0

Houten vloeren: producten voor oppervlakte afwerking en -behandeling - 148

Het kiezen van een afwerkingsproduct dat ook op lange termijn voldoet aan de verwachtingen op het gebied van uiterlijk.

OPLOSSINGSRICHTINGEN

1.Olie

Oliën zijn niet filmvormend. Bij de eerste afwerking is de behandeling tamelijk omslachtig, maar daar staat tegenover dat ze na verloop van tijd gemakkelijk opnieuw zijn aan te brengen. Aan oliën kunnen pigmenten worden toegevoegd.
Voor de verwerking is olie opgelost in vluchtige organische stoffen (VOS). Omdat het oplosmiddelgehalte wettelijk is teruggebracht, zijn er oliën ontwikkeld met een laag gehalte aan vluchtige organische stoffen en een hoog gehalte aan vaste stoffen. Deze oliën worden 'high solid' oliën genoemd. Er zijn ook ook oliën zonder oplosmiddelen; deze worden 'full solid' genoemd.
Sommige producten zijn een combinatie van olie en (boen)was. Raadpleeg de fabrikant voor meer informatie.
Het aantal lagen olie is afhankelijk van de zuiging van het hout en de samenstelling van de olie. 'Full-solid' olie (zonder oplosmiddel) kan vaak in één laag worden aangebracht.
Olievloeren worden onderhouden met olie en/of zeep.

2. Was

Was (in België Vernis)
Boenwassen zijn niet filmvormend. De volgende soorten boenwassen op basis van natuurlijke plantaardige wassen worden gebruikt: - Bijenwas. - Carnaubawas. - Candelillawas. Er zijn verschillende typen opbouw mogelijk:

  • Twee lagen olie, afwerken met was en onderhouden met was.
  • Twee lagen impregneermiddel, afwerken met was en onderhouden met was. Het gebruik van impregneermiddel is niet meer toegestaan omdat dit oplosmiddelen bevat.
3. Lak

Lak (in België Vernis)

a. Let op de eigenschappen van lakken. Lakken zijn filmvormend, in tegenstelling tot was en olie.

soort lak polyurethaan-
acrylaat dispersie
watergedragen
polyurethaan
polyurethaan,
oplosmiddelhoudend
alkyd alkydurethaan
hechting + ++ ++ + +
mechanische weerstand + ++ ++ 0 +
chemische bestendigheid + ++ ++ 0 +
reinigbaarheid + + + + +
renoveerbaarheid + + + + +
gemak van aanbrengen + ++ +/- + +
kleurbehoud (vergelen) +/- ++ +/- + +/-
++: zeer goed
+: goed
+/-: matig
0: gering
-: slecht

b. Let op de toepassingen van lakken

soort lak polyurethaan-
acrylaat dispersie
watergedragen
polyurethaan
polyurethaan,
oplosmiddelhoudend
alkyd alkydurethaan
slaapkamer ++ ++ ++ + +
woonkamer + ++ ++ 0 0
keuken + ++ ++ 0 0
trap + ++ ++ 0 0
kantoor + ++ ++ 0 0
openbaar gebouw + ++ ++ 0 0
++: zeer geschikt
+: geschikt
0: niet geschikt

c. Let op de opbouw van laklagen Een afwerking met lak bestaat uit meer lagen en kan bestaan uit:

  • Een systeem, waarbij voor alle lagen hetzelfde aflak-product wordt gebruikt.
  • Een systeem, met één of twee lagen grondlak en daarna minstens twee afwerkingslagen. Pas dit in de volgende gevallen toe: - Bij tropische houtsoorten met inhoudsstoffen (bijvoorbeeld kalk, tannine). De grondlaag sluit deze stoffen af. - Als een kortere droogtijd gewenst is.

Voor het aanbrengen van de laatste laag moet licht worden geschuurd.

d1. (Polyurethaan-)acrylaatdispersielak
Van deze lakken lijken de eigenschappen op die van polyurethaanlakken en de verwerking op die van waterverdunbare producten. Ze kunnen eventueel met water worden verdund. Deze lakken drogen snel, waardoor meer lagen per dag kunnen worden aangebracht. De uiteindelijke slijtweerstand wordt pas na 7 tot 14 dagen bereikt. Ze dringen minder in het hout en hebben een enigszins blekende werking, waardoor de houttekening iets vervaagt.

d2. Watergedragen polyurethaanlak

  • Hoge slijtweerstand.
  • Hoge bestandheid tegen chemicaliën.
  • Lange levensduur.
  • Een hoge relatieve luchtvochtigheid vertraagt de uitharding.

Watergedragen polyurethaanlak kan zowel 'ééncomponent' als 'tweecomponent' zijn. Ze kunnen bestaan uit 100% polyurethaanhars of uit gemodificeerde polyurethanen. Bij de tweecomponenten-typen moeten de componenten goed worden gemengd en binnen de voorgeschreven tijd worden verwerkt. Voor een goede hechting moet een volgende laag binnen een bepaalde termijn na het aanbrengen van de voorgaande laag worden aangebracht. Deze termijn is afhankelijk van het fabrikaat. Als de tweede laag na die termijn wordt aangebracht, de eerste laag schuren.

d3. Polyurethaanlak (oplosmiddelhoudend)
Polyurethaanlak kan zowel 'ééncomponent' als 'tweecomponent' zijn. Bij tweecomponenten-lakken moeten de beide componenten goed worden gemengd en binnen de voorgeschreven tijd worden verwerkt. Voor een goede hechting moet een volgende laag tussen 8 en 36 uur na de voorgaande laag worden aangebracht. ééncomponent-polyurethaanlak moet in dunne lagen worden aangebracht. Bij verwerking moet de luchttemperatuur voldoende hoog zijn, volgens opgave van de fabrikant. Tegelijk moet de relatieve luchtvochtigheid ongeveer 50 % bedragen. Bij te hoge relatieve vochtigheden van de lucht bestaat het risico dat zich een witte waas in de laklaag vormt. Polyurethaanlak is vanwege het hoge aandeel vluchtige organische stoffen (40 tot 60%) in Nederland niet meer toegestaan voor toepassing in het werk (bouwplaats). In de toekomst zal deze lak ook niet meer zijn toegestaan in de rest van de Europese Unie.

d4. Alkydlak
Alkydlakken worden verdund met oplosmiddelen. Tot deze groep behoren ook de alkydurethanen. Klassieke alkydlakken hebben een lagere slijtweerstand dan polyurethaanlakken, maar ze zijn gemakkelijk aan te brengen met een roller. Alkydurethaanlakken vergelen na enige tijd. Alkydlak is vanwege het hoge aandeel vluchtige organische stoffen (40 tot 60%) in Nederland niet meer toegestaan voor toepassing in het werk (op de bouwplaats). In de toekomst zal deze lak ook niet meer zijn toegestaan in de rest van de Europese Unie.

ACHTERGROND

De keuze van het afwerkingsproduct voor houten vloeren/vloerafwerkingen hangt in het algemeen af van de volgende functionele eisen (per project kunnen specifieke eisen gelden):

  • Bestandheid tegen belopen en berijden (slijtage).
  • Bestandheid tegen chemicaliën en vlekkende stoffen.
  • Bestandheid tegen schuivende lasten.
  • Comfort en veiligheid bij belopen (slipweerstand).
  • Emissie van schadelijke stoffen (oplosmiddelen).
  • Rein(igbaar)heid.
  • Uiterlijk (glans, kleur).
  • Uitvoering (duur, hinder voor bewoners/gebruikers).

AANDACHTSPUNTEN

  • In hoeverre een afwerking geschikt is, moet worden getoetst aan het gehele programma van eisen (zie SBR-Infoblad 123: Programma van eisen voor een vloerafwerking).
  • Ook het gewenste uiterlijk van de houten vloer is van eminent belang bij de keuze van afwerkproducten.
  • De afwerking van houten vloeren kan in de fabriek of in het werk (bouwplaats) plaatsvinden. In Nederland is bij afwerking op het werk het gebruik van oplosmiddelhoudende producten (vluchtige organische stoffen, afgekort VOS) aan banden gelegd. Een afwerkproduct mag hoogstens 100 gram VOS per liter bevatten. In de fabriek moeten vrijkomende dampen goed worden afgezogen. Voor zover de ruimten bij het aanbrengen kunnen worden geventileerd. Bij gebruik van deze middelen moet binnen enkele dagen de emissie van de oplosmiddelen zijn geëindigd.

OVERIGE INFORMATIE

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Waardeer dit infoblad