0

Cradle to cradle of circulaire economie

Lees de blog "Cradle to cradle of circulaire economie". De bedoeling van cradle to cradle is het hoogwaardig hergebruiken van grondstoffen.

Eerder gepubliceerd in Cobouw

Grondstoffen hoogwaardig hergebruiken, is de bedoeling van cradle to cradle. In een circulaire economie worden kringlopen gesloten. Het komt op hetzelfde neer. Het gaat erom dat we nieuwe manieren vinden om grondstoffen te behouden en hoogwaardig in te kunnen zetten.

Een aantal jaren geleden stonden de media bol van verhalen over de visie van cradle to cradle (C2C): Afval is voedsel. De gedachtegang van het sluiten van de kringlopen zowel biologisch als technologisch spreekt veel mensen aan. Dit is echter niet het enige element van C2C, maar daar ga ik het hier niet over hebben. Wel valt op dat tegenwoordig de term circulaire economie veel vaker wordt genoemd. Is er een verschil? Of was C2C een té gesloten concept waardoor een nieuwe term nodig was?


Hoogwaardig hergebruik

Even ter herinnering: cradle to cradle is de visie van een architect (McDonough) samen met een chemicus (Braungart). Zij zijn van mening dat grondstoffen beter hergebruikt kunnen worden dan wat nu vaak gebeurt: recycling op een laag niveau of zelfs als afval weggegooid. Van hen komt de term up-cycling : de grondstof hoogwaardig hergebruiken. Zij spreken van de biologische kringloop en de technologische kringloop. Om dit te bereiken dienen we in producten vanaf het ontwerp rekening te houden met een toekomstig gebruik. Dit vraagt een andere manier van denken.

Helaas is C2C een beschermde titel en kan niet iedereen er vrijelijk gebruik van maken. Dat heeft zo zijn voor- en nadelen. Aan de ene kant is het goed dat niet iedereen zich of zijn product zomaar C2C kan noemen, waardoor de kwaliteit gewaarborgd wordt. Aan de andere kant werpt dit drempels op om hiermee aan de slag te gaan. En is niet het doel van een dergelijke visie om zoveel mogelijk mensen in de richting van dat meer duurzame gebruik te laten bewegen?

Eigenlijk is de visie van de circulaire economie niet zo heel veel verschillend van C2C. Alleen: het is een algemene term, dus kan iedereen er gebruik van maken (of er mee aan de haal gaan?). De beide kringlopen (biologisch en technologisch) worden geïntegreerd; elke grondstof volgt zijn eigen route. Door een circulaire economie, of door het sluiten van de kringlopen, ontstaat er een andere relatie tussen de fabrikant en de eindgebruiker.

Eindeloze kring

Van het betaald gebruiken van producten (lease) sprak C2C ook al, in de circulaire economie lijkt het verder uitgewerkt, of komt het doordat deze term nieuwer is? De afgedankte producten gaan terug naar de leverancier en deze gebruikt de grondstoffen weer om nieuwe producten te produceren. Op deze manier kunnen grondstoffen in een eindeloze kring hergebruikt worden. Het hoeft echter niet zo te zijn dat alle grondstoffen direct bij de leverancier terugkomen en in eenzelfde product hergebruikt worden. Een keramische toiletpot kan uiteindelijk ook weer een tegel worden bijvoorbeeld.

Om de kringlopen op een goede manier te laten sluiten is het noodzakelijk dat we al in de ontwerpfase bedenken hoe de grondstoffen aan het einde van de levensduur van het product weer gescheiden kunnen worden. Voor het hergebruik van complete bouwdelen kan men denken aan demontabel bouwen: bijvoorbeeld schroeven in plaats van lijmen en tochtprofielen in plaats van isolatieschuim. Dat vraagt een detaillering met kleinere tolerantie dan we misschien gewend zijn.

Voor hergebruik van de grondstoffen op een hoogwaardig niveau wordt bij voorkeur uitgegaan van de inzet van zuivere materialen. Composieten zijn dan bijvoorbeeld niet zo handig, want hoe krijg je de verschillende grondstoffen weer uit elkaar? Tenzij het composiet als geheel of als mengsel weer hoogwaardig ingezet kan worden.

Uiteindelijk maakt het niet zoveel uit of we de ene of de andere term gebruiken. Het gaat erom dat we nieuwe manieren vinden om de grondstoffen te behouden en hoogwaardig in te kunnen zetten, want verspilling is toch eeuwig zonde.