0

Steenachtige binnenspouwbladen - 336

Voor binnenspouwbladen worden verschillende steenachtige bouwmaterialen toegepast, zoals cellenbeton, kalkzandsteen, baksteen, betonsteen en beton. Tijdens het ontwerp moet rekening worden gehouden met diverse aandachtspunten.

OPLOSSINGSRICHTINGEN

Aandachtspunten bij steenachtige binnenspouwbladen:

  1. Belastingen (dilataties)
  2. Geluidswering
  3. Brandgedrag
  4. Warmte-isolatie
  5. Vochtwerendheid
  6. Luchtdichtheid

1. Belastingen
Er moet onderscheid worden gemaakt tussen binnenspouwbladen met een dragende of alleen een scheidende functie. Een wand van cellenbeton kan slechts een beperkte dragende functie vervullen. De andere steenachtige binnenspouwbladen zijn drukvaster en kunnen meer belastingen opnemen.
Dragende binnenspouwbladen moeten naast het eigen gewicht en windbelasting ook het gewicht van onder andere de bovenliggende vloer(en) en de daarop rustende personen en goederen dragen. Daarnaast kunnen in zowel dragende als scheidende binnenspouwbladen belastingen optreden door bijvoorbeeld het krimpen en uitzetten van het binnenspouwblad (temperatuurschommelingen, droging na bouwfase) of door ongelijkmatige zettingen in de fundering.

Over het algemeen zijn spanningen in constructieonderdelen te verminderen door:

  • de lengte te beperken (onder andere het aanbrengen van dilataties);
  • de vervormingen te beperken;
  • de stijfheid te verminderen.

[Bs] Dilatatievoeg in het midden van een kalkzandsteenwand.

Dilatatievoegen kunnen noodzakelijk zijn om ongewenste scheurvorming als gevolg van de optredende belastingen te beperken. Het aantal en de plaats van de dilataties in binnenspouwbladen worden bepaald door het toegepaste steenachtige product, de diverse afmetingen en de indeling van de gevel. Bij gebouwdilataties moeten ook in het binnenspouwblad dilatatievoegen worden aangebracht. In wandgedeelten die dienst doen als stabiliteitswanden mogen geen dilatatievoegen worden aangebracht, tenzij wordt aangetoond dat dit constructief verantwoord is. De fabrikanten van de verschillende steenachtige producten geven richtlijnen voor dilataties in hun verwerkingsadviezen.

2. Geluidswering
Gevels met steenachtige binnenspouwbladen voldoen onder standaard omstandigheden veelal ruimschoots aan de gestelde eisen qua geluidswering. Naast de geluidsisolerende eigenschappen van het materiaal (onder andere massa) speelt ook de flankerende geluidsoverdracht een grote rol. De mate van de flankerende geluidsoverdracht is mede afhankelijk van de wijze van koppeling van het binnenspouwblad aan andere (woningscheidende) wanden en vloeren. In de meeste situaties wordt aanbevolen minimaal aan één zijde van de woningscheidende constructie het binnenspouwblad vrij te houden of voor een akoestisch flexibele aansluiting te zorgen.

3. Brandgedrag
Cellenbeton, kalkzandsteen, metselstenen en beton zijn onbrandbaar en leveren daardoor een positieve bijdrage aan de brandwerende eigenschappen van de constructie. Bij brand kan er wel schade optreden aan het binnenblad. Maatgevend voor het brandgedrag zijn over het algemeen de aansluitingen van het binnenspouwblad aan andere constructie-onderdelen.

4. Warmte-isolatie
Het ene steenachtige product heeft betere warmte-isolerende eigenschappen dan het andere product. Cellenbeton heeft van de genoemde steenachtige producten de beste isolerende eigenschappen. Dat komt door de vele kleine cellen met lucht (goede isolator) in het materiaal. Opgemerkt moet worden dat zelfs de isolerende bijdrage van cellenbeton beperkt is ten opzichte van de bijdrage van het aanwezige isolatiemateriaal in de luchtspouw.

[Bs] Cellenbeton heeft van de steenachtige producten de beste isolerende eigenschappen. Foto: Xella Nederland bv.

5. Vochtwerendheid
Een steenachtig binnenspouwblad moet bestand zijn tegen vocht. Bij het toenemen van vocht in cellenbeton vermindert de drukvastheid. Cellenbeton kan niet in blijvend natte omstandigheden worden toegepast, zoals onder maaiveld. De overige steenachtige binnenspouwbladen zijn minder vochtgevoelig.

6. Luchtdichtheid
Een goede luchtdichting in een gevelconstructie is essentieel. Deze luchtdichting wordt over het algemeen gerealiseerd in het binnenblad. Dit betekent dat hoge eisen worden gesteld aan het binnenspouwblad zelf en alle aansluitingen hierop.
De meeste steenachtige producten voor binnenspouwbladen zijn luchtdicht. Bij binnenspouwbladen die worden opgebouwd uit blokken of ‘stenen’ is het belangrijk dat de onderlinge voegen zorgvuldig worden uitgevoerd. Ook elementen moeten luchtdicht op elkaar aansluiten. Naast de onderlinge aansluitingen vereisen ook de aansluitingen met andere constructieonderdelen de nodige aandacht.
Voorbeelden om een goede luchtdichting bij de aansluitingen te realiseren zijn:

  • afplakken van de aansluitingen (kozijnen) met zelfklevende tape;
  • aanbrengen van comprimerende afdichtingsbanden;
  • aanbrengen van afwerklatten in combinatie met afdichtingsbanden.

ACHTERGROND

De meest toegepaste materialen voor steenachtige binnenspouwbladen zijn:

Cellenbeton
Cellenbeton wordt gebakken van kwartszand, kalk, cement, water en aluminiumpoeder. In het materiaal zitten ontelbare grote en kleine cellen met lucht. Hierdoor heeft dit materiaal een laag gewicht (densiteit). Cellenbeton wordt geleverd in blokken en elementen.

Kalkzandsteen
Kalkzandsteen wordt gemaakt van gebluste poederkalk, zand en water. Het is verkrijgbaar in elementen, blokken en stenen van verschillende kwaliteiten. Meestal wordt kalkzandsteen verlijmd met een speciale lijmmortel, maar de stenen kunnen ook worden vermetseld. Kalkzandsteen is zwaarder dan cellenbeton, maar lichter dan baksteen en beton.

Baksteen
Baksteen wordt gemaakt van klei en eventuele toeslagstoffen. Het wordt geleverd in steenformaten, zoals bekend van de gemetselde buitenspouwbladen. Voor binnenspouwbladen wordt de standaard baksteen niet veel (meer) toegepast. Als alternatief hierop worden wel bakstenen toegepast met sparingen erin. Deze verbeteren de isolerende eigenschappen en de hanteerbaarheid tijdens de verwerking, zoals bij Poriso steen.

[Bs]Binnenspouwblad van Poriso steen. Foto: Hebo Kozijnen bv.

Betonsteen
Beton en betonsteen worden gemaakt van betonspecie. Beton wordt veel gebruikt bij gevelvullende binnenspouwbladen, veelal geprefabriceerd. De meest toegepaste betonstenen worden geleverd in Waal- en Maasformaten, maar ook grotere afmetingen zijn mogelijk. Er zijn diverse varianten in samenstellingen en porositeiten.

[Bs]Betonnen binnenspouwblad van het VBI FlexCasco-Basis.

AANDACHTSPUNTEN

In de huidige bouwpraktijk worden in plaats van gemetselde bakstenen, grotere elementen toegepast van cellenbeton, kalkzandsteen en beton. Binnenspouwbladen in de woningbouw worden aan de zichtzijde veelal afgewerkt met een pleisterwerk, eventueel in combinatie met behang. In bijvoorbeeld de utiliteitsbouw wordt de keuze voor schoon metselwerk of beton aan de zichtzijde over het algemeen gedaan uit esthetische overwegingen.

OVERIGE INFORMATIE

  • Handboek gevels B3200 Binnenspouwbladen van steen; Sdu Uitgeverij, maart 2006
  • Hogere Bouwkunde Jellema deel 3 draagstructuur, ThiemeMeulenhoff, d.d. 1998
  • SBR Infoblad 20 Aansluiten van massieve separatiewanden op plafonds

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Waardeer dit infoblad