0

Heb je je jas aan? Ja mam!

Lees de blog "Heb je je jas aan? Ja mam!" door Mic Barendsz. De overheid schroeft gestaag de energieprestatie-eisen (EPC) op. Wat voor gevolgen heeft dit?

Door Mic Barendsz, Bouwen met Staal

Toen er nog strenge winters waren, speelde kleuter Mic nog wel eens buiten. ‘Heb je je jas aan?’, riep mijn moeder me na. Ik antwoordde naar waarheid: ‘Ja, mam!’. Wat zij niet wist, was dat de duffelse jas wel aan was, maar de sluiting niet netjes was dichtgehoutje-touwtjet. Snipverkouden daarna natuurlijk, maar wel aan de inspanningsverplichting voldaan.

Een vergelijkbare kwestie doet zich nu voor bij de omvangrijkste gebruiksfunctie.

Alle andere gebruiksfuncties: EPC en Rc

De overheid schroeft gestaag de energieprestatie-eisen (EPC) op. In 2050 zal de gehele gebouwde omgeving energieneutraal zijn. Om te beginnen met de nieuwbouw die in 2020 ‘bijna energieneutraal’ moet zijn. In aanloop daar naartoe worden de thermische en energetische eisen geleidelijk aangescherpt. De Rc voor nieuwbouw wordt voor de meeste gebruiksfuncties in 2015 verhoogd naar 5,0 voor de gebouwschil. Of, beter, deze prestatie-eis wordt gedifferentieerd: 4,5 voor de gevel, 6,0 voor het dak en 3,5 voor de begane-grondvloer.

Tegelijkertijd wordt de EPC-eis voor bijna alle functies verlaagd (of verhoogd, ’t is maar hoe je ’t bekijkt). Bij woningbouw gaat de EPC van 0,6 naar 0,4. Bij de verschillende gebruiksfunctie in de utiliteitsbouw gaat de EPC naar de helft van het niveau in 2007. Geleidelijk schuift de meetlat naar EPC=0 of, nog strenger, naar een energieverbruik van 0 kWh/m2.

Industrie: uitsluitend Rc

Een omvangrijk segment blijft bij de energieprestatie-eisen buiten schot: de gebruiksfunctie ‘industrie’. Hallen en loodsen, schuren en stallen, bedrijfshallen gecombineerd met kantoren… Samen zijn ze goed voor 38% van het totaal aantal nieuw gebouwde vierkante meters bruto vloeroppervlak in 2013. Of – inhoud is een betere maat om de energiehuishouding aan af te meten – 54% van het totaal aan nieuw gebouwde kubieke meters.

Rc ≤ 4,5; EPC n.v.t.

Prestatie gehaald

Wel een minimale warmteweerstand van de gebouwschil eisen, maar geen energieprestatie-eis opleggen, kan leiden tot een inspanningsverplichting die het doel uit het oog verliest.

Oplossingen voor Rc=4,5 zijn zo gemaakt. De jas wordt gewoon nóg dikker. In het stalen opbouwsysteem met binnendozen zal circa 200 mm minerale wol worden gestopt. De sterk isolerende kunststof schuimen in metalen sandwichpanelen zijn 100 mm dik. Daarnaast worden de elementen iets breder en hoger gemaakt, zodat er minder koudebruggen zijn.

Maar levert dit de garantie, dat de hal ook werkelijk minder energie zal verbruiken?

Doel uit het zicht 

Overheaddeuren staan de hele dag wagenwijd open om het bedrijfsproces niet te verstoren. Bouwkundige aansluitingen tussen geveldelen (bijv. het overheaddeurkozijn en het gevelsysteem) zijn vaak zo luchtlek als een mandje. De aansluitingen van geveldelen onderling kunnen bij slechte montage ook al zwakke schakels zijn. En dan hebben we het alleen maar over transmissieverliezen via de gebouwschil.

Toepassing van slimme overheaddeuren die zelf sluiten en opengaan als er een vrachtwagen of vorkheftruck aankomt. Het creëren van tochtsluizen om energieverlies direct te voorkomen. Betere luchtdichting tussen gevelelementen onderling en tussen gevelsystemen en kozijnen. Allemaal maatregelen die de bouwbranche zelf kan nemen, maar waarbij een steuntje in de rug door een beloning of een prestatie-eis uitstekend zou helpen.

Ontwerpers en bouwers uitdagen

Ontwerpers en bouwers worden nog onvoldoende aangemoedigd om op andere wijze energie te besparen. De besparingen met LED-verlichting zijn evident. Dat doen gebouweigenaren zelf wel. Dat toepassing van daklichten tot forse besparingen van de energievraag kan leiden is minder bekend. Uit promotieonderzoek aan de TU Eindhoven blijkt, dat bij circa 10% van het dakoppervlak lichtdoorlatend maken, een optimum zit van toegevoerde warmte, besparing op verlichting en anderzijds warmte-emissie terug naar buiten.

Een kansrijke ontwikkeling zijn nieuwe ventilatietechnieken. Deze maken gebruik van de destratificatie van luchtlagen. Daarmee wordt de lucht, zelfs in grote, hoge ruimtes zoals hallen, veel beter gemengd. De gebruikelijke gigantische verschillen in binnentemperatuur worden daarbij beperkt. Toepassing in gangbare bedrijfshallen is er, vanwege de betrekkelijk hoge kosten, nog niet. Maar een Delfts architectenbureau is zeer content met het in hun eigen nieuwe kantoor toegepaste BauOpt-concept.

Zelf energie opwekken

De energievraag beperken is vereist. De laatste stap naar energieneutraliteit is te maken door zelf energie op te wekken. Steeds vaker krijgen ontwerpers van bedrijfshallen de vraag om constructieve overwaarde in te bouwen, zodat nu of later een groot deel van het dakvlak is te beleggen met zonnepanelen. De terugverdientijd verkleint (of vergroot) met rasse schreden. En voor de aanschafkosten hoef je het niet te laten.

Uiteraard zijn dit allemaal maatregelen die ontwerpers en bouwers zelf ook kunnen nemen. Maar met dat argument kan de EPC-eis voor alle andere gebruiksfuncties ook op de schop.

Is het niet beter om de Rc-eis in alle gevallen te vergezellen van een EPC-eis?

Knoop je jas dicht, doe een das om!

Cursussen EPC en staalbouw

Gaat u aan de slag of met de bouw met de gebruiksfunctie industrie? Dan zijn de volgende cursussen aanraders:

Cursus Hallenbouw in staal  (30 okt)
Cursus Naar energieneutrale utiliteitsbouw met staal (20 nov)