0

Kennislokaal Funderingsherstel

Funderingsproblemen zijn onzichtbaar tot het te laat is. Deuren en ramen gaan klemmen, muren scheuren, gevels raken los en er ontstaat scheefstand. Dit leidt tot een degradatieproces van het gebouw dat alleen gestopt kan worden met het aanbrengen van een nieuwe fundering. Bij veel oudere woningen gebouwd voor 1970, en zeker woningen van voor de oorlog, treden vooral in de veen- en kleigebieden steeds vaker funderingsproblemen op. Het gaat daarbij om houten paalfunderingen en niet onderheide woningen (zogeheten fundering op staal).

Geschreven door: Ad van Wensen, Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek

Funderingsproblemen zijn onzichtbaar tot het te laat is. Deuren en ramen gaan klemmen, muren scheuren, gevels raken los en er ontstaat scheefstand. Dit leidt tot een degradatieproces van het gebouw dat alleen gestopt kan worden met het aanbrengen van een nieuwe fundering. Bij veel oudere woningen gebouwd voor 1970, en zeker woningen van voor de oorlog, treden vooral in de veen- en kleigebieden steeds vaker funderingsproblemen op. Het gaat daarbij om houten paalfunderingen en niet onderheide woningen (zogeheten fundering op staal).

Deze problemen worden steeds erger en de komende decennia zal in Nederland bij minstens 200.000 woningen de fundering moeten worden hersteld. Door de schade aan fundering en gebouwen door te lage grondwaterstand kunnen de kosten wel oplopen van 5 miljard nu tot potentieel 40 miljard euro in de toekomst. Deze kosten zijn niet te overzien, dus funderingsherstel is van essentieel belang!

Als een houten fundering droog komt te staan treedt schimmelaantasting (paalrot) op en verliest de heipaal aan de bovenzijde haar draagvermogen waardoor de bouwkundige constructie verzakt en scheefstand, scheurvorming en cascoschade ontstaat. Een houten heipaal met een diameter van 20 cm kan na tien tot twintig jaar cumulatieve droogstand zijn weggerot, bij dunnere gaat dit veel sneller. Vaak treedt vooral in de zomerperiode droogstand op door verdamping en behoren al deze perioden opgeteld te worden. De klimaatveranderingen veroorzaken steeds langere drogere perioden.

Te lage grondwaterstanden bij niet onderheide woningen in klei en veengebieden zorgen voor een versnelde – vaak ongelijkmatige – verzakking.

Funderingsherstelbedragen zijn afhankelijk van de afmetingen, vorm, gewicht en constructie van het pand. Ter indicatie: funderingsherstel van een woning in een bouwblok varieert van € 45.000 (kleine woning/korte palen) tot meer dan € 150.000. Bijkomend probleem is dat funderingsonderzoek en funderingsherstel in feite met de hele bouwkundige eenheid uitgevoerd behoort te worden omdat anders na herstel verschilzettingen ontstaan. Dit levert vooral bij particuliere woningeigenaren lange discussies op en is het funderingsherstel vaak niet te realiseren omdat bij een aantal eigenaren de financiële middelen ontbreken.

De omvang en oorzaken van de funderingsproblematiek

Deltares heeft in maart 2012 in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu een rapport uitgebracht met de titel “Schades door watertekorten en -overschotten in stedelijk gebied”, waarin de eerder genoemde bedragen naar voren komen dat schade aan fundering en gebouwen door te lage grondwaterstand oploopt van 5 miljard nu tot potentieel 40 miljard euro in de toekomst, waarvan 25 miljard wordt beïnvloed door klimaatverandering.

Het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek komt een aanzienlijke hoeveelheid oorzaken van funderingsproblemen tegen, waaronder lekke drainerende riolen, te laag afgestelde drainages, verlaging oppervlaktewater, grondwateronttrekkingen en bodemdaling ten gevolge van delfstofwinning, het klimaat etc. De funderingsproblemen komen in alle mogelijke combinaties voor en zijn voor het overgrote deel grondwatergerelateerd.

De impact van deze oorzaken is groot en daarom hebben CURnet en SBR de handen ineengeslagen om voor opdrachtgevers en nemers, gemeenten en eigenaren meer kennis te delen, door middel van het in het voorjaar uitgebrachte Handboek Funderingsherstel.

Om deze materie ook praktischer te maken, zal er op 14 november een KennisLokaal georganiseerd worden. Hier zal Ad van Wensen van het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek alle materie vertellen hoe je deze problematiek professioneel kan aanpakken!