0

Duurzame bedrijfsprocessen - 449

Voor het duurzaam inrichten van bedrijfsprocessen zijn er verschillende ISO-normen en certificeringen waarmee u duurzaamheid aantoonbaar kunt maken. In dit infoblad bespreken we de meest voorkomende instrumenten.

OPLOSSINGRICHTINGEN

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
MVO is een integrale visie op ondernemerschap, waarbij het bedrijf waarde creëert op economisch (profit), ecologisch (planet) en sociaal (people) gebied.

MVO is verankerd in alle bedrijfsprocessen. Bij iedere bedrijfsbeslissing wordt een afweging gemaakt tussen verschillende stakeholderbelangen: de belangen van betrokken personen, bedrijven en organisaties. MVO is maatwerk. Voor iedere onderneming zien de MVO-activiteiten er anders uit. Dit hangt af van bedrijfsgrootte, sector, cultuur van de onderneming en bedrijfsstrategie.
MVO is een proces en geen eindbestemming. De doelen die worden nagestreefd veranderen in de tijd en met elke bedrijfsbeslissing. De onderneming zoekt naar haalbare stappen om de maatschappelijke verantwoordelijkheid vorm te geven. Bron: mvonederland

ISO 26000
De ISO 26000 is een internationale norm voor MVO. De norm dient als hulpmiddel bij de implementatie van MVO binnen organisaties. Het helpt organisaties te bepalen wat MVO voor hen betekent en hoe ze dit structureel kunnen invoeren. De norm kan gebruikt worden om te komen tot een zelfverklaring, met de eventuele mogelijkheid tot externe verificatie. De NPR 9026 dient daarbij als handleiding en beschrijft het proces voor het voorbereiden, vaststellen en onderhouden van een zelfverklaring.

MVO Certificering
Zoals hiervoor beschreven leidt de ISO 26000 slechts tot een zelfverklaring. Door certificering toont een bedrijf aan dat het volgens het MVO gedachtegoed onderneemt. Dit kan bedrijven bijvoorbeeld voordeel opleveren bij de gunning van projecten. Hoe kunt u uw bedrijf dan certificeren t.a.v. MVO? Er zijn verschillende keurmerken die het MVO-gehalte van een bedrijf kunnen uitdrukken in een certificaat. Hieronder staan er enkele omschreven:

Handige tools
Daarnaast is er een veelheid aan handige tools voorhanden die bedrijven helpen meer inzicht te krijgen in MVO. Hieronder staan er enkele omschreven: SA8000
De SA8000 is een internationale richtlijn voor Social Accountability. Het is een van de leidende standaards voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het is gebaseerd op conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie ILO, de universele verklaring van de rechten van de mens, de VN conventie voor de rechten van kinderen.

Het verschil met de ISO 26000 is dat de SA8000 zich vooral richt op de ‘people’ component van people planet profit. Bedrijven die concreet invulling willen geven aan de sociale omstandigheden binnen hun onderneming of keten kunnen deze richtlijn gebruiken. Daarnaast kan naleving van de SA8000, in tegenstelling tot de ISO 26000, leiden tot certificering.

De SA8000 standaard bevat voorschriften met betrekking tot kinderarbeid, gedwongen arbeid, veiligheid en gezondheid, vakbondsvrijheid en recht op collectieve onderhandelingen, discriminatie, disciplinaire maatregelen, werktijden, beloning en management en monitoring.

ISO 9001
De ISO 9001 is de internationale norm voor kwaliteitsmanagementsystemen. De ISO 9001 kan gebruikt worden om te beoordelen of een bedrijf voldoet aan de eisen van klanten, de wet- en regelgeving die van toepassing is op haar producten of diensten en op de eisen van het bedrijf zelf. Het continu verbeteren van de organisatie staat centraal binnen de norm. De organisatie moet aangeven hoe zij voortdurend met verbeteren bezig is. Certificering voor de ISO 9001 is mogelijk.

De ISO 9001 wordt vaak omschreven als:
  • zeg wat je doet
  • doe wat je zegt
  • bewijs het
ISO 14001
De ISO 14001 is een internationaal geaccepteerde norm die aangeeft waaraan een goed milieumanagementsysteem moet voldoen. De ISO 14001 kan gebruikt worden om de milieu-effecten (milieurisico’s) van de bedrijfsvoering te beheersen en/of te verminderen. Zo kan er op kosten worden bespaard,bijvoorbeeld door minder energie, water en grondstoffen te gebruiken en door het voorkomen van boetes.

Via een milieumanagementsysteem kan een bedrijf structureel aandacht besteden aan het onderwerp ‘milieu’ binnen de eigen bedrijfsvoering. De volgende uitgangspunten staan hierbij centraal:
  • voldoen aan wet- en regelgeving en het beheersing van milieurisico's;
  • streven naar permanente verbetering van de milieuprestaties van uw organisatie.
ISO 50001
De ISO 50001 is een internationale norm voor Energie Management Systemen. De norm kan gebruikt worden om de energieprestaties op een systematische wijze te beheersen, te verbeteren en te onderhouden. Door het invoeren van een energie management systeem kan een organisatie besparen op de energiekosten en bijdragen aan broeikasgasreductie. Wanneer energie een belangrijk milieuaspect is kunnen bedrijven er voor kiezen om (in aanvulling op de ISO 14001) ISO 50001 te gebruiken. De ISO 50001 sluit aan bij de ISO 14001 en is ook te gebruiken in combinatie met de ISO 9001.

OHSAS 18001
De OHSAS 18001 is een internationale norm voor arbeidsomstandigheden. OHSAS staat voor ‘Occupational Health and Safety Assessment Series’. De OHSAS 18001 kan gebruikt worden voor het opzetten van een arbomanagementsysteem. Hiermee kunnen bedrijven aantonen dat de arbeidsomstandigheden goed op orde zijn, de risico’s geïnventariseerd en geëvalueerd worden en de medewerkers gestimuleerd worden om te leren van ervaringen.

Plan-Do-Check-Act
Kenmerkend voor een managementsystemen als de SA8000, ISO 9001, ISO14001, ISO 50001, OHSAS 18001 is de ‘plan-do-check-act’ cyclus. Deze cyclus staat ook wel bekend als de Kwaliteitscirkel van Deming:
  • PLAN: Kijk naar huidige werkzaamheden en ontwerp een plan voor de verbetering van deze werkzaamheden. Stel voor deze verbetering doelstellingen vast.
  • DO: Voer de geplande verbetering uit in een gecontroleerde proefopstelling.
  • CHECK: Meet het resultaat van de verbetering, vergelijk deze met de oorspronkelijke situatie en toets deze aan de vastgestelde doelstellingen.
  • ACT: Bijstellen aan de hand van de gevonden resultaten bij CHECK.
Duurzaamheidsverslag
Bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen serieus nemen kunnen ervoor kiezen hun prestaties vast te leggen in een maatschappelijk jaarverslag. Op deze manier kan een bedrijf aantonen wat het heeft gepresteerd en hoe zij dit hebben gerealiseerd. Daarnaast biedt het duurzaamheidsverslag de mogelijkheid om bepaalde keuzes (die bijvoorbeeld niet goed gingen) te nuanceren of nader toe te lichten. Het kan ook een nuttig instrument zijn om de koers te bepalen voor de volgende periode; het nodigt uit om doelen te stellen en nieuwe initiatieven te beginnen.

Het Global Reporting Initiative (GRI) is een internationale organisatie die richtlijnen voor duurzaamheidsverslaggeving opstelt. GRI biedt bedrijven een verslaggevings-raamwerk, dat dient als algemeen aanvaard systeem voor de verslaglegging over de economische, milieugerelateerde en sociale prestaties van een organisatie.

Zie ook: Richtlijnen voor duurzaamheidsverslaggeving
FIRA Platform
Het FIRA Platform is gericht op inkopende organisaties die serieus aan de slag willen gaan met ketenverantwoordelijkheid. Het platform heeft de ISO 26000 én de GRI (Global Reporting Initiative) als basis.

Met behulp van het FIRA Platform kunnen inkopers de duurzaamheidsprestaties van leveranciers vergelijken. Inkopers krijgen informatie over de mate waarin de leverancier duurzaamheid in zijn bedrijfsprocessen heeft vastgelegd en over de duurzaamheidsprestaties. Op deze manier kunnen opdrachtgevers de prestaties van leveranciers vergelijken en afwegen welke leverancier voor hun het beste is.

Het FIRA Platform schrijft geen inhoudelijke criteria voor maar wil bedrijven aanmoedigen hun eigen ambities te definiëren en een duurzaam groeipad te kiezen. Hiervoor maken zij gebruik van zogenoemde ‘zegels’, te weten Brons, Zilver, Goud en Platina.

ACHTERGRONDINFORMATIE

Waarom een duurzame bedrijfsvoering?
Het bewustwordingsproces omtrent duurzaamheid is in gang gezet. Het besef dat grondstoffen opraken en we hier spaarzaam mee om dienen te gaan groeit bij burgers, overheden en bedrijven.. Het reduceren van CO2 uitstoot ter voorkoming van het opwarmen van de aarde is niet alleen een wens, maar bittere noodzaak. Overheden, bedrijven en consumenten beseffen dit in steeds grotere mate en hechten steeds vaker belang aan een duurzame houding.

Bij het verduurzamen van de bedrijfsvoering wordt er gekeken naar de processen en inrichting van de organisatie. Dit houdt in dat er eisen gesteld worden aan de borging en implementatie van duurzaamheid. Kortom: hoe geeft een organisatie vorm aan haar duurzaamheidsmanagement?

Hier een aantal argumenten waarom een duurzame bedrijfsvoering voor uw bedrijf gewenst kan zijn:
  • Maatschappelijke relevantie
    Goed ondernemerschap draagt bij aan de kwaliteit van de samenleving, waarin de factoren mens, maatschappij (people) en milieu (planet) bijdragen aan het maken van winst (profit). Een ondernemer die duurzaamheid in zijn werkwijze heeft geïntegreerd neemt de verantwoordelijkheid om de wereld goed achter te laten voor de volgende generatie.
  • Onderscheiden
    Met een duurzame bedrijfsvoering bent u niet alleen maatschappelijk verantwoord aan het ondernemen. Het kan ook uw kansen op een opdracht vergroten. Opdrachtgevers nemen namelijk steeds vaker duurzaamheidscriteria in hun aanbesteding op. Door te voldoen aan certificaten, richtlijnen en zelfverklaringen op het gebied van duurzaamheid kunt u zich onderscheiden ten opzichte van uw concurrenten en maakt u een grotere kans de opdracht gegund te krijgen, vooral bij publieke opdrachtgevers. (Bij particuliere opdrachtgevers geeft prijs uiteindelijk nog vaak de doorslag).
  • Imago
    Een duurzame bedrijfsvoering is goed voor het imago van uw bedrijf. Een duurzaam imago kan de relatie verbeteren met uw klanten, leveranciers, werknemers en andere partijen.
  • Innovatie
    Tijdens het analyseren van de interne bedrijfsvoering wordt er kritisch gekeken naar de interne bedrijfsprocessen. Door herstructurering van deze processen kan optimalisatie en vernieuwing bereikt worden. Dit kan uiteindelijk leiden tot een nieuw of kwalitatief beter product, dienst of werkomgeving.
  • Kostenbesparing
    De kostenbesparing die gerealiseerd wordt heeft vaak betrekking op een lager energieverbruik, minder afval en een lager ziekteverzuim. Daarnaast zorgen efficiëntere werkprocessen voor meer voldoening bij het personeel en besparen zij tijd en geld.