0

Bouw de kuststrook maar VOL!

Lees de blog Bouw de kuststrook maar VOL!, door SBRCURnet-projectmanager Wouter Huurman.

door Wouter Huurman, projectmanager SBRCURnet

Onze kuststrook mag volgebouwd worden. Althans, daar leek minister Melanie Schultz (Infrastructuur en Milieu) tot voor kort niet zo’n probleem mee te hebben De Tweede Kamer denk hier grotendeels (77 zetels) anders over. Gelukkig is de meerderheid niet alwetend: ik ben van mening dat bouwen best kan, als we met duidelijke wet- en regelgeving duurzaam om kunnen gaan met de gebiedsontwikkeling van de Nederlandse kustlijn en het beschermde natuurgebied.

Omweg

Voordat ik u daar meer over kan vertellen, moet ik eerst wat meer uitleggen over andere gebiedsontwikkelingen in Nederland. Mijn sportclub in Rotterdam is deze winter, ondanks de winterstop, bijvoorbeeld verre van rustig. De kersverse ijsbanen toveren het complex om tot een oer-Hollands plaatje, waar veel volk op afkomt. Tijdens de aanbesteding van het sportcomplex drie jaar geleden, is een extra vraagstuk neergelegd: wat te doen met al die ruimte in de winter? Deze vraag werd beantwoord in combinatie met het stadsinitiatief van 2012. Nederland is hierdoor in de winter een Olympische ijsbaan rijker. Zowel de spelers van de club, als de bewoners van Rotterdam kunnen hier hun schaatshart ophalen. 


Sportcomplex RHV Leonidas met schaatsbaan (winterseizoen)

Slimme oplossingen

Het intensiever bouwen in dichtbevolkte gebieden vraagt om slimme oplossingen. Zo kan gebruik gemaakt worden van verschillende omgevingsgebieden. Aanmoediging van zulke innovatieve oplossingen is dan ook gewenst in de toenemende urbanisatie, waardoor steden alsmaar vermenigvuldigen. Oppervlakte is schaars in steden en dit vraagt om het optimaal gebruik en waarborgen van onze grond. 

Niet alleen aan recreatiegebieden kan men dubbele functies toekennen. De klimaatproblematiek vraagt ook om andere creatieve oplossingen. Eén van de problemen door klimaatverandering is de overbelasting door ‘pieken’ in ons rioleringssysteem tijdens hevige hoosbuien in de zomerperiode. Door deze overbelasting ontstaat veel schade in steden en gemeenten. Voorbeeld van een lucratieve oplossing hiervoor is het Waterplein Benthemplein (video). Hier dient het sportveld tijdens hevige weersomstandigheden als bassin voor ontlasting van onze riolering. Na de zogenaamde piekmomenten kan het water geleidelijk wegstromen. 


Waterplein Benthemplein Rotterdam climate initiative

Bouwen langs de kust

‘Hollandse kuststrook in gevarenzone’, schrijft het Financieel Dagblad. De schrijvers en Tweede Kamer hebben het alleen niet over de zeespiegel, die door ons toedoen zal blijven stijgen. Nee, de angst voor bouwwerken die het kustgebied bedreigen, is het grote onderwerp. En dit terwijl onlangs een prestigieus bouwwerk is geplaatst, dat laat zien waar de toekomst van duurzame gebiedsontwikkeling voor onze Nederlandse kuststrook ligt.

De parkeergarage in Katwijk is een verbeterde dijkversterking die dient als waterkering, en tegelijkertijd als parkeergarage en recreatiegebied. De kustlijnen worden hierbij behouden en de bouwwerken vervullen een dubbele gebiedsfunctie.


Kustwerk Katwijk genomineerd voor Rijnlandse Architectuur Prijs, Royal Haskoning dhv project

Deeleconomie bewijst zich in de architectuur, gebruik het!

Het toekennen van meerdere functies aan één en hetzelfde gebied of gebouw, kan leiden tot nieuwe inzichten. Toch blijft het toekennen van meerdere functies aan zelfde gebieden zeldzaam en niet duurzaam. Het toekennen van een werkplek voor elke werknemer is dan ook achterhaald in een tijd waar 100% bezetting eerder uitzondering dan regel is. Het delen van diensten en functies wordt steeds meer aangemoedigd in een ‘deeleconomie’. Nieuwe ontwikkelingen als Airbnb en UBER laten zien dat de standaard voor optimaal gebruik van eigendom of oppervlakte radicaal aan het verschuiven is, mede door nieuwe technologieën. Deze deeleconomie biedt mogelijkheden voor een verduurzaming van ons gebruik of het ontwerp van gebieden en gebouwen. 

De toekomst of gewoon realiteit?

Ook het flexibel aanpasbaar maken van ruimtes in gebouwen is geen sciencefiction meer. Ruimtes zijn in de toekomst vrij te veranderen van vorm en kunnen hierdoor meerdere functies vervullen, aldus Winy Maas, architect van de Markthal en hoogleraar aan de TU-Delft in een interview bij Van Liempt

De slaapkamer is er als je wilt slapen, de badkamer voor je doucherituelen, maar deze kunnen ook transformeren in een woonkamer om te zitten. Nieuwe moleculaire materialen, gestuurd met elektronen waarvan de samenstelling verandert, maken het mogelijk dat één enkele ruimte aangepast kan worden naar de gebruikswensen van dat moment.

Het aanmoedigen van dit soort ontwikkelingen en ontwerpideeën is belangrijk. Misschien hebben wij in de nabije toekomst woningen die getransformeerd kunnen worden naar publieke ruimtes in onze afwezigheid. Of kantoren die door meerdere bedrijven tegelijkertijd bezet worden overdag, en ’s avonds dienen als collectieve ruimtes voor de buurtbewoners. Het is achterhaald en de grootste verspilling om bestemmingsplannen aan één gebruiksgroep (mens of dier) toe te kennen, terwijl de vrijheid van diversiteit moet gelden. Duurzaamheid gaat verder met de deeleconomie in gebiedsontwikkeling en de nanotechnologie is één van de ontwikkelingen die ons (de architect) daarbij kan helpen. Wij zijn nog lang niet klaar met innoveren en hebben meer ontwerpvrijheid nodig, in plaats van 77 zetels in de Tweede Kamer die door angst en onwetendheid niet de optimale regelgeving kunnen bedenken.