0

Bouwproducten met CE-markering - 368

Nagaan of een bouwproduct met CE-markering geschikt is voor een bepaalde toepassing.

OPLOSSINGRICHTINGEN

Foto: Rockwool

Wat is CE-markering?

Producten met een CE-markering (ook wel genoemd: 'CE-merk') zijn herkenbaar door het logo met de gestileerde letters C en E. De letters vormen de afkorting van het Franse begrip ‘Conformité Européenne’ dat ‘Europese Conformiteit’ betekent. Dit Europese 'conformiteitsmerk' houdt in dat het product voldoet aan de Europese Richtlijn Bouwproducten. Deze richtlijn zorgt ervoor dat bouwproducten in heel Europa op dezelfde manier worden getest en beoordeeld.
Isolatiemateriaal met CE-markering dat bijvoorbeeld in Frankrijk is geproduceerd, wordt op dezelfde wijze getest als in Nederland geproduceerd isolatiemateriaal met CE-markering. De testresultaten kunnen dus met elkaar worden vergeleken. Dit maakt het voor het bouwbedrijf eenvoudiger om producten uit verschillende landen onderling te vergelijken. Producten met CE-markering mogen in alle lidstaten van de Europese Unie op de markt worden gebracht en vrij worden verhandeld.
De CE-markering betekent niet automatisch dat het product voor alle toepassingen voldoet. Afhankelijk van de toepassing van het product kunnen er namelijk eisen gelden die niet worden 'gedekt' door de CE-markering. Bijvoorbeeld eisen uit de nationale bouwvoorschriften (zoals in Nederland het Bouwbesluit) of uit het bestek.

CE-markering voor veel producten verplicht
Een groot aantal bouwproducten moet verplicht de CE-markering dragen. Op den duur moeten de meeste bouwproducten zijn voorzien van de CE-markering, zeker producten die van belang zijn voor veiligheid en gezondheid. Sommige bouwproducten zijn tegenwoordig alleen nog maar voorzien van een CE-arkering. Andere producten hebben naast het CE-merk ook nog steeds het vertrouwde ‘nationale’ kwaliteitsmerk, zoals in Nederland KOMO.
Ongemarkeerde producten die wél CE-gemarkeerd horen te zijn, mogen binnen de EU niet meer worden verhandeld. De producent of de importeur is verantwoordelijk voor het aanbrengen van de CE-markering; de afnemer of eindgebruiker van een product kan er niet op worden aangesproken als de CE-markering ontbreekt. Voor de CE-markering is niet altijd een onafhankelijke controle van de kwaliteit door een keuringsinstantie nodig. Voor producten die als minder risicovol worden beschouwd, voldoet ook een zogenaamde 'fabrikant-eigen verklaring'. De website van de rijksoverheid heeft een‘module CE-markering’. Daarmee is na te gaan voor welke producten CE-markering verplicht is (of zal zijn), welke normen van toepassing zijn en welke toezichtsysteem (of ‘Attestation of Conformity’) geldt voor een bepaald product.

Producteigenschappen die onder CE-markering vallen

‘Producteisen’
Om een CE-markering te kunnen krijgen moet een product tenminste voldoen aan een aantal ‘producteisen’. Dit zijn eisen die per product zijn vastgesteld, en voortvloeien uit de ‘fundamentele eisen’ (of ‘basiseisen’) die gelden voor bouwwerken. De fundamentele eisen zijn ingedeeld in zes categorieën: constructieve veiligheid, brandveiligheid, gezondheid en milieu, gebruiksveiligheid, geluidsbeperking en energiezuinigheid. Deze eisen zijn genoemd in Bijlage 1 van de Richtlijn Bouwproducten.
Het bepalen of een product voldoet aan de producteisen, moet gebeuren volgens de Europese geharmoniseerde productnormen of Europese technische goedkeuringen, die op dat product van toepassing zijn. Deze normen of goedkeuringen geven de bepalingsmethode en soms ook minimale grenswaarden voor de relevante eigenschappen van het product.

'Gedeclareerde waarden'
Bij de CE-markering van een product hoort een lijst met 'gedeclareerde waarden' voor de geteste producteigenschappen, die van belang zijn voor het gebruik van dat product. Voor isolatiemateriaal bijvoorbeeld is dat de warmtegeleidingscoëfficiënt, voor baksteen de porositeit en sterkte, voor staal de treksterkte en vloeigrens, enzovoort.
Bij een product met CE-markering kan de afnemer ervan uitgaan dat de fabrikant de vereiste kwaliteits- en testprocedures heeft uitgevoerd. Dat geeft de garantie dat het product voldoet aan de gestelde 'producteisen' en dat de gedeclareerde waarden op de juiste manier zijn bepaald.

Informatie bij CE-markering
De informatie die bij de CE-markering zit, geeft aan:

  • de fabrikant die verantwoordelijk is voor het product;
  • het identificatienummer van de certificeringsinstelling (indien vereist) die de fabrikant heeft ondersteund bij zijn kwaliteitsverplichtingen;
  • de geharmoniseerde Europese norm of Europese technische goedkeuring waarin de gebruikte bepalingsmethoden en testprocedures zijn beschreven;
  • beschrijving van het product, eventueel met aanduiding van het beoogde gebruik;
  • de bepaalde prestaties van het product (‘gedeclareerde waarden’).

Afhankelijk van het type product staat de CE-markering op het product zelf, (en/)of op een label dat op of bij het product zit, (en/)of op de verpakking (en/)of op begeleidende documenten.

CE-markering is geen keurmerk
De CE-markering betreft alleen sommige eigenschappen van een product, namelijk die eigenschappen die de overheid belangrijk vindt uit algemeen belang. Los daarvan stelt elk land specifieke eisen aan bouwwerken en bouwdelen. Die eisen kunnen per land verschillen, ook binnen de EU. In Nederland is dit geregeld in het Bouwbesluit.
Wordt een product met een CE-markering toegepast in een bouwwerk, dan moet dus ook nog worden aangetoond dat dit product een bouwwerk oplevert dat voldoet aan de nationale regelgeving. De CE-markering is dus nooit een garantie dat een product overal mag worden toegepast. Ook uit het bestek kunnen eisen aan een product volgen die niet vallen onder de CE-markering. Voor de bedoelde toepassing worden dan eigenschappen voorgeschreven die niet zijn getest onder de vlag van de CE-markering. Bijvoorbeeld kleurechtheid, vlakheid of maatnauwkeurigheid.
Op grond van de geteste eigenschappen en gedeclareerde waarden van de CE-markering is het soms niet eenvoudig om uit te maken of een product kan worden toegepast in een bouwwerk. Daarom moet het bouwbedrijf bij producten met CE-markering altijd controleren of dat kan, aan de hand van de productinformatie van de producent of leverancier, of aan de hand van aanvullende testen of beoordelingen. Gecontroleerd moet dan worden of alle eigenschappen zijn getest die van belang zijn voor toepassing of verwerking in het werk en of de gedeclareerde waarden overeenstemmen met het bestek.
Op de website van de rijksoverheid staat een informatiemodule (‘Werken met CE-markering’). Daarmee kan worden nagegaan of een bepaald product onder de CE-markering valt, welke Europese normen of goedkeuringen erop van toepassing zijn, en hoe de 'producteigenschappen' (zoals bepaald voor de CE-markering) aansluiten aan de Nederlandse bouwregelgeving. Ook bij producenten en testinstituten is wel informatie te verkrijgen.

Voorbeeld CE-markering
De fabrikant van isolatiemateriaal geeft voor de 'delamination resistance' (treksterkte loodrecht op het materiaal) een gedeclareerde waarde van 80 kN/m2, getest volgens de voorschreven testmethode van de geharmoniseerde Europese norm.
Dit materiaal wordt toegepast in een dakconstructie, waarbij de isolatieplaat wordt bevestigd aan een stalen dakplaat. Bij testen in een laboratorium van een proefopstelling blijkt dat de weerstand van dit systeem (stalen plaat + isolatiemateriaal) slechts 5 kN/m2 bedraagt. Dat is mogelijk te weinig om te voorkomen dat het daksysteem bezwijkt door onderdruk bij sterke wind. De nationale bouwregelgeving schrijft hier een minimale sterkte voor.
Conclusie: de CE-markering geeft niet altijd voldoende informatie om te kunnen beslissen of het product in een bepaalde toepassing mag worden gebruikt. Een erkende kwaliteitsverklaring (bijvoorbeeld KOMO-attest) geeft die informatie wel: daarin staat de gedeclareerde 80 kN/m2 voor het product en de 5 kN/m2 voor het daksysteem.

Productcertificaat en attest
Bouwproducten worden vaak geleverd met een productcertificaat en een attest (bijvoorbeeld KOMO). Een productcertificaat is een document dat aangeeft dat het product voldoet aan bepaalde technische specificaties (zoals genoemd in het certificaat). Een attest geeft aan dat het product geschikt is om te worden gebruikt in een bouwwerk, mits de toepassing in overeenstemming is met hetgeen is opgenomen in het attest.
Certificaat en attest samen geven voor het bouwbedrijf de waarborg dat het product voldoet aan bepaalde technische eisen (waaronder de Nederlandse bouwregelgeving), en dat het toepasbaar is in een bepaald bouwwerk. De afnemer van het product (het bouwbedrijf) hoeft dat dus niet meer te controleren.

ACHTERGROND INFORMATIE

Steeds meer bouwproducten dragen de CE-markering, die aangeeft dat de producten voldoen aan de Europese Richtlijn Bouwproducten. De Richtlijn Bouwproducten zorgt ervoor dat in Europa bouwproducten op dezelfde manier worden beoordeeld en getest op basis van Europese technische specificaties (dit betreffen voornamelijk geharmoniseerde productnormen). Het doel is handelsbarrières weg te nemen, de kosten voor producenten te verlagen, grotere markten te creëren en zodoende één concurrerende Europese markt te laten ontstaan.
De CE-markering draagt dus bij aan een vrij verkeer van goederen omdat leveranciers van bouwproducten niet meer worden geconfronteerd met dubbele controles en verschillende testmethoden in de verschillende lidstaten op de Europese markt. Alle bouwproducten moeten op termijn van de CE-markering worden voorzien. Dat geldt niet alleen voor Nederland, maar voor alle landen van de Europese Unie en bovendien voor Noorwegen, IJsland en Liechtenstein.
De CE-markering komt ook voor op allerlei andere producten dan bouwproducten, bijvoorbeeld speelgoed of computers. Per productgroep is het anders ingevuld, maar het principe is hetzelfde als in dit Informatieblad beschreven.

AANDACHTSPUNTEN

  • CE-markering wil nog niet automatisch zeggen dat het bouwproduct ook kan worden toegepast of verwerkt in een specifiek bouwwerk.
  • De producent of de importeur is verantwoordelijk voor het aanbrengen van de CE-markering, niet de gebruiker (bouwbedrijf, architect, en dergelijke).