0

Bij-de-hand bouwen

Lees de blog "Bij-de-hand bouwen" door Carol Hol, conceptueel denker en eigenaar van concire.

door Carol Hol, conceptueel denker en eigenaar van Concire

In de bouw zijn we gewend de handen uit de mouwen te steken. Bouwvakkers behoren tot het soort mensen dat van oudsher flink hun handen laat wapperen. Dit is nog steeds het geval, al is er wel sprake van een verschuiving van fysiek naar digitaal handwerk. Die verschuiving kan als volgt worden getypeerd: van ‘met de-hand’ bouwen naar ‘bij-de-hand’ bouwen. ‘Bij-de-hand’ heeft drie betekenissen, zoals de bijdehante driehoek hieronder ook laat zien. De slag die de bouw aan het maken is bestrijkt de gehele driehoek, al gebeurt dit nog niet écht integraal.

Slimme huisvesting

Laten we de driehoek langslopen en beginnen met ‘bij-de-hand’ zijn, dat slim betekent. Menig zichzelf respecterende bouwer is met slimme huisvesting -smarthouses – bezig. Ook de infrastructuur begint steeds meer bijdehand te worden; zie de opkomst van interactief straatmeubilair en slimme wegen die energie opwekken, en die zelf voor verlichting zorgen. Steden werken er aan om ook steeds bijdehanter te worden – smart cities -met als parel in de kroon de regio van Eindhoven die onlangs tot de slimste van de wereld is uitgeroepen.

De tweede betekenis – ‘bij-de-hand’ hebben – heeft met nabijheid te maken, gezien vanuit het perspectief van de klant. Binnen zijn dagelijkse leefomgeving wil die een groot deel van zijn specifieke behoeften vervuld zien worden. Voor de woningbouw gaat dit betekenen dat we minder in serie en meer op maat moeten werken. Deze inmiddels tamelijk open deur is een tendens die uiteraard al langer zichtbaar is. Die vertaalt zich nu nog in kleinere series van gestandaardiseerde woningen, al dan niet – naar gelang de vraag van de woonconsument – met accessoires. De volgende stap is de omslag van bouwen van “maatwerk in series” (1n=100) naar ‘series van maatwerk’(100n=100).

Ketenintegratie

De derde betekenis is die van ‘elkaar bij-de-hand’ nemen, dit vanuit het besef dat in de steeds ingewikkelder wordende wereld waarin we leven de onderlinge afhankelijkheid alleen maar toeneemt. De hele ketenintegratie is daar -mede uit overwegingen van efficiency – ook een uiting van. De ‘opensource’ benadering is bij uitstek een voorbeeld van het ‘elkaar bij-de-hand’ nemen. Kennis en kunde delen levert altijd meer op. De kans op (sociale) innovatie en op het toevoegen van extra waarde neemt daarbij toe.

Eigenlijk heb ik het dan over bijdehante manieren van samenwerken. Ook daarin maakt de bouw stappen, bijvoorbeeld met interactieve werkomgevingen, mede gefaciliteerd door BIM. Het wachten is op het moment waarop niet alleen professionals tot die werkomgevingen toegang hebben, maar de consument daarin actief kan participeren. Wat dat betreft loopt de bouw in vergelijking met andere bedrijfstakken behoorlijk achter. Die zijn veel bijdehanter in hun omgang met de consument. Die ontwerpt interactief mee, waardoor het gehele proces van prototyping steeds sneller en effectiever verloopt.

Prosumptie

Het elkaar bij-de-hand nemen krijgt in andere bedrijfstakken de vorm van prosumptie, het samengaan van productie en consumptie, waarbij de producent en consument gelijkwaardige rollen vervullen. In de IT-wereld, en niet alleen daar, is dit al de gewoonste zaak van de wereld. Daar wordt de gehele bijdehante driehoek integraal opgepakt. Met de stormachtige digitale ontwikkeling – de geheugencapaciteit van chips verdubbelt zich om de paar jaar – kondigt zich een revolutie aan die links of rechts ook de bouw zal raken en dat in feite al doet, al wordt dit nog niet altijd zo ervaren. We hebben het dan over Digital Manufacturing, die er voor zorgt dat steeds meer productie digitaal aangestuurd wordt. Het werken met BIM is daar een voorbode van in de bouw.

Er circuleren prognoses dat tegen het jaar 2020 in de westerse wereld 98% van alles wat geproduceerd wordt digitaal ontwikkeld en aangestuurd zal zijn. Deze revolutie, ook wel de derde industriële revolutie genoemd, uit zich o.a. in 3D Printing. Voor het grote publiek zijn het nu vooral de gadgets, zoals het printen van sieraden, die tot de verbeelding spreken, maar delen van het bedrijfsleven zijn er professioneel mee bezig zoals de ruimtevaart (printen van onderdelen in de capsule), de medische sector (protheses, schedels en organen) en de maritieme industrie (schroeven). De klant/gebruiker wordt daar vanzelfsprekend nauw bij betrokken, want is onderdeel van het prototypingproces (dat maatwerk eigenlijk is) en bedient zichzelf zo op maat.

Genieten door 3D

Waar de tweede industriële revolutie het tijdperk van massaproductie/seriewerk was, is het de derde die series van maatwerk mogelijk maakt: met dezelfde 3D printer opeenvolgend verschillende producten maken, waarmee veel klanten met hun specifieke vraag op maat, snel en tegen een concurrerende prijskwaliteitsverhouding geholpen kunnen worden. Het goede nieuws is dat die productie niet meer ver weg, maar gewoon om de hoek van de straat in de nabijheid van de klant kan gaan plaatsvinden. En daar ligt van oudsher ook de kracht van de bouw.

Complete huizen 3D printen lijkt bij-de-hand, maar ligt nog niet zo voor de hand. Wel onderdelen die uniek zijn, zoals ornamenten en elementen met een eigen specifieke maattolerantie, die met de 3D-keten (3D-Designing, 3D-Scanning en 3D-Printing) zo bij-de-hand gemaakt kunnen worden. Recycling en reprinting van materialen en materieel komen dan ook echt binnen handbereik. De bouw moet daarom niet blijven hangen aan het begin van die keten, dus zo’n beetje waar met BIM gewerkt wordt, maar kan wel degelijk verdere stappen in de 3D-keten zetten om meer bij-de-hand te worden, om zo uiteindelijk van de voordelen van de gehele bijdehante driehoek te gaan genieten.

Nationaal congres Printing The City

Wie meer wil weten van Digital Manufacturing en zich wil laten inspireren door denkers en doeners uit de werelden van de 4 O’s (Ondernemingen, Onderzoeksinstellingen, Onderwijs en Overheid), die doet er goed aan naar het nationaal congres Printing The City te gaan. Dat vindt plaats op 18 en 19 november a.s. in Ahoy in Rotterdam. Ook de bouw, vastgoed en gebiedsontwikkeling komen op het congres aan de orde.
Zo word je in twee dagen tijd echt bij-de-hand!