0

De keuken als verbeterunit: oriëntatie en algemene aanpak - 121

Het integreren van de onderdelen installatie en keuken tot een component die als totaaloplossing gebruikt kan worden binnen renovaties.

OPLOSSINGSRICHTINGEN

a. Oriëntatie en mogelijkheden

Werk ter oriëntatie op de mogelijkheden drie oplossingsrichtingen uit voor vijf belangrijke thema's.
De drie oplossingsrichtingen zijn:
1. Minimale integratie
Aandacht ligt hierbij met name op de werkvoorbereiding en goede richtlijnen hiervoor. Bijzondere aandacht gaat uit naar de kanalen voor de mechanische ventilatie, de erbij behorende afwerking en de bevestigingsmiddelen voor kanalen en panelen.
2. Integratie
Integratie van de afwerking en verbetering van de aansluitmogelijkheden op de unit voor mechanische ventilatie en CV-ketel (flexibeler).
3. Optimale integratie
Maximale integratie van de ophang- en bevestigingstechnieken.

THEMA Minimale integratie Integratie Optimale integratie
1 Kanalen en leidingen Richtlijnen voor kanalen en leidingen Kanalen met aftimmering integreren en aansluiting prefabriceren Leidingen met kastjes integreren
2 Kastjes en afwerking Standaardkastjes en standaardoplossing panelen Standaardkastjes en standaardoplossing panelen Esthetische eenheid afwerking
3 Kanalen voor mechanische ventilatie in douche en toilet Integreren kanaal en afwerking Integreren kanaal en afwerking Integreren kanaal en afwerking
4 Afzuigunit en CV-ketel Richtlijnen voor aansluiting afzuigunit en CV-ketel op kanalen en leidingen Hulpstukken voor aansluiten kanalen op CV-ketel en afzuigunit, en voor aansluiten leidingen op CV-ketel CV-ketel integreren
5 Bevestigingstechniek kanalen en panelen Bevestigen kanalen en panelen integreren Kanalen en panelen integreren, waarbij kanalen prefab worden aangeleverd Kanalen en panelen integreren, waarbij kanalen prefab worden aangeleverd

Tabel A. De drie oplossingsrichtingen in vijf thema's uitgewerkt.

b. Oriëntatie op het 'optimale' keukenconcept

Een keuken zoals bedoeld in de kolom van Tabel A heeft de volgende kenmerken:

  • Aangepaste boven- en onderzijde van de kastjes voor het aanbrengen van een CV-ketel, zodanig dat er voldoende ruimte is voor onderhoud aan de ketel.
  • Eenvoudige montage van kastjes, panelen en CV-ketel
  • Aanpassing CV-ketel, zodanig dat er maximale vrijheid is voor het leidingverloop.
  • Esthetisch op elkaar afgestemde panelen en kastjes.

Drie onderdelen zijn geïntegreerd opgenomen in deze keuken: CV, keukenkastjes en mechanische ventilatie. Voor de CV is met name de ophangconstructie van belang. Goede positionering van het frame houdt de ketel toegankelijk en maakt het mogelijk om leidingen door te voeren waar dat nodig is.
Voor de keukenkastjes geldt dat de ophangrail het belangrijkste onderdeel vormt. De maatvoering kan hiermee eenvoudig en nauwkeurig worden bepaald. De kastjes zelf zijn onderdeel van de keuken en zorgen voor eenheid in afwerking.
Vanwege de afmetingen van de kanalen voor mechanische ventilatie kunnen deze kritiek zijn in het geheel. Door extra aangebrachte aansluitpunten is dit te ondervangen.
De foto's 1 t/m 5 geven een goede indruk van het concept.

Fig 1. Met name de ophangrail waaraan de bovenkastjes worden opgehangen (en die 25mm vrije ruimte geeft tussen de kastjes en de muur) is een belangrijk onderdeel van de 'renovatiekeuken'

Fig 2. Achter de CV kast is de ophangrail 400mm onderbroken. De mechanische ventilatie en de CV-ketel worden naast elkaar geplaatst. De leidingen worden bovenlangs gevoerd.

Fig 3. De hoogte van de kast voor de mechanische ventilatie kan variëren van 550 tot 700mm; het bovenkastje voor de CV is 950mm hoog met een deur van 1050mm. Beide kastjes zijn 600mm breed.

Fig 4. De installatiekastjes zijn aangepast, zodat de CV-ketel optimaal bereikbaar is. Het deurtje van de CV-ketel vormt een eenheid met het paneel.

Fig 5. Aan de plafondlatten én op de bovenkastjes zijn afwerkstroken bevestigd die de aan- en afvoerleidingen uit het zicht houden. De 'keuken als verbeterunit' combineert hiermee vervanging van keukenblok en vernieuwing van installaties.


c. Enkele ontwerpregels en oplossingen

Men dient een aantal ontwerpregels in acht te nemen. Deze regels zijn ingedeeld naar de drie belangrijkste onderdelen binnen het concept:
c1. mechanische ventilatie,
c2. centrale verwarming en
c3. keukeninrichting.
De 'keuken als verbeterunit' geeft aan op welke wijze men aanpassingen gestructureerd door kan voeren.

c1. Mechanische ventilatie

Ontwerpregels
Sluit op ingangen van afzuigunit maximaal 150 m3/u aan. Dus in de praktijk bij een motorloze wasemkap of aansluitmogelijkheid van wasemkap twee ingangen gebruiken.
Minimale afmetingen kanalen:
- ronde kanalen:
afvoer naar buiten 125 mm
afvoer maximaal 75 m3/u: en doorsnede 80 mm
afvoer tussen 75 en 150 m3/u: en doorsnede 125 mm
- rechthoekige kanalen:
afvoer op kanaal naar buiten : 150 x 150 mm (met geleiding)
afvoer van maximaal 75 m3/u: 70 x 100 mm
afvoer tussen 75 en 150 m3/u: 70 x 170 mm (standaard)

  • Aansluiting van de afzuigunit op de wasemkap moet minimaal 300 mm lang zijn. Deze aansluiting en de aansluiting op het kanaal naar overige afzuigpunten uitvoeren met geluiddempende slang.
  • Minimale afmetingen kastje inwendig: breedte 532, hoogte 578, diepte 312 mm.

Mogelijke oplossingen aansluitend aan bestaande technieken

  • Mechanische afzuigunit boven kookplaat.
  • Mechanische afzuigunit op kanalen in keuken met rond kanaal Ø 125 mm.
  • Mechanische afzuigunit voor afzuiging van ruimten aansluiten op rechthoekig kanaal tegen plafond.
  • Ter plaatse van douche of toilet of andere ruimte kan dit kanaal als afgewerkt kanaal worden uitgevoerd. Ventielen worden dan rechtstreeks in dit kanaal aangebracht.


Mogelijke oplossingen na productontwikkeling

  • Leidingverloop nauwkeurig uittekenen en verzameldoos met kanalen maken voor zowel mechanische ventilatie als CV.

c2. Centrale verwarming

  • Weerstand in kanalen maximaal 80 Pa, met als verhouding 30 Pa voor luchttoevoer en 50 Pa voor rookgasafvoer.
  • Rookgasafvoer als rond aluminium kanaal uitvoeren: doorsnede 80 mm
  • Luchttoevoer kan rechthoekig uitgevoerd worden (70 x 80 mm)
  • Bij het ontwerpen van kanalen en leidingverloop dient de volgende prioriteit aangehouden te worden:
    a. ventilatie
    b. rookgasafvoer
    c. luchttoevoer
    d. gasleiding
    e. CV-leidingen
    f. koud- en warmwaterleiding
  • Het montageframe kan van 100 mm naar 60 mm dikte. De vereiste binnenmaat van het kastje wordt dan 320 mm + 10 mm (vrije ruimte) = 330 mm.
  • Het frame kan als open frame worden uitgevoerd.
  • Aansluitingen voor gas-, water- en CV-leidingen kunnen prefab gemaakt worden.


Mogelijke oplossingen aansluitend aan bestaande technieken

  • Ketel plaatsen in kastje van 600 mm breed.
  • Rookgasafvoer onder ventilatiekanaal laten lopen, zodat rookgasafvoer en mechanische afvoer elkaar niet hoeven te kruisen.
  • Kleine aanpassingen aan frame, zodanig dat de leidingen ook van opzij ingevoerd kunnen worden.
  • Leidingverloop van gas, water en degelijke; standaardiseren, prefab aansluitingen en bochten leveren.


Mogelijke oplossingen na productontwikkeling

  • Kanalen standaardiseren en samen met mechanische ventilatie tot verzameldoos samenstellen. (Zie ook c1. Mechanische ventilatie)
  • Montageframe vernieuwen: 60 mm dik en open structuur.

c3. Keukeninrichting

Ontwerpregels

  • Vanwege de brandveiligheid gaan eisen gesteld worden aan de afstand tussen het filter in de wasemkap en de bovenkant van het kooktoestel (750 mm).
  • Standaard zijn nu de aanrechtbladen 900 mm hoog; de afstand van de kastjes tot het aanrecht is 470 mm.
  • Kastjes zijn 550, 700 en 950 mm hoog en 316, 516 of 566 mm diep.
  • Nu zijn al zogenaamde apparatenkastjes in productie. Dit zijn kastjes zonder achterwand, boven- en onderplaat. Deze zouden voor de ventilatie-unit gebruikt kunnen worden. Knelpunt is, dat tegen de deur geen geluidsabsorberend materiaal aangebracht kan worden (zie c1. Mechanische ventilatie).
  • Voor de CV-ketel kan een dergelijk kastje gemaakt worden. Wanneer voor de zijkanten frontpanelen gebruikt worden dan is een diepte van 400 mm mogelijk.
  • Andere maten zijn uiteindelijk altijd mogelijk, alleen is de mogelijke afzet dan bepalend voor de prijs.
  • Voor koven worden twee panelen gebruikt: een aan het plafond en een op het kastje. Deze panelen overlappen elkaar en kunnen zo eventuele maatafwijkingen opvangen. Bevestiging kan op diverse manieren: met plintbevestigers of met scharnieren, zodat de ruimte achter koven steeds bereikbaar blijft.
  • Onder het keukenblok is achter de plint een ruimte van 150 mm hoog, die nog benut kan worden. Deze kan met nog eens 150 mm verhoogd worden door de bodem omhoog te brengen.


Mogelijke oplossingen aansluitend aan bestaande technieken

  • Kastje voor de centrale verwarmingsunit: 950 x 600 x 400 mm.
  • Kastje voor de mechanische ventilatie-unit: 550 x 600 x 316 mm.
  • Panelen op de plint bevestigen.

Oplossingen na productontwikkeling
Speciaal ondiep kastje, waarin ketel met aangepast frame past; afmetingen 950 x 600 x 350 mm.

ACHTERGROND

Binnen de renovatiepraktijk komen een aantal maatregelen vaak terug. Het vervangen van de keuken en de installaties zijn twee van deze veel voorkomende maatregelen. Met name de installatie kan hierbij voor grote problemen zorgen. Zeker indien men een haard en geiser gaat vervangen door een CV-installatie zijn er grote veranderingen in de woning te verwachten. Opstelplaats van de installatie, leidingen in de woning en aanpassingen van standleidingen kunnen zorgen voor een totaal ander uiterlijk van de woning. Komt daar dan nog het aanbrengen van mechanische ventilatie bij, dan is de puzzel helemaal compleet.

Keuken en installaties zijn twee zaken die een duidelijke relatie met elkaar hebben. In de keuken komen een groot deel van de installaties bij elkaar. De keuken kan dan ook gezien worden als de machinekamer van de woning. Bij een renovatie zijn het vaak de keuken en de installaties die aangepast moeten worden. Het integreren van deze aanpak maakt de uitvoering eenvoudiger en het eindresultaat compacter. Zeker in de kleinere woningen is dit een voordeel. Ongeveer 35% van de woningen in Nederland heeft een keuken die kleiner is dan 6,5m3. Daar komt nog bij dat de technische levensduur van keuken en installatie ongeveer gelijk is, waardoor het tijdstip van renovatie en overige, installatietechnische, aanpassingen mag samenvallen.

AANDACHTSPUNTEN

Voor dit onderwerp zijn geen speciale aandachtspunten beschikbaar.

OVERIGE INFORMATIE

  • SBR-brochure De keuken als verbeterunit
  • Folder CV en ventilatie ge�ntegreerd in 'keuken als verbeterunit' bespaart kosten en bouwtijd. (AGPO/Bruynzeel/Itho/Bouwhulp Groep)
  • Integratie oplossing voor kleine keukens (Bouwwereld nr. 9, 28-04-'95)
  • Spelregels voor een nieuwe keuken (Renovatie en Onderhoud)