0

Verslag bijeenkomst: De juridische kant van BIM

Wouter Notenbomer, projectmanager bij SBR, begon de bijeenkomst met een korte introductie. Hierin liet hij naar voren komen wat SBR aan werkzaamheden verricht op het thema BIM. Zo is deze bijeenkomst onderdeel van andere BIM-werkzaamheden, zoals: penningvoerder voor buildingSMART (chapter BeNeLux), Bouwlokalen BIM, het BIM Expertistenetwerk en BIM Portaal.

De juridische kant van BIM
Spoorwegmuseum, Utrecht, 14 februari 2013
Door: Delano Kenepa; BIM Media


Introductie

Wouter Notenbomer, SBR

Wouter Notenbomer, projectmanager bij SBR, begon de bijeenkomst met een korte introductie. Hierin liet hij naar voren komen wat SBR aan werkzaamheden verricht op het thema BIM. Zo is deze bijeenkomst onderdeel van andere BIM-werkzaamheden, zoals: penvoerder voor buildingSMART (chapter BeNeLux), Bouwlokalen BIM, het BIM Expertisenetwerk en BIM Portaal.

Notenbomer gaf daarna een korte inleiding met betrekking tot BIG BIM. “BIG BIM gaat niet alleen over samenwerken, maar ook over contracten. De vraag is: HOE doe je dat?”.


Foto: Wouter Notenbomer, SBR


Ervaringen van een ingenieur

Pim Peters, IMd Raadgevende Ingenieurs

BIM praktijkvoorbeelden
Peters liet aan de hand van een BIM-tijdlijn zien waar IMd nu staat. Zo vertelde Peters dat BIM voor IMd een omschakeling was in de manier van werken en denken.

“In je organisatie moet je een andere mentaliteit gaan krijgen, dat hebben wij in ieder geval gemerkt.” Peters liet daarop wat BIM praktijkvoorbeelden zien: IN Holland Delft en Urban Villa’s Elst. Als ervaring vertelt Peters: “Waar we nu tegenaan lopen is dat we een ontwerpmodel hebben, we moeten naar een productiemodel, nog mooier naar een onderhoudsmodel. Bij die aansluitingen is nog veel winst te behalen .”

Faseringen
Peters liet verder weten dat alle opdrachten verstrekt zijn conform de DNR met de STB: “Daar staat nergens een vinkje van hoe gaat dit met BIM. Daar wordt ook nog steeds gesproken over standaard faseringen”.


Foto: Pim Peters, IMd Raadgevende Ingenieurs


Ervaringen uit de praktijk

Hans Hendriks, deBIMspecialist

Een onafhankelijk adviseur, die geen belang heeft bij software, betoogt Hans Hendriks.

Utopie
Hendriks begon zijn presentatie met een aantal praktijktips. Zo liet hij weten dat het in de praktijk lastig is om gezamenlijk in een centrale file te werken en dat hoge verwachtingen lastig waar te maken zijn als iemand verplicht wordt een programma te gebruiken.

“Voor de hele levenscyclus is het een utopie te veronderstellen dat iedereen werkt met bijvoorbeeld Archicad of Revit. Er vinden in het proces namelijk heel veel toepassingen plaats en dat lukt niet met één softwarepakket.” Hendriks benadrukte het voordeel van deelmodellen (ook wel aspectmodellen genoemd): “Daarmee is duidelijker wie verantwoordelijk is voor welke informatie.”

Praktijkvoorbeelden
Ook benadrukte Hendriks het vastleggen van afspraken in een BIM uitvoeringsplan. Hierin zijn afspraken gemaakt over de uitwisseling van: digitale stukken, het maken van details et cetera.


Foto: Hans Hendriks, deBIMspecialist


Tussenresultaten van het technologieclusterproject ‘juridische aspecten BIM’

Freek Bomhof, principal business consultant bij TNO

De achtergrond van het BIC
De TNO BIMkennis overdracht naar het MKB, praktisch toepasbaar en in samenhang met een viertal brancheorganisaties. Kort samengevat de achtergrond van het Branche Innovatie Contract (BIC). “Met een steuntje vanuit het ministerie en een steuntje vanuit de brancheorganisaties ”, aldus Bomhof in de opening van zijn presentatie.
Bomhof maakte vervolgens de transitie naar de juridische aspecten. Hij sprak daarbij over de ambitie en de basis die gelegd wordt in het BIC voor een nieuwe versie van de UAV en DNR.

Juridische vraagstelling
Hoe ziet een generiek BIM protocol eruit? Dit was één van de vragen uit de juridische vraagstelling. De uitgangspunten daarbij waren: afspraken over de positiekeuze van een BIM manager; het model-eigendom en het BIM competentieniveau. Bomhof benadrukte: “Tussen contact en contract zit maar één letter verschil: de r van relatie. Je moet dingen goed geregeld hebben voor als ze niet goed gaan, maar dat is niet het enige. Vertrouwen in elkaar en met elkaar samen kunnen werken is minstens zo belangrijk. Dat kan je helaas niet vastleggen in richtlijnen. Laten we dat vooral niet vergeten” aldus Bomhof. De resultaten van het BIC worden bekend rond de zomer van 2013.


Toekomstvisie op de contractvorming met BIM

Monika Chao-Duivis, directeur IBR & hoogleraar Bouwrecht TU Delft

Onderwerpen
Chao-Duivis liet in haar onderwerpen duidelijk naar voren komen dat alles draait om afspraken. Afspraken over organisatie werkzaamheden, intellectueel eigendom en aansprakelijkheid.
Maar daar hoort nog wel wat bij, vertelde Duivis.

Intellectuele eigendom
Chao-Duivis bleef iets langer stilstaan bij de intellectuele eigendom en zij bracht daarbij een belangrijk vraagstelling naar voren: “Misschien zijn er 2 of 3 partijen een BIM aan het ontwerpen, wie van die drie is dan de eigenaar?” Volgens haar zijn er twee smaken:

  • Gemeenschappelijk werk: Er is zodanig samengewerkt in een BIM dat niet meer uit elkaar te halen is wie wat heeft gedaan;
  • Gezamenlijk werk: Er is samengewerkt in een BIM met aspectmodellen.

Bij gemeenschappelijk werk is men als team verantwoordelijk voor het BIM. Bij gezamenlijk werk is iedere deelnemer verantwoordelijk voor zijn eigen aspectmodel. De vraag is dan of men een onafhankelijke BIM-manager in moet huren en tot in hoever deze voor de clash controle aansprakelijk is. Maak hierover afspraken met elkaar.


Conclusie

Het belangrijkste dat de deelnemers werd meegegeven is het feit dat vertrouwen en wederzijds respect, zowel voor elkaar als voor elkaars expertise, al een heel goede basis is om samen te werken. Maar mocht het onverhoopt toch fout gaan, dan is het heel handig als er afspraken gemaakt zijn. In de zomer van 2013 komt er een toelichting op de UAV/DNR, waarin het maken van afspraken aan de orde wordt gesteld.