0

WATERgraafsmeer: proeftuin met een rijke oogst

Lees de blog "WATERgraafsmeer: proeftuin met rijke oogst" door Geert-Jan Verkade, programmamanager SBRCURnet.

Door Geert-Jan Verkade, programmamanager SBRCURnet

WATERgraafsmeer is een proeftuin met integraal waterbeheer in Amsterdam. Vier jaar na de start is het programma op 10 maart 2014 feestelijk afgerond. Het resultaat: een rijke oogst aan lessen en inzichten die binnen en buiten de watersector toegepast kunnen worden, ook in andere steden. Het smeden van onverwacht productieve coalities en het omgaan met de spanning tussen vernieuwen en beheren zijn sleutels waarmee we in de huidige tijd tot goede oplossingen komen. 

Gebiedsontwikkeling gaat anno 2014 echt anders dan voor de crisis. Het zijn nu vormen van gebiedsbeheer en van samenwerking tussen de overheid, private partijen en ondernemende bewoners. Nieuwe vormen: kleinschalig, van onderop, met andere manieren van samenwerking en financiering, onder gedeeld opdrachtgeverschap en met een bredere focus dan alleen vastgoed en grond of water.

Zo’n nieuwe aanpak is wel zoeken. Iets nieuws anders proberen is vaak lastig. Ondernemerschap, durf, beslissen om dingen uit te proberen, een eerste stap te zetten en kansen uitlokken blijken belangrijke facetten in de praktijk. Op kleinere schaal zien we diverse goede voorbeelden. WATERgraafsmeer is een voorbeeld van een proeftuin op de schaal van een stadsdeel.

Nieuwe werkvormen

Waternet in Amsterdam wilde met WATERgraafsmeer de watercyclus in al haar facetten betekenis geven en in het programma ervaring opdoen met nieuwe werkvormen en coalities. Het programma werd vier jaar geleden samen met het Stadsdeel Oost opgestart en de zoektocht begonnen; een zoektocht naar een nieuwe rol voor water in de stad. Hierbij waren vele partijen van binnen en buiten de stad betrokken.

Hoe kan water bijdragen aan een klimaatbestendige en leefbare stedelijke omgeving? Vier jaar lang was de Amsterdamse polder Watergraafsmeer een proeftuin voor nieuwe werkwijzen, maatregelen en innovaties die vervolgens zijn ingepast in bestaande projecten. 

Beide organisaties realiseerden zich dat water in potentie een hoop maatschappelijke belangen kan verbinden. Maar die kansen werden in de bestaande aanpak van de eigen (beheer)organisaties nog nauwelijks benut. Er werd teveel gedacht vanuit de eigen taken; het ontbrak nog aan een integrale aanpak waarbij we ook de buurt betrokken.

Beter samenwerken

Dankzij WATERgraafsmeer spelen Stadsdeel Oost en Waternet nu veel beter op elkaar in, en werken zij gezamenlijk aan uitvoeringsplannen voor een leefbaar en duurzaam Watergraafsmeer. De organisaties hebben elk hun eigen deskundigheid, maar delen een gebiedsopgave. Enerzijds is dat een geruststelling – we staan immers niet alleen in die enorme klimaatopgave – anderzijds vereist samenwerking ook een kwetsbare opstelling. Dat is niet altijd gemakkelijk, maar het komt het begrip voor elkaars belangen wel ten goede.

WATERgraafsmeer liep vier jaar gelden erg op de troepen vooruit. De betrokken organisaties hebben het draagvlak en het begrip voor waterproblematiek vergroot door bottom-up gebiedsontwikkeling voorop te stellen. Dat was in het begin erg zoeken. WATERgraafsmeer was een ambitieus programma dat na vier jaar nu is afgerond. De successen zijn gevierd. De volgende stap: De nieuwe werkwijze moet nu ook verder indalen in de eigen organisatie en worden uitgedragen naar waterschappen en gemeenten elders in Nederland Immers: successen moet je delen!

Meer informatie

Kijk voor verdere informatie op www.WATERgraafsmeer.org. Veel van de lessen, ervaringen en de oogst zijn opgetekend in een boeiend magazine ‘Oogst van vier jaar vernieuwen in Amsterdam WATERgraafsmeer: Spiegelen, dwarsdenken & vlottrekken’. Dit magazine kunt u downloaden vanaf de genoemde website. Wilt u meer weten over dit project en over de mogelijkheden voor toepassing in uw eigen omgeving? Stuur mij dan een e-mail!