0

Afvalbeheersing bij de werkvoorbereiding - 077

Het werk zodanig voorbereiden en afstemmen met de onderaannemers dat afval zoveel mogelijk wordt voorkomen, dan wel opgeruimd en gescheiden.

OPLOSSINGSRICHTINGEN

1. Maak een afvalscheidingsplan

Voor afvalscheiding moet u van tevoren een goed plan maken. Een plan dat gedurende het gehele project houvast biedt aan personeel en onderaannemers. De doelen van afvalscheiding en de te nemen acties moeten er zwart op wit in staan. Zo'n plan structureert het werk, en maakt het afvalbeleid van de directie concreet.

Aanpak

a. Zorg dat het afvalscheidingsplan op de goede manier tot stand komt, en verankerd wordt.

  • Stel het plan op samen met de uitvoerder.
  • Laat u inspireren door het kader Vragen die tot goede ideeën leiden.
  • Gebruik het Infoblad 075 Afvalscheiding op de bouwplaats - algemeen, met name het onderdeel 'Afvalfracties' (of een daarvan afgeleid dan wel soortgelijk document).
  • Zorg ervoor dat de geplande acties worden verwerkt in de contracten met leveranciers en onderaannemers.
  • Maak zo'n plan per bouwproject.
  • Richt uw eerste plan of plannen op het scheiden van gevaarlijk afval (verplicht) en op de afvalstromen die een kostenvoordeel opleveren (bijvoorbeeld metaal) of waardevol afval kunnen verontreinigen (veegvuil en ander restafval). Breng daarbij de afvalstromen goed in kaart; zie het volgende punt.

Vragen die tot goede ideeen leiden

  • Wat komt er aan afval vrij? Hoeveelheden?
  • Kosten van afvoer en verloren grondstoffen? Schadelijkheid voor het milieu?
  • Waar komt afval vrij? De bronnen!
  • Waardoor komt afval vrij? Oorzaken per bron!
  • Hoe kan het anders?
  • Minder inkoop of minder uitval?
  • Andere techniek of grondstof?
  • Netter werken?

Als u deze vragen beantwoordt, komen de ideeën voor een goede aanpak vanzelf.

b. Breng de afvalstromen in kaart.
Stel vast voor de projectfasen grondwerk/fundering, ruwbouw en afbouw:

  • welk afval te verwachten is: afvalsoort (-stroom), hoeveelheid;
  • welk afval volgens de gemeentelijke Bouwverordening en de provinciale Milieuverordening apart moet worden gehouden;
  • welk afval door leveranciers van bouwmaterialen of onderaannemers wordt meegenomen;
  • welk afval door onderaannemers op de bouwplaats mag worden achtergelaten, dat wil zeggen gescheiden in containers;
  • welk afval door eigen mensen moet worden ingezameld en gescheiden en
  • waar op de bouwplaats de afvalcontainers komen te staan.

c. Registreer het afval.
Zet per project een registratie op (zie het Informatieblad Afvalscheiding op de bouwplaats – algemeen, met name het onderdeel 'Afvalscheiding organisatorisch voorbereiden'), die u per kwartaal een overzicht geeft van:

  • aantal afgevoerde containers per afvalstroom;
  • het totaalvolume per afvalstroom (m3);
  • het totaalgewicht per afvalstroom (ton);
  • het percentage van het afval dat gescheiden is;
  • de gemaakte kosten (minus de opbrengsten).

Op basis van deze gegevens en de doelstellingen van uw directie kunt u zonodig ingrijpen.

d. Maak afspraken met de afvalinzamelaar.
Maak duidelijke afspraken met de afvalinzamelaar over:

  • afroepen van containers (bijvoorbeeld per standaardfax of standaard-e-mail);
  • correct legen en terugplaatsen van containers en terugzetten van het juiste afvalbord;
  • verstrekking van correct ingevulde afgiftebonnen;
  • rapportage van de afvalregistratie per bouwproject.

Stem de exacte wijze van registreren en rapporteren nauwkeurig af met de afvalinzamelaar. Dit behoedt u voor extra werk.
Het resultaat van dit alles: minder geschillen en een heldere relatie.

e. Bouw voort op ervaringen.

  • Zorg ervoor dat nuttige ervaringen (en contracten die in de praktijk goed blijken te voldoen) worden vastgelegd in een documentatie. U hoeft dan niet steeds opnieuw het wiel uit te vinden.
  • Nadat u enige ervaring met scheiding en registratie van afval heeft opgedaan, kunt u in het afvalscheidingsplan voor een volgend project een stapje verder gaan. Houd dan bijvoorbeeld ook plasticfolie en papier apart.
2. Selecteer onderaannemers die netjes werken

Beoordeel onderaannemers op omgang met materialen en opruimgedrag. Onderaannemers waar de uitvoerder voortdurend op moet toezien, en die onnodig veel materiaaluitval en afval veroorzaken, kunnen voortaan maar beter wegblijven. Een zorgvuldige onderaannemer daarentegen ontlast het werk en bespaart u veel kosten (en ergernis). Met zo'n onderaannemer gaat u bij nieuwe projecten graag weer in zee.

3. Leg afvalbeheersing contractueel vast

Neem altijd een paragraaf 'omgang met afval' op in contracten met onderaannemers (zie de voorbeelden hieronder). Laat onderaannemers hun afval zelf opruimen en (als het enigszins kan) meenemen. En wat achterblijft moet door hen worden gescheiden. Resultaten van zo'n contract zullen zijn: minder afval, minder uitval en minder kosten.
Onderaannemers mogen hun bedrijfsafval meenemen, mits niet meer dan 500 liter per keer, en alleen als het afval hun eigendom is. Voor gevaarlijk afval is de wetgeving wat dit betreft onduidelijk. Per branche worden hier afspraken over gemaakt.
Ook de onderaannemers hebben baat bij dit soort maatregelen. Zij krijgen, net als u, zicht op wat er nu precies verspild en weggegooid wordt door hun personeel.

Voorbeelden van contractuele afspraken

  • "Aannemer verplicht zich tot het veegschoon aanleveren van de werkplek. Onderaannemer verplicht zich tot het veegschoon achterlaten van de werkplek."
  • "Onderaannemer blijft juridisch eigenaar van de ontstane afvalstoffen en restanten en is verantwoordelijk voor hun verwijdering van de bouwplaats en ordentelijke verwerking."
  • "Onderaannemer scheidt de restanten in de afvalstromen: ......., ....... en ....... en deponeert deze in de daarvoor bestemde containers op de bouwplaats."
4. Laat onderaannemers voor hun eigen materiaal zorgen

Onderaannemers zijn zuiniger op 'eigen' materialen dan op de door u aangeleverde materialen. U zou onderaannemers dan ook zelf voor levering van materiaal kunnen laten zorgen. Te denken valt aan ijzervlechter, schilder, loodgieter, elektriciën, metselaar, dakdekker, glaszetter, stukadoor, tegelzetter en binnenwandenbouwer. Hier liggen uitstekende mogelijkheden voor afvalvermindering en besparing.
Als u de inkoop toch liever in eigen handen houdt, stel dan de onderaannemers een bonus in het vooruitzicht voor opruimen van materiaalrestanten. Van tegelzetters is bekend dat zij dan veel minder afval produceren en veel minder tegels gebruiken

ACHTERGROND

Jaarlijks krijgt Nederland zo'n twintig miljoen ton bouw- en sloopafval te verwerken. Gelukkig is dat te verminderen. En het afval dat toch nog ontstaat, is goed te scheiden: voor verwerking en hergebruik.
Contractuele voorwaarden zijn van invloed op de hoeveelheid afval op de bouwplaats. Een werkvoorbereider en/of inkoper bepaalt (mede) de materiaalkeuze en de omvang van bestellingen.
Verder contracteert en beoordeelt u in deze functie(s) leveranciers, onderaannemers en afvalinzamelaars. Gewoonlijk worden zulke activiteiten afgestemd met de directie en met de uitvoerder(s) op het werk. Kortom: een werkvoorbereider kan veel invloed uitoefenen op de afvalbeheersing.

Kort samengevat zijn de voordelen van afvalbeheersing:

  • minder inkoop van materialen;
  • minder kosten voor verwijdering van afval (ook voor de opdrachtgever, hetgeen bijdraagt tot een betere relatie);
  • minder kans op letsel en schade;
  • minder opruimwerk, efficiënter werken;
  • schonere werkplek, opgeruimde bouwplaats;
  • betere kwaliteit;
  • beter imago voor het bedrijf; en natuurlijk ook:
  • minder belasting van het milieu.

AANDACHTSPUNTEN

  • Afval van binnenwandenbouwers (gips en cellenbeton) en isolatiemateriaal kan in bepaalde gevallen via de onderaannemers retour leverancier. Bij grote projecten is dit voor hen zelfs financieel aantrekkelijk. Neem dit punt dan op in het contract.
  • Onderaannemers zoals binnenwandenbouwers 'lenen' vaak purschuim bij de uitvoerder. Neem in het contract op dat zij dit zelf meenemen. Een krachtige stimulans tot netter werken.
  • Afvalinzamelaars kunnen u met de afvalregistratie helpen – of deze voor u verzorgen.
  • Als u een 'checklist onderaannemers' gebruikt, neem daarin dan als aandachtspunten op: omgang met materialen en opruimgedrag.
  • Stel onderaannemers een beloning/boete voor goede/verkeerde omgang met afval in het vooruitzicht.