0

LandschapLodge: de uitdaging bij autarkisch ontwerpen

Lees de blog 'LandschapLodge: de uitdaging bij autarkisch ontwerpen', door Berto Boeve, Loohuis Energie & Installatie Advies

door Berto Boeve, Loohuis Energie & Installatie Advies

Wat kan nog efficiënter? Of nóg duurzamer? Deze vragen spelen dagelijks door mijn hoofd, want duurzaamheid speelt een grote rol in mijn leven. Toen ik een aantal jaar geleden werd gevraagd om mee te werken aan een geheel zelfvoorzienend concept, hoefde ik dan ook niet lang na te denken. Samen met nog meer enthousiaste collega’s ging ik aan de slag met de LandschapLodge, een vakantiehuis dat op elke plek in de natuur geplaatst kan worden. 

Ik ben er van overtuigd dat we in de nabije toekomst een groot deel van onze energie zelf zullen opwekken. Veel mensen doen dit al door zonnepanelen op hun woning te plaatsen, de komende jaren groeit dit aantal exponentieel. Om een gebouw zelfvoorzienend (autarkisch) te maken – waardoor de mogelijkheid ontstaat om los van nutsvoorzieningen te functioneren – is wel wat meer nodig dan alleen zonnepanelen. Denk bijvoorbeeld aan een opslag voor overtollige energie, voor op de momenten wanneer de zon niet schijnt. Zo kun je ‘s avonds bijvoorbeeld gewoon een boek lezen bij (LED) licht. Dit soort elementen hebben we bij de LandschapLodge onder de loep genomen.

Uitdagingen van een autarkisch concept

Zodra de globale opzet van het gebouw bekend was, inventariseerden we de mogelijkheden om het gebouw autarkisch te maken. De grote uitdaging was het koude en donkere winterseizoen. Een autarkische unit voor de zomerperiode maken, is niet zo moeilijk. Bijna alle woningen met PV-panelen wekken in de zomerperiode meer op dan ze verbruiken. Nee, het was vooral de eis om bij een scenario waarin de panelen geen energie meer opnamen, toch nog zeven dagen zelfvoorzienend te kunnen zijn. Deze zeven dagen waren uitgangspunt om de garantie van verhuur voor een week te borgen. Alle voor- en nadelen van de technische mogelijkheden zijn hierna genoteerd. Op deze manier ontstond het uiteindelijke ontwerp: een autarkische lodge met een minimale energiebehoefte. Vooral de minimale energiebehoefte is erg belangrijk, omdat hierdoor de benodigde opslagcapaciteit (batterypack) zo klein mogelijk gehouden kan worden. 

Geïntegreerde installaties

De installaties zijn zoveel mogelijk geïntegreerd in het ontwerp. Zo is de energieopslag van de LandschapLodge bijvoorbeeld zo onopvallend mogelijk verwerkt in een meubel. Ook bij de integratie is veel aandacht besteed aan prefab installeren in de fabriek van aannemer De Groot Vroomshoop. Hierdoor kunnen alle installatietechnische werkzaamheden in een geconditioneerde ruimte worden aangebracht. Een groot voordeel, zowel voor de kwaliteit als voor de monteurs. Op locatie klik je de units nu zo in elkaar. 

Ik ben erg enthousiast over het eindresultaat. De goede samenwerking gedurende het ontwerp resulteerde in een bijzonder product. Vooral recreatieve partijen en natuurbeheerders kunnen met de autarkische LandschapLodge iets unieks aanbieden. Samen met De Groot Vroomshoop en schipperdouwesarchitectuur richten we een aparte BV op om de LandschapLodge door te ontwikkelen. Een wens is om de LandschapLodge ook in een niet-autarkische variant uit te werken. De zelfvoorzienendheid is niet altijd noodzakelijk en dit scheelt behoorlijk in de kosten, terwijl het idee en de sfeer die de lodge uitstraalt hetzelfde blijft.

Loont zelfvoorzienend bouwen?

Hierop voortbordurend overwegen we een vergelijkbaar concept aan te bieden dat het hoge ambitieniveau wat betreft duurzaamheid evenaart, maar niet geheel in eigen energiebehoefte voorziet. De eerste lodge is inmiddels gereed en wordt geplaatst op een voormalig agrarisch terrein in Twente, als één van de boerderijlodges van Drostes. Omdat nutsvoorzieningen op zulke locaties vaak wel aanwezig zijn, is zelfvoorzienendheid geen vereiste meer. Door de lodge niet autarkisch, maar minstens net zo duurzaam te maken, is een aanzienlijke financiële besparing mogelijk. Daarnaast is het maar de vraag of een volledige autarkisch concept daadwerkelijk ‘duurzamer’ is, want de noodzakelijke installaties hiervoor hebben zelf óók een bepaalde impact op het milieu. SBRCURnet initieert een onderzoek naar het doorrekenen van beide alternatieven op hun milieu-impact. De vragen die hierin centraal staan:

  1. Wat is de ‘Energy Return on Investment’ van het autarkische concept? Wordt de energie die nodig is voor de fabricage van het zelfvoorzienende vakantieverblijf ook weer terugverdiend tijdens de levensduur van 20 jaar? 
  2. Waar zijn milieutechnische verbeteringen mogelijk? Welke aspecten van de lodge kunnen doorontwikkeld  worden om de milieu-impact nog verder te reduceren? 

Over de auteur

Berto Boeve is vestigingsleider bij Loohuis Energie & Installatie Advies, onderdeel van de Loohuis Installatiegroep, en biedt duurzame en energiezuinig oplossingen voor de utiliteits- en woningbouw.