0

De markthal casht met kunst

Lees de blog De Markthal casht met kunst, door Renate van Roosmalen, marketing- en communicatieadviseur SBRCURnet.

door Renate van Roosmalen, marketing- en communicatieadviseur SBRCURnet

Kunst. Dat hang je aan de muur, toch? En het kost vooral veel geld. Onjuist, zegt Jeroen Everaert. “Neem de Markthal. Zou dat gebouw net zoveel impact hebben gehad zonder die schildering op het plafond? Ik denk het niet.” Voor de prijs hoef je het volgens hem niet te laten: bij de Markthal bedroegen de kosten slechts een luttel percentage van het bouwbudget.

Geld is wat telt

Natuurlijk, Everaert is bevooroordeeld. Hij is de eigenaar van Mothership, een bedrijf dat kunstprojecten produceert door te bemiddelen tussen kunstenaars en opdrachtgevers. Maar hij snapt ook goed wat de bouw wil. Voordat hij de kunsten in rolde, was hij directeur bij een bedrijf in grote bouwkranen. “In de bouw draait het vaak om geld. Maar ik zal je wat vertellen: kunst levert geld op!”

Visuele marketing

De Rotterdamse Markthal is voor hem een klinkend bewijs. De door Mothership geproduceerde schildering op het plafond, ‘Hoorn des Overvloeds’ dor kunstenaarsduo Arno Coenen en Iris Roskam, doet namelijk wonderen voor de marketing. Foto’s ervan sieren bladen en websites van over de hele wereld. “Een beeld zegt meer dan duizend woorden.” Dat blijkt: de bezoekersaantallen overtreffen de stoutste verwachtingen, het plein ervoor is zienderogen opgebloeid en de grondwaarde van het omringend gebied is gestegen. Kortom: het kunstwerk levert de Markthal vele malen meer op dan de investering.

In het gebouw geïntegreerd

Everaert benadrukt hierbij dat het kunstwerk in de Markthal méér is dan een mooie versiering. “Het is geen afwerkdetail, maar een wezenlijk onderdeel van het gebouw. Geïntegreerde kunst: dat is de kracht.” Om een meerwaarde te kunnen leveren, zou de kunstenaar al vroeg in het bouwproces betrokken moeten worden. Daarbij denkt Everaert niet alleen aan gebouwen, maar ook aan gebiedsontwikkeling. Met onder andere de makers van ‘Hoorn des Overvloeds’, levert Mothership later dit jaar ‘Amsterdam Oersoep’ op, een kunstwerk dat een boost moet geven aan het Damrak in Amsterdam.

Kunst als blauwdruk

Everaert gaat zelfs nog een stap verder: “Idealiter is de kunstenaar betrokken nog voordat de architect en de stedenbouwkundige de opdracht krijgen. Dat stelt hem in staat een concept te maken over het te ontwikkelen gebied of gebouw. Wat is de identiteit, het karakter, de beleving van de plek? Denken in concepten is iets waarvoor de kunstenaar, in tegenstelling tot de architect of de stedenbouwkundige, specifiek is opgeleid.” Dat concept dient vervolgens als blauwdruk voor de architect, de stedenbouwkundige en de rest van het bouwteam.

Commerciële winst

Om kunst in de gebouwde omgeving te stimuleren, is er de percentageregeling voor beeldende kunst. Deze houdt in dat bij Rijksvastgoedprojecten van meer dan een miljoen euro 1% van de bouwkosten wordt besteed aan kunst. Tegenwoordig wordt de regeling echter nog maar zelden toegepast. Als het al gebeurt is dat overwegend door de Rijksgebouwendienst en wordt het budget veelal gebruikt voor een kunstwerk op een sokkel of aan de muur. Terwijl Everaert juist pleit voor geïntegreerde kunst. Het voorbeeld van de Markthal suggereert bovendien dat kunst ook bij kleinere en commerciële projecten een slimme zet kan zijn. En wat als er meer dan 1% van het budget voor wordt ingezet, welke meerwaarde kan dat opleveren?

Harde cijfers

Het is het overwegen waard. In de tussentijd laat Mothership onderzoeken wat kunst bouwprojecten aan geld oplevert. Want misschien zijn harde cijfers uiteindelijk de beste manier om de nuchtere Nederlanders te verleiden.


Jeroen Everaert was één van de sprekers tijdens de officiële lancering van De Bouwcampus op woensdag 13 januari 2016. Bekijk hier een sfeerimpressie van de dag. 

Meer weten over ‘Hoorn des Overvloeds’ en andere kunstprojecten van Mothership?
Bezoek de website van Mothership.