0

Broedplaats Beekhuizen toont kracht van bewonersparticipatie

Lees de blog "Broedplaats Beekhuizen toont kracht van bewonersparticipatie" door Jos Bannink, Architectuuratelier Bannink.

Door Jos Bannink, Architectuuratelier Bannink

‘Als niemand onze ideeën wil uitvoeren, doen we het wel zelf!’ Met die gedachte startte de Woningbouwvereniging Gelderland in 1983. Ruim 30 jaar lang zet deze vereniging zich nu al in voor collectief wonen in zelfbeheer. Daarmee zeggen zij zelf dat zij ‘een ware specialist  zijn geworden voor deze bijzondere woonvormen’. 

Met zo’n insteek is de kans groot dat een woningbouwvereniging iets oplevert waarin een bewoner zich senang voelt. Een bouwresultaat waar mijn visie als architect zich naadloos bij aansluit: Wat ik ontwerp moet bijdragen aan het geluk van mensen. Niet zo vreemd, want ik stam nog uit de tijd dat de sociale component met het oog op een architectonisch ontwerp fundamenteel was.

Broedplaats Beekhuizen

In 2006 benaderde Woningbouwvereniging Gelderland mij voor de renovatie van een uniek project bij Velp: BroedplaatsBeekhuizen, een voormalig zwembadcomplex waar in de bestaande bebouwing zes woningen en een educatief centrum worden gerealiseerd. Ook komt er een openbaar toegankelijke uitkijktoren.

Dat deze woningbouwvereniging juist mij benaderde was niet zo vreemd, want onze wegen kruisten al eerder: ze kenden me al door mijn werk voor Hotel Bosch in Arnhem.  Een voormalig krakerspand dat door deze woningbouwvereniging is opgekocht en verbouwd met ondersteuning van vele vrijwilligers.

Ook in Velp spelen de bewoners een belangrijke rol. Bij het ontwerp, door een gedetailleerd PVE en in een goede samenspraak, maar ook nu de bouwwerkzaamheden zijn gestart: zo helpen ze onder andere bij het vullen en afwerken van de nieuwe gevels met stro en leemstuc, en in de komende zomer met het buitenschilderwerk, het leggen van de terrassen, het maken van (een deel van) de balkonhekken en de inrichting van het terrein.

Bewonersparticipatie en natuurwaarden

Met bewonersparticipatie had ik dus al ervaring, maar wat Beekhuizen echt uniek maakt is de combinatie met het behoud van natuurwaarden. Die waren er in basis altijd al, door de ligging vlakbij Het Nationale Park Veluwezoom maar die zijn nog versterkt door het gericht creëren van de juiste condities door de bewoners. Met een resultaat waar ik direct bij het 1e bezoek aan dit terrein al erg van onder de indruk was: ’s avonds wemelde de lucht van de vleermuizen en je vindt hier één van de grootste ringslangpopulaties van Nederland.

Samen met de bewoners zette ik alle wensen op papier: hoe moeten de woningen eruit zien, hoe passen we strobouw hierin toe én hoe gebruiken we zoveel mogelijk hernieuwbare materialen, en springen we slim om met het opwekken en gebruiken van energie uit hernieuwbare bronnen? In 2006 is het eerste ontwerp gepresenteerd.

Kom ik terug bij het begin van mijn verhaal, waar ik aangaf dat het welbevinden van bewoners wat mij betreft centraal staat. Gaat Woningbouwvereniging Gelderland samen met De Woonplaats, de aannemer en mij in de loop van 2015 iets opleveren waarin de bewoners zich comfortabel voelen? Ondanks de crisis, waardoor we flink bezuinigd moesten bezuinigen op de plannen?

Nek uitsteken

Mijn antwoord ‘jazeker!’, want het ontwerp bevat zelfs na diverse ingrepen nog steeds voldoende kwaliteit. Het devies hierbij ‘blijf zoeken naar kansen’. Zo heb ik ondanks het snijden in het budget, de architectonische– en woontechnische kwaliteit van het plan overeind kunnen houden, zodanig dat het beeld van de oorspronkelijke bebouwing herkenbaar is gebleven. Met die houding als uitgangspunt hebben we met dit laatste ontwerp de oorspronkelijke vorm versterkt.

Overigens moet ik hierbij ook complimenten geven aan de rest van het bouwteam. En dan vooral aan de aannemer. Want hoewel deze gewend was vrij traditioneel te werken, was het bedrijf (Vastbouw) genegen zijn nek uit te steken. Bijkomend voordeel was dat ze vlak voor en tijdens dit project ervaring konden opdoen in Nijmegen bij project Iewan (red.: het 1e Nederlandse project geheel in strobouw).

Gaat Broedplaats Beekhuizen mensen gelukkig maken en is het ontwerp duurzaam in alle opzichten? De tijd zal het leren, maar ik ben positief.

Over de auteur

Jos Bannink is eigenaar van Architectuuratelier Bannink, in Arnhem. Dienstverlening is voor hem een wezenlijk onderdeel van architect zijn. ‘Ik wil iets maken dat past binnen het wensenpakket van de opdrachtgever, én zo mogelijk nog meer biedt. Daarbij moet de rol van de architect niet groter zijn dan die van de opdrachtgever. Natuurlijk heb ik ook wel eens de kriebels om iets neer te zetten voor de eeuwigheid, maar dat is niet mijn drijfveer’, aldus een gedeelte van zijn visie (zie zijn website).

Kennispartnerproject Beekhuizen

SBRCURnet ondersteunt het bouwteam van Broedplaats Beekhuizen in het kader van het Kennispartnerprogramma van het O&O Fonds voor de Bouwnijverheid, bij de begeleiding van bouwactiviteiten van de toekomstige bewoners. Lees hier meer over dit Kennispartnerproject.

Bijeenkomst Duurzaam bouwen samen met de gebruiker

Hoe bouw je met de inzet van ‘burgers’ kwalitatief hoogwaardige woningen, opgetrokken uit stro en leem in combinatie met houtskeletbouw? Tijdens deze bijeenkomst op 7 juli vertellen diverse professionals u alle ins en outs. Ook brengt u een bezoek aan project Iewan.