0

Biobased bouwen: ontwerpers en ontwikkelaars bepalend voor milieu-impact

‘De biobased economy gaat er komen. Sterker nog: zij zal een biobased society zijn’. En ontwerpers en ontwikkelaars zijn hierbij volgens Natalie Prinsen bepalend.

Door Natalie Prinsen, projectmanager SBRCURnet

‘De biobased economy gaat er komen. Sterker nog: zij zal een biobased society zijn’. Met deze woorden opent de Wetenschappelijke en Technologische Commissie Biobased Economy haar Essay 2010: Groene Chemie. Duidelijk is dat rol van de ontwikkelaar en ontwerper cruciaal is bij deze ontwikkeling. Daarom moeten we nu echt werk gaan maken van praktisch toepasbare kennis!

Sinds die toonaangevende woorden in 2010 is alles in sneltreinvaart gegaan. De nieuwskoppen liegen er niet om: ‘Bioplastic uit afvalwater’, ‘Suikerbiet als grondstof voor frisdrankfles’, ‘Onderzoek naar biobased 3D-printen’. De berichten worden in een razend tempo verspreid. Daarnaast zijn er talrijke onderzoeksprogramma’s waarbij de mogelijkheden van de biobased economie voor de bouw worden onderzocht. Wat te denken van BioBuild, waar wordt bestudeerd hoe biocomposieten bewerkt kunnen worden om deze vervolgens als gevelelement te kunnen toepassen?

Innovation Lab biobased economy

Op 10 april 2014 opende Wageningen Universiteit op haar campus een Innovation Lab voor startende ondernemers in de biobased economy. Het ‘Innovation Lab Biobased Products’ biedt hen toegang tot toegepast onderzoek en ondersteuning bij het verwerven van startkapitaal. De ondernemers die zich op dit thema focussen, schieten als paddestoelen uit de grond. Steeds meer enthousiaste mensen en bedrijven denken in vernieuwende biobased oplossingen. 

Ontwikkel- en ontwerpfase essentieel

Ontwikkelaars en ontwerpers vormen een essentiële schakel in het proces van duurzame ontwikkeling. Iedere ontwerpkeuze heeft invloed op de volgende fasen in het proces: de fabricage, het gebruik en mogelijkheid om onderdelen van het product te vervangen en te hergebruiken. Op de website van De Groene Offerte wordt dit uitgebreid omschreven. Kort samengevat zeggen zij:

"Ontwerpers zitten midden in een web van opdrachtgevers, producenten, consumenten en andere stakeholders. Van de duurzame ontwerper wordt gevraagd met nog meer aspecten rekening te houden: met milieu, materialen, energieverbruik, et cetera. Duurzaam ontwerpen heeft betrekking op de (technische) oplossingen, maar ook op de sociaal maatschappelijke effecten die het teweeg brengt. Dit maakt het vakgebied breed en complex. Diverse visies en strategieën kunnen er op toegepast worden. Afhankelijk van allerlei factoren zoals het type product, opdrachtgever, beschikbare tijd of technische mogelijkheden, kan de ene strategie beter worden toegepast dan de andere. Met een groeiende hoeveelheid concepten, materialen en tools wordt de drempel steeds lager. En de invloed van de ontwerper op een duurzame samenleving, wordt daarmee steeds groter."

Invloed van materiaalselectie

Het kiezen van de juiste materialen is een belangrijk aspect van duurzaam ontwerpen. Het bepaalt of je een product kunt demonteren, kunt upcyclen, of misschien zelfs kunt composteren. 

In de biobased economy wordt biomassa afkomstig van planten, algen en organisch (rest)materiaal uit de natuur gebruikt als groene grondstof. In analogie met de verwerking van ruwe aardolie in olieraffinaderijen kan ook biomassa geraffineerd worden tot waardevolle producten. Hoe die chemische processen er exact uit zien, is even niet zo relevant. Wél is het van belang te begrijpen wat de mogelijkheden, de voordelen en de aandachtspunten zijn van deze relatief nieuwe materialen en producten. 

De materiaaleigenschappen en verwerkingstechnieken zijn ongetwijfeld anders dan u bent gewend. Maar daar laat u zich toch niet door afschrikken? Elke vernieuwing of verandering is even spannend, maar daarmee kunt u zichzelf en uw bedrijf blijven ontwikkelen. 

Kennispartner

Misschien hebt u deze stap al gezet en bent u betrokken bij een vernieuwend biobased bouwproject. In dat geval zou uw project in aanmerking kunnen komen voor ondersteuning door de SBRCURnet Kennispartner. Een voorbeeld van zo'n ondersteuning is het Rotterdamse project Maskerade. Mijn collega’s en ik bespreken graag met u de mogelijkheden!

Praktische kennis

Wilt u zich direct verdiepen in de mogelijkheden? Neem dan eens een kijkje in de volgende gratis te downloaden Kennispapers:

en in de Catalogus Biobased Bouwmaterialen (download in PDF) met een heldere inleiding over het onderwerp.