0

nZEB-tool (nearly Zero Energy Building rekentool) - 473

Met de nZEB-tool (nearly Zero Energy Building) berekent u de energieprestatie van een gebouw integraal door. Deze internationale rekentool maakt de energieprestatie nauwkeurig voorspelbaar zodat bouwers garanties kunnen afgeven aan toekomstige bewoners, met het oog op het werkelijk te verwachten energieverbruik tijdens het gebruik van de woning. De tool geeft ontwerpers en ontwikkelaars volledige ontwerpvrijheid voor een optimale keuze in passieve en actieve energetische maatregelen. Bij deze berekening blijven de integrale samenhangen transparant in beeld. Bovendien biedt de tool inzicht in de haalbaarheid van verschillende varianten.

Gebaseerd op PHHP
Het handboek van de laatste versie van de bouwfysische berekeningsmethodiek PHPP (versie 9) is nu in het Nederlands vertaald en vormt de basis van de nZEB-tool. In de nZEB-tool zijn specifieke hulpberekeningen, resultaten- en werkbladen opgenomen voor de Nederlandse bouwpraktijk en zijn de Nederlandse klimaatdata geactualiseerd en voor elke regio apart gespecificeerd. Zo wordt aan de toenemende vraag voldaan naar een berekeningsmethode die de energieprestaties van zeer energiezuinige gebouwen realistisch inzichtelijk maakt.

Aan de nZEB-tool ligt het PHPP ten grondslag. Dit is ontwikkeld door het Passive House Institute en wordt wereldwijd voor veel gebouwen succesvol ingezet (zie verder onder achtergrondinformatie).

Voorbeeld:
Heb je een PV-paneel van 275 Wp, dan wordt in de nZEB-tool de echte performance op basis van echte zonuren aangegeven. In de tool staat wat dat paneel doet in De Bilt, Vlissingen of Münster. Dat is belangrijk als je nul-op-de-meter wilt uitrekenen en garanderen. Ook kun je met de nZEB-tool veel beter de Total Cost of Ownership van een gebouw doorrekenen. EPC = 0,4 zegt helemaal niets over het financiele aspect. Als je energiezuinigheid uitdrukt in werkelijk te verwachten energieverbruik en –opwekking in kWh kun je daar wel iets over zeggen.

Voor alle energiezuinige gebouwen
Verbruik en rendementen van verschillende ‘renewables’, zoals douche-WTW, warmtepompen, PV-panelen en heatpipes, kunnen direct in de berekening worden ingevoerd. De nZEB-tool is dan ook toepasbaar voor alle zeer energiezuinige vastgoed dat nu in Nederland gebouwd of verbouwd wordt. Specifiek ontwikkelde en in de tool opgenomen werkbladen zijn direct bruikbaar om de resultaten voor verschillende energiezuinige concepten helder weer te geven. Denk bijvoorbeeld aan ‘Nul-Op-de-Meter‘ (NOM), Passiefhuis en binnenkort ook Active House (nog in ontwikkeling).

BENG
In het werkblad NL_BENG worden de resultaten van de berekening bovendien gepresenteerd volgens de indicatoren voor de Nederlandse BENG-norm die de EPG zal opvolgen. De huidige EPG (NEN 7120) is het wettelijk verplichte toetsmiddel waarmee de energiezuinigheid van bouwwerken op dit moment moet worden aangetoond. De EPG sluit echter niet goed aan bij de Europese norm EPBD die in 2016 verandert. De EPG is niet geschikt voor het nauwkeurig voorspellen van de energieprestatie van zeer energiezuinige bouwwerken. Verder moet het niveau voor de energieprestatie van gebouwen vanaf 2021 internationaal (bijna) energieneutraal zijn. Ook voor het objectief toetsen van zeer energiezuinige bouwwerken biedt de nZEB-tool in de toekomst een uitstekend alternatief voor de huidige EPG.

De nZEB-tool, bestemd voor de Nederlandse markt, wordt exclusief verkocht door SBRCURnet.

Verschil met BENG 2020
De BENG 2020-rekenmethodiek is een vereenvoudigde versie van de NZEB-tool/PHPP. De BENG 2020-rekenmethodiek kan tijdens de voorlopige ontwerpfase ingezet worden om energieambitie en ontwerp op elkaar aan te sluiten en op haalbaarheid te toetsen. Deze berekening is vrij snel te maken, minder nauwkeurig als de NZEB-tool, maar hij geeft een goede indicatie van de te verwachten energieprestatie en de te verwachten hoogte van de energierekening. Deze is te baseren op de huidige energierekening van de bewoners, zodat het gebruikersgedrag hierin meegenomen wordt. Investeringskosten en gebruikskosten geven richting aan te nemen ontwerpbeslissingen. Het is alleen mogelijk om een licentie van de BENG 2020-rekentool aan te schaffen na het volgen van de cursus ‘Ontwerp en bereken energieneutrale gebouwen’, zie hiervoor de agenda op de SBRCURnet-website.

Rekenen met de nZEB-tool
De nZEB-tool is gebaseerd op Europese normen en legt karakteristieke energiekengetallen vast voor elk uniek gebouw. De nZEB-tool is een MS Excel rekenblad waar u alle gebouw- en installatieparameters kunt invoeren, en zo hun effect op het eindverbruik kunt evalueren. Hiervoor zijn gedetailleerde bouwkundige- en installatietechnische specificaties noodzakelijk.

Voorbeeld:
Bij het raam gaat het om draaiende en vaste delen, kozijndiktes en lengtes, de u-waarde glas en de ZTA-waarde, de aansluiting van het kozijn op de gevel (lineaire warmteverliezen) en de afstandhouder van het glas afzonderlijk. Het detailniveau ligt dus hoog. Naast uitvoerige bouwkundige en installatietechnische invoer en standaardwaarden, kunt u ook projectspecifieke waarden voor interne warmtelast en gebruikersgebonden energieverbruik invoeren.

Degene die invoert in de nZEB-tool komt onder andere de volgende aspecten tegen:

Bouwkundig:

  • Gebouwgeometrie en beschaduwing;
  • Schilisolatie en lineaire warmteverliezen;
  • Begrenzingen vloer, bijvoorbeeld informatie over energetische condities van de kruipruimte;
  • Uglas, Uframe en ZTA van het glas;
  • Luchtdichtheid.

Installaties:

  • Ventilatiesysteem, ventilatievoud, eigenschappen WTW-toestel zoals rendement en elektrisch verbruik;
  • Verwarmingssysteem, distributie en afgifte;
  • Warmtapwatersysteem, aantal en eigenschappen tappunten, warmtedistributie en afgifte, douche-WTW;
  • Warmteopwekking zoals ketels, warmtepompen en warmtepompcompacttoestellen;
  • Duurzame gebouwgebonden energieopwekking zoals zonneboiler en pv.

Op basis van alle ingevoerde gegevens berekent de nZEB-tool de energiebalans voor onder andere verwarming. In onderstaande figuur ziet u de energiebalans.

Energiebalans uit de ‘Nul-op-de-meter’-berekening in de nZEB-tool

Resultaten van berekening
Resultaten van de berekening zijn:

  • Specifieke energievraag voor verwarming (o.b.v. ontwerp);
  • Resultaat luchtdichtheidsmeting (na oplevering);
  • Pieklast verwarming;
  • Frequentie van temperatuuroverschrijding (zomercomfort);
  • Koudebehoefte;
  • Pieklast koeling;
  • Totale duurzaam opgewekte energie;
  • Primaire energiegebruik (incl. gebruikersgebonden energie);
  • PER-behoefte (primary energy renewables).

Print screen van nZEB-resultaten

ACHTERGROND INFORMATIE

Meer over de nZEB-tool
Het PHPP is ontwikkeld door het Passive House Institute in Darmstadt en reeds twee decennialang als nauwkeurige energieberekening voor een grote verscheidenheid aan ontwikkelde gebouwen succesvol gebleken. Een groot aantal gebouwen is gemonitord op energieprestatie en comfortparameters. Met deze uitgebreide software tool kunt u onder ander passiefhuizen optimaliseren en toetsen aan de Passiefhuisstandaard.

nZEB-berekeningen kunt u al vroeg in het ontwerpproces maken. Op basis van het voorlopig ontwerp krijgt u inzicht in de haalbaarheid van de energieambities en in kansen voor verdergaande optimalisatie. De berekeningen kunt u verfijnen tijdens de definitieve ontwerpfase.

Wat is een Passiefhuis?
Een passiefhuis is een gebouw waarin ontwerp, gebouw- en installatietechnische aspecten optimaal zijn afgestemd op elkaar met als resultaat een comfortabel maar extreem energiezuinig gebouw. In de warmtebehoefte voor verwarming in de koudste weken van het jaar kan worden voorzien door naverwarming van de minimaal benodigde ventilatielucht. De energiebehoefte voor ruimteverwarming bij nieuwbouw is daarbij maximaal 15 kWh per m² verwarmde vloeroppervlakte per jaar (dit komt overeen met 1,5 m³ gas/m²a). Bij renovatie is die maximale energiebehoefte 25 kWh/m². Een passiefhuis verbruikt 10 keer minder energie voor verwarming dan een gemiddelde bestaande woning. Bovendien gebruikt het 4 à 5 keer minder dan de huidige nieuwbouwwoning, uitgevoerd conform het Nederlandse Bouwbesluit.

OVERIGE INFORMATIE

Certificering
Wilt u een passiefhuisproject laten certificeren, dan moet u vooraf de berekeningen en ontwerpgegevens bij een certificeerder overleggen. Deze helpt ontwerpfouten te voorkomen en geeft advies voor een kwalitatief hoogwaardige praktische uitvoering. Na realisatie van de woning moet u ook resultaten van onder andere luchtdichtheidsmetingen overhandigen. Op de website van het Passive House Institute vindt u geaccrediteerde certificeerders.

Cursus nZEB-tool
Wilt u dit instrument inzetten, dan is het raadzaam om de introductiecursus te volgen (gratis bij aanschaf van de tool en het bijbehorende handboek) en vervolgens de tweedaagse cursus Rekenen met de nZEB-tool te volgen. Wilt u eerst meer gevoel krijgen bij het rekenen aan energiezuinige gebouwen, volg dan de inleidende cursus Rekenen met energie.

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Waardeer dit infoblad