0

Massief houten gevelbekleding horizontaal of verticaal - 359

Het kiezen van de profilering (verticaal of horizontaal aanbrengen) en de juiste afmetingen van massief houten gevelbekledingen.

OPLOSSINGSRICHTINGEN

Drie aspecten

De volgende aspecten zijn van belang bij het kiezen van de profilering en de juiste afmetingen:

  1. Horizontaal of verticaal aanbrengen.
  2. Aanbevolen afmetingen.
  3. Glad of ruw oppervlak.

1. Horizontaal of verticaal aanbrengen
Houten gevelbekledingen kunnen zowel horizontaal als verticaal worden aangebracht. In Nederland bestaat een voorkeur voor de horizontale variant, terwijl bijvoorbeeld in Scandinavië vooral voor verticale bekledingen worden gekozen. Beide mogelijkheden zijn verantwoord, mits de gevelbekleding op de juiste manier wordt opgebouwd. Houd er rekening mee dat ten opzichte van een horizontale bekleding een niet-geschilderde verticale bekleding eerder egaal zal vergrijzen, omdat regenwater hierop sneller en gelijkmatiger kan afstromen.

In Nederland komen de volgende varianten voor in de opbouw van de gevelbekleding (zie voorbeelden):

Horizontale gevelbekleding

  • Potdekselwerk met vierzijdig bewerkte of ongekantrechte delen.
  • Bevel siding; een speciaal (Noord-Amerikaans) soort potdekselwerk.
  • Zweeds rabat.
  • Rabatdelen met halfhoutse overlap.
  • Open gevelbekleding (zie foto's).

Verticale gevelbekleding

  • Opdekwerk.
  • Channel siding; een speciaal (Noord-Amerikaans) soort verticale bekleding.
  • Schroten met rechte of schuine sponning en halfhoutse overlap.
  • Open gevelbekleding.

Figuur 1 a t/m d Voorbeelden van horizontale gevelbekleding (boven) en van verticale gevelbekleding (onder).

Figuur 2 Voorbeeld van open gevelbekleding. Foto’s: Centrum Hout.

Figuur 3 Voorbeeld van open gevelbekleding. Foto’s: Centrum Hout.


2. Aanbevolen afmetingen
De houthandel vervaardigt de massieve delen voor de gevelbekleding uit standaard houtmaten. Door deze te zagen en te schaven, is een grote variatie aan afmetingen en profielen leverbaar.
Vanwege het onderhoud wordt het gebruik van delen met een messing en groef sterk ontraden. Om de kans op kromtrekken te beperken, is het verstandig op de zuidzijde van gebouwen te kiezen voor een beperkte profielbreedte en een profiel met een rechthoekige doorsnede, zoals rabat met halfhoutse overlap of een open gevelbekleding. De minimaal aan te houden afmetingen staan in onderstaande tabel A. Volgens Fins praktijkonderzoek hebben dikke delen vanaf 25 mm een langere levensduur dan delen met een minimale dikte van 16 mm of 19 mm.

Tabel A. Aanbevolen afmetingen van gevelbekleding

soort gevel-bekleding houtsoort minimale dikte (maximale werkende breedte (mm) 1) minimale overlap(mm)
rabatdelen en channel siding western red cedar, californian redwood 16 170 10% van werkende breedte
europees vuren en grenen2 19 132
loofhout 16 132
potdekselwerk western red cedar, californian redwood 16 170 25
europees vuren en grenen2 19 122
loofhout 16 122
bevel siding western red cedar, californian redwood 16 naar 4 170 25
Zweeds rabat western red cedar, californian redwood 16 170 10% van de werkende breedte
europees vuren en grenen2 19 132
loofhout 16 132
opdekwerk western red cedar, californian redwood 16 170 20
europees vuren en grenen2 19 132
loofhout 16 132
open gevel-bekleding western red cedar, californian redwood 16 195 afstand tussen delen minimaal 7 mm
europees vuren en grenen2 19 145
loofhout 16 145
  1. Het begrip werkende breedte vat de handel vaak anders op dan bouwkundigen. De handel houdt namelijk veelal geen rekening met de vereiste expansieruimte. In dat geval moet 3 mm bij de gegeven breedte worden opgeteld.
  2. Voor topgevels en andere toepassingen waar weinig kans bestaat op beschadigingen, is een minimale dikte van 17,5 mm mogelijk.

3. Glad of ruw oppervlak
Massieve delen voor gevelbekledingen zijn geschaafd of fijnbezaagd te leveren.

  • Bij een geschaafd oppervlak gelden hoge eisen voor de schaafkwaliteit; machineslagen en oneffenheden blijven namelijk na het schilderen goed zichtbaar en zorgen voor een minder geslaagd uiterlijk. Gladde oppervlakken vergrijzen sneller gelijkmatig dan ruwe.
  • Om technische of esthetische redenen kan er een voorkeur zijn voor een enigszins ruw oppervlak. Zo is er bijvoorbeeld veel minder kans op het ontstaan van bladders (loslaten van een groeiring). Een ruw oppervlak ontstaat door de zichtzijde te zagen met een fijne vertanding. Een dergelijk oppervlak vraagt meer verf, maar de ervaring leert dat de verffilm ook aanmerkelijk langer intact blijft. Echter bij gevelvlakken die langer nat blijven (noordzijde, boomrijke omgeving) is er bij een ruw oppervlak een verhoogde kans op vuilaanhechting en algvorming.

Onderstaande tabel B geeft een voorbeeld van een omschrijving van een gevelbekledingsprofiel.

Tabel B. Voorbeeldomschrijving van een gevelbekledingsprofiel

houtsoort vuren, te leveren met een keurmerk/certificaat voor duurzaam bosbeheer van Keurhout of FSC
kwaliteit klasse B (BRL 4103)
profilering rabat met halfhoutse overlap
dikte 19 mm
breedte 145 mm (totale breedte)
vochtgehalte 16% (± 2%)
verduurzaming vacuüm-drukmethode (volgens BRL 0601), geleverd onder KOMO-productcertificaat
oppervlaktebewerking fijnbezaagd
afwerking tweemaal rondom afgewerkt met niet-filmvormende beits; verbruik ongeveer 3,1 liter per m2
toebehoren bevestigingsmiddelen: roestvast stalen ringnagels met bolle kop; lengte 55 mm

ACHTERGROND

De gevelbekleding vormt de buitenste schil van een gebouw. Deze is daardoor niet alleen beeldbepalend, maar beschermt ook de achterconstructie tegen weer en wind. Hout is voor deze toepassing een veelgebruikt materiaal. De bekleding is opgebouwd uit geprofileerde, meestal aaneengesloten massieve delen. De delen kunnen verschillende vormen en afmetingen hebben en zijn van diverse houtsoorten te maken. Ze worden doorgaans horizontaal of verticaal aangebracht.

AANDACHTSPUNTEN

  • De gevelbekleding kan zowel horizontaal als verticaal worden aangebracht met een verschillende profilering of opbouw.
  • Bij de keuze van de houtafmetingen moet een minimale dikte van 16 mm of 19 mm worden aangehouden, afhankelijk van de toegepaste houtsoort.
  • Het oppervlak van het hout kan glad (geschaafd) of ruw (fijnbezaagd) worden geleverd. Uit het oogpunt van onderhoud heeft ruw de voorkeur.

OVERIGE INFORMATIE

Reacties

5.0

henk op 20 januari 2015

das wel mooi

5

delete

Ricky Schoone op 20 januari 2015

ik vind dat ook wel mooi

5

delete

Reageer

Waardeer dit infoblad