0

Zeven basisprincipes voor biobased bouwen

Lees de blog 'Zeven basisprincipes voor biobased bouwen', door Joop Bensdorp, architect BNA

door Joop Bensdorp, architect BNA

Eén van de leukste boekjes in mijn boekenkast heet ‘Bouwen zonder architecten’. De auteur, John May, behandelt zo’n beetje alle denkbare traditionele bouwwijzen van over de hele wereld. Het is fascinerend om te zien dat de lokale bevolking in alle windstreken van de wereld eeuwen lang huizen bouwde die helemaal overeenstemden met de lokale situatie. De huizen werden gebouwd met materialen die in de regio voorhanden waren en van natuurlijke oorsprong, zoals leem, natuursteen, hout en bamboe. Tegenwoordig stellen we veel hogere eisen aan ons wooncomfort. Nieuwe manieren van bouwen, waarbij de traditionele principes behouden blijven, kunnen hierin uitkomst bieden. Een aantal van deze principes wordt overigens nog steeds gehanteerd bij het restaureren van onze monumenten. 


De principes

Bij de bouw van mijn eigen huis heb ik veel gebruik gemaakt van biobased materialen en traditionele bouwtechnieken. Op basis van mijn ervaring heb ik een zevental basisprincipes opgesteld die bij biobased bouwen van toepassing zijn. Vier daarvan, licht ik in deze blog kort toe:

  1. Gebruik zoveel mogelijk biobased materialen en producten. Gebruik waar dat niet kan bij voorkeur producten die zoveel mogelijk volledig recyclebaar zijn. Belangrijke criteria voor biobased materialen: nagroeibaarheid van het materiaal (put het de voorraden niet uit) en volledig biologische afbreekbaarheid (vervuilen we ons milieu er niet mee). Op de Kennisbank Biobased Bouwen staat een goed overzicht van biobased materialen en producten.
  2. Gebruik zoveel mogelijk onbehandelde biobased materialen, dus zonder lijm, impregneermiddel of verf en kies materialen die daarvoor geschikt zijn. 
  3. Gebruik zoveel mogelijk vochtregulerende materialen. 
  4. Zorg er met de juiste detaillering voor dat vocht nooit opgesloten wordt in de bouwconstructie en dat materialen door voldoende ventilatie goed kunnen drogen.

Een goed voorbeeld waarbij ik bovengenoemde principes heb toegepast, is de gevelbekleding van mijn huis. De gevel is bekleed met delen van onbehandeld Western Red Cedar, welke verticaal zijn aangebracht met een tussenruimte van 7 - 10 mm. Na een regenbui droogt de gevel hierdoor in korte tijd weer helemaal, zonder dat vochtvlekken achterblijven. Door toepassing van relatief smalle delen (68 mm) konden ze met één nagel in de breedte worden bevestigd. Hierdoor kan het hout probleemloos uitzetten en krimpen.  

Volledig biobased bouwen

Helaas is het nog niet mogelijk om gebouwen volledig biobased of circulair te bouwen. Beton is bijvoorbeeld voor het maken van funderingen vaak nog noodzakelijk. Gelukkig proberen wetenschappers hard om gezonde en biologisch afbreekbare materialen op basis van natuurlijke producten te maken. Hopelijk kunnen deze nieuwe biobased materialen de noodzaak van het gebruik van kunststoffen en beton wegnemen. 

De conclusie? Als we gezond en comfortabel willen bouwen, is dat door middel van biobased bouwen al grotendeels mogelijk. Hierin ontmoeten oude en nieuwe technieken elkaar en in de toekomst wordt dit alleen maar makkelijker! 

BouwLokalen Aan de slag met biobased bouwmaterialen

Inmiddels nieuwsgierig naar álle 7 basisprincipes van Joop Bensdorp? Tijdens de BouwLokalen-serie Aan de slag met biobased bouwmaterialen licht hij ze aan de hand van verschillende praktijkvoorbeelden toe. De eerste bijeenkomst vindt plaats op dinsdag 13 september in Veldhoven. Benieuwd naar meer? Kijk voor meer informatie en aanmelden op bouwlokalen.nl

Over de auteur

Joop Bensdorp is lid van de BNA en bestuurslid van de Vereniging voor Integrale Biologische Architectuur. In zijn visie als architect staan mens en leefomgeving centraal in het ontwerp. Hij is gespecialiseerd in ecologische bouwen, en maakt hierbij zoveel mogelijk gebruik van biobased en recyclebare materialen