0

Beoordelen verbetering van de contactgeluidsisolatie - 259

Het beoordelen van de verbetering van de contactgeluidsisolatie door maatregelen, zoals verend opgelegde ('zwevende') dekvloeren, 'zwevend' parket en veerkrachtige mortels.

OPLOSSINGSRICHTINGEN

Beoordelingsrichtlijnen

Bij de beoordeling moet goed op een aantal punten worden gelet:

  1. Gebruik de juiste ééngetalsaanduiding.
  2. Wat drukt delta Llin precies uit?
  3. delta Llin moet zijn bepaald volgens de norm.
  4. Getest vloeroppervlak moet voldoende groot zijn.
  5. delta Llin geldt niet voor alle draagvloeren.
  6. Opbouw van de constructie heeft invloed.
  7. Effect van maatregelen.

1. Gebruik de juiste ééngetalsaanduiding
Meting van de contactgeluidsisolatie gebeurt altijd bij verschillende toonhoogten ('frequentiebanden'). Dat levert een reeks meetwaarden, waarmee het in de praktijk lastig werken is. Daarom wordt zo'n reeks meetwaarden omgerekend naar een 'ééngetalswaarde'. Bij die omrekening kan aan de opeenvolgende frequentiebanden verschillend gewicht worden gegeven. Daardoor bestaan er verschillende ééngetalswaarden ('verbeteringsmaten'). Die mogen niet door elkaar worden gebruikt.

Voor het bepalen van de verbetering van de contactgeluidsisolatie is internationaal gekozen voor in principe twee verbeteringsmaten: de delta Lw en de delta Llin. Deze internationaal vastgelegde grootheden worden beschreven in EN ISO 717-2:1996.

Voor Nederland is besloten te kiezen voor de delta Llin. Deze komt min of meer overeen met de vroeger gebruikte delta Ico. Uit berekeningen aan bestaande meetresultaten blijkt delta Llin ˜ delta Ico te zijn. Daardoor kan de delta Ico uit oudere rapporten nog worden gebruikt. NPR 5070:2005 ‘Geluidwering in woongebouwen - Voorbeelden van wanden en vloeren in steenachtige draagconstructies’ gebruikt delta Llin om de verbetering van de contactgeluidsisolatie aan te geven. Zie daarvoor ook de NPR 5079:1999.

De (van oorsprong Duitse) verbeteringsmaat delta Lw leidt in Nederland vaak tot verwarring. Eenzelfde constructie levert namelijk over het algemeen een (veel) hogere delta Lw-waarde dan wanneer de contactgeluidsisolatie wordt bepaald volgens de Nederlandse grootheid delta Ico (en dus ook delta Llin). Een productinformatie met delta Lw geeft daardoor een voor Nederland te rooskleurig beeld.

Het verschil tussen deze twee ééngetalsaanduidingen is als volgt toe te lichten. Bij massieve vloeren verbeteren verend opgelegde constructies (zoals droge en natte verende constructies en 'zwevend' parket) de contactgeluidsisolatie vooral in de hoge frequenties zeer sterk, in de lagere frequenties veel minder. Nu wordt delta Llin in gelijke mate bepaald door alle frequenties, terwijl bij delta Lw de hoge frequenties sterk meetellen. Daardoor levert zo'n verende constructie veel hogere waarden voor delta Lw dan voor delta Llin. De verschillen kunnen oplopen tot 15 dB.

2. Wat drukt delta Llin precies uit?
De grootheid delta Llin drukt de verbetering uit, die een bepaalde maatregel oplevert ten opzichte van de contactgeluidsisolatie van de draagvloer zonder die maatregel. De griekse letter 'delta' staat daarbij voor verschil of 'verbetering'. Een maatregel kan zijn een verend opgelegde dekvloer, 'zwevend' parket of veerkrachtige mortel voor plavuizen.

De contactgeluidsisolatie van een vloer wordt in Nederland volgens NEN 5077 ‘Geluidswering in gebouwen - Bepalingsmethoden’ uitgedrukt in de 'index voor contactgeluidsisolatie' Ico, (dus zonder de letter delta). Dat deze 0 dB kan bedragen, wordt soms verkeerd begrepen. Bijvoorbeeld: ‘de vloer houdt geen geluid tegen’ of ‘het geluid van de buren is volstrekt niet hoorbaar’. De juiste interpretatie is dat een constructie van 0 dB precies aan de normcurve voldoet. Een constructie die beter isoleert, krijgt een geluidsisolatie-index met een waarde hoger dan 0 dB, een constructie die slechter isoleert, een waarde onder 0 dB.

LET OP: De verbetering delta Llin mag men optellen bij de index voor contactgeluidsisolatie Ico. Bijvoorbeeld een draagvloer met Ico = +1 dB, in combinatie met een maatregel met delta Llin =10 dB, heeft een Ico =+11 dB.

3. Delta Llin moet zijn bepaald volgens norm
De delta Llin van een bepaalde maatregel moet in het laboratorium worden bepaald volgens de norm EN ISO 140-8:1997. Eerst wordt de contactgeluidsisolatie gemeten aan een 'kale' betonvloer, met een dikte van ongeveer 120 tot 150 mm. Daarna wordt de maatregel aangebracht en wordt de contactgeluidsisolatie opnieuw gemeten. Per frequentieband wordt het verschil berekend; deze verschillen worden ten slotte omgerekend naar de ééngetalswaarde delta Llin.

4. Getest vloeroppervlak moet voldoende groot zijn
Een belangrijke eis bij de laboratoriummeting volgens EN ISO 140-8:1997 is dat het geteste vloeroppervlak ten minste 10 m2 groot is. Uit proeven is namelijk gebleken dat de meetresultaten afhangen van de grootte van het oppervlak. Bij kleine oppervlakken kunnen verschillen in delta Llin optreden tot 6 dB.

Metingen op kleine oppervlakken (van 1 tot 3 m2) worden vaak verricht om snel onderlinge verschillen tussen een aantal proefmonsters te kunnen bepalen. De resultaten daarvan zijn dus niet bruikbaar voor de praktijk.

5. Delta Llin geldt niet voor alle draagvloeren
Bepaling van de verbetering delta Llin volgens EN ISO 140-8:1997 geldt alleen voor steenachtige draagvloeren zoals beton. Voor betonnen vloeren is af te leiden dat de verbetering constant is vanaf een dikte van 120 mm beton.

De voor een steenachtige vloer bepaalde verbetering delta Llin is niet geldig voor houten draagvloeren (en ook niet andersom). Dat betekent: de verbetering die een bepaalde maatregel realiseert op een betonnen vloer (bijvoorbeeld zwevend parket, merk X, met delta Llin = 10 dB), niet geldt op een houten draagvloer. Een complicatie is dat er een grote verscheidenheid aan houten draagvloeren is. Internationaal wordt gewerkt aan het normeren van de verbetering van de contactgeluidsisolatie van houten vloeren. Voor in Nederland gangbare houten draagvloeren hebben verschillende fabrikanten van verend opgelegde dekvloeren meetgegevens voorhanden. Daarbij kan de delta Llin voor dezelfde en min of meer vergelijkbare vloertypen worden gebruikt.

6. Opbouw van de constructie heeft invloed
De dikte (dus de massa) van een verend opgelegde dekvloer moet groter of gelijk zijn aan de massa van de dekvloer uit het testrapport. Is de dekvloer dunner, dan wordt de ??Llin lager dan gemeten. Bij een hogere massa van de dekvloer wordt de delta Llin hoger.

Het verend materiaal onder een dekvloer of vloerafwerking moet een dynamische stijfheid hebben die niet hoger is dan die volgens het testrapport is bepaald. De verend opgelegde dekvloer of vloerafwerking mag nergens direct contact maken met het opgaand werk zoals leidingen, wanden en kozijnen. Ook in de verende laag eronder mogen geen contactbruggen voorkomen. Dergelijke koppelingen verslechteren het effect van de zwevende (dek)vloer sterk.

7. Effect van maatregelen
Met een draagvloer van 500 kg/m2 en een verend opgelegde dekvloer met een delta Llin = 10 dB kan de minimumeis van het Bouwbesluitniveau van Ico = + 5 dB worden gehaald. Bij verend opgelegde dekvloeren met een delta Llin = 13 dB is nog een massa van de draagvloer nodig van ongeveer 400 kg/m2 om de eis uit het Bouwbesluit te halen.

Ter vergelijking: een massieve draagvloer moet een massa van 800 kg/m2 hebben om de minimumeis van het Bouwbesluitniveau van Ico = + 5 dB te halen. Met een verend opgelegde dekvloer is het totale gewicht van het woongebouw dus te verlagen.

ACHTERGROND

Verbetering van de contactgeluidsisolatie kan noodzakelijk zijn om de eisen te halen. De wettelijke minimumeis volgens het Bouwbesluit 2003 is Ico = +5 dB. Deze eis geldt voor de opgeleverde vloer, dat wil zeggen een massieve draagvloer of een massieve draagvloer met een verend opgelegde dekvloer. De invloed van de door de bewoner aangebrachte vloerafwerking blijft buiten beschouwing.

Vaak worden hogere eisen gesteld; volgens de aanbeveling S407 van het Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen is Ico = + 10 dB gewenst. Daarnaast kunnen Verenigingen van Eigenaren (VvE) en Woning-bouwverenigingen eisen stellen aan de verbetering die een vloerafwerking moet leveren aan de contactgeluidsisolatie. Verbetering van de contactgeluidsisolatie is des te meer noodzakelijk vanwege de veel gehoorde wens om in woongebouwen harde vloerafwerking te kunnen toepassen.

Er zijn allerlei maatregelen om de contactgeluidsisolatie van een draagvloer te verbeteren. Bijvoorbeeld verend opgelegde dekvloeren, zwevend parket of veerkrachtige mortels voor keramische tegels of natuursteen. De prestaties van een maatregel blijken vooraf bijzonder lastig te beoordelen aan de hand van bijvoorbeeld productinformatie.

AANDACHTSPUNTEN

  • Controleer bij verend opgelegde dekvloeren altijd of in het rapport de delta Llin als grootheid is gebruikt voor de verbetering van de contactgeluidsisolatie. Controleer ook de grootte van het geteste oppervlak.
  • Controleer altijd of de opbouw van de ontworpen verend opgelegde dekvloer gelijk is aan die welke is getest in het laboratorium.

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Waardeer dit infoblad