gebruiken om BENG te berekenen?

Op dit moment worden de BENG-eisen voor 2020 uitgewerkt door de overheid en hoe deze verschillende eisen berekend zouden moeten worden. Mijn indruk is dat men de neiging heeft om bij de rekenmethodiek van de EPC te blijven. Deels omdat deze in regelgeving is verankerd.

Kunnen we niet veel beter bekijken welke rekenmethodiek de beste resultaten levert?

Energie in ontwerpfase berekenen

Met de NZEB-tool kan een goede inschatting gemaakt worden van het gebouwgebonden energiegebruik in de woning en de energiebalans. Dit is een intensieve berekening, die vaak aan het einde van de ontwerpfase ingezet wordt om te checken of bewijzen dat men goed zit met het ontwerp (dit is vergelijkbaar met hoe de EPC gebruikt wordt). Zo niet, dan kun je op dat moment je ontwerpt nog bijstellen.

Ik wil daar een andere tool naast zetten: de BENG 2020 rekenmethodiek. Dit is een vereenvoudigde versie van de PHPP (NZEB) rekenmethodiek. Deze tool is duidelijk bedoeld om tijdens de ontwerpfase ingezet te worden om gedurende het ontwerpproces al bij te kunnen sturen. Deze berekening is vrij snel te maken, minder nauwkeurig als de NZEB-tool, maar hij geeft een goede indicatie. Bovendien wordt er een inschatting gemaakt van de te verwachten hoogte van de energierekening. Deze is te baseren op de huidige energierekening van de bewoners, zodat het gebruikersgedrag hierin meegenomen wordt

Ik schreef in een eerdere blogpost mijn eigen inzichten vanuit het volgen van deze training. En daarmee zijn we weer rond bij het begin: hoe we de invloed van het bewonersgedrag mee kunnen nemen en welke rekenmethodiek we het beste in kunnen zetten op welk moment.

Deze blog verscheen eerder op LinkedIn

Dit blog is origineel verschenen op LinkedIn als onderdeel van de kennisuitwisseling tussen Selina Roskam van RVO en Cindy Vissering. Via deze link leest u ook de reacties die daarop gekomen zijn. 

Cursussen nZEB en BENG 2020
Carl-Peter Goossens geeft uitleg over het werken met de nZEB-tool in een tweedaagse training op 26 en 28 april. De training is vooral geschikt voor mensen die verwachten de tool vaker in te gaan zetten omdat zij in opdracht, of voor hun eigen ontwerp, een betrouwbare berekening willen kunnen maken.

René de Brouwer geeft op 11 en 25 mei een 2-daagse training waarbij de BENG 2020 rekenmethodiek centraal staat: Rekenen aan een energieneutraal gebouw. Daarbij is vooral het begrip van energieneutraal ontwerpen van belang, en aan welke knoppen je kunt draaien.

Bron Foto: Database Passive House Buildings