0

Voorkomen van vervuiling van gevels - 354

Voorkomen van vervuiling van gevels door een zorgvuldig ontwerp en uitvoering.

OPLOSSINGSRICHTINGEN

4 Gebieden
  • Detaillering
  • Materiaalkeuze
  • Uitvoering
  • Aanpassingen

Detaillering
Een zorgvuldig ontwerp en goede uitvoering kunnen lokale problemen van vervuiling voorkomen.

  • Voorkom afwisseling van gladde, vrijwel geen vochtopnemende oppervlakken (glas, metalen, kunststoffen) en oppervlakken uit poreuze materialen (baksteen, natuursteen, beton, pleisters).
  • Voorkom uitstekende delen die zorgen voor een sterk wisselend reliëf van het oppervlak; dit speelt niet alleen bij balkons of luifels, maar ook bij kleine ornamenten en de schaal van de gehele gevel.
  • Voorkom min of meer horizontale vlakken waarover water kan lopen; op horizontale vlakken verzamelt zich al snel meer vuil.
  • Voorkom muurdelen waartegen water opspat.
  • Vermijdt vrijstaande steens muren zonder muurafdekking.


Selectief vervuilen van natuursteen gevelpanelen onder terugliggend gevelvlak.


Materiaalkeuze
Bouwmaterialen vertonen een grote variatie in eigenschappen. Deze beïnvloeden zowel de gevoeligheid voor vervuiling, als de mate waarin eventuele vervuiling als storend wordt ervaren. Zo kan de vervuiling van een oude baksteengevel als een fraaie ‘patinalaag van ouderdom’ worden beschouwd, terwijl een vervuilde Trespa gevelbekleding een zeer onverzorgde uitstraling heeft. Belangrijke eigenschappen zijn onder andere de poriënstructuur, de vochtopname, de samenstelling en kleur. Een goede afweging bij de keuze van verschillende materialen is van belang. Het is lastig om alleen op grond van de materiaaleigenschappen deze afweging te maken. Een test ter beoordeling van de weerstand tegen vervuiling of biologische aangroei kan hierbij uitkomst bieden.
Afgelopen jaren zijn nieuwe materialen geïntroduceerd die vuilwerend (zouden) zijn. Het gaat hierbij om vermindering van vuilaanhechting door een ruw materiaaloppervlak op zeer kleine schaal (nanoschaal) of door sterk hydrofobe of hydrofiele eigenschappen. Vuil kan daardoor niet hechten en spoelt gelijk weer af. Een fotokatalytisch oppervlak heeft zelfreinigende eigenschappen. Het vaak gepresenteerde ‘lotuseffect’ combineert een ruw oppervlak op nanoschaal met waterafstotende eigenschappen.
Het ontbreekt nog aan algemeen geaccepteerde beproevingsmethoden en beoordelingsprocedures om bovengenoemde claims en de duurzaamheid ervan te verifiëren.

Uitvoering
Tijdens en na de uitvoering kunnen gebouwen vervuilen. Cementsluiers, resten kitmiddel en verfsporen blijven achter. Kalk, gips of sulfaten ontsieren de gevel korte tijd na oplevering als witte uitslag. Netjes werken en voorkomen van overmatig nat worden van metselwerk constructies tijdens de bouw voorkomt deze problemen. Gebruik van cementsluierverwijderaars kan bijdragen aan het ontstaan van bealging. Zorgvuldigheid is hierbij geboden.

Aanpassingen
Een gevel kan na reiniging worden behandeld om opnieuw optreden van vervuiling te voorkomen. Belangrijkste is om de beschikbaarheid van vocht en de wijze waarop dit over de gevel afstroomt aan te pakken. Aanpassing van detaillering biedt een oplossing bij lokale vervuiling. Hydrofoberen beperkt de vochtopname en de aanhechting van vuil. Een specifieke oplossing zijn antigraffiti-coatings. Deze maatregelen zijn gedetailleerd beschreven in onderstaande SBR Infobladen.

ACHTERGROND

Het aanzien van gevels verandert in de loop der jaren, ondermeer door vervuiling. Vervuilde gevels tasten de waarde van een gebouw aan. Atmosferische vervuiling, graffiti, groei van biologische organismen en witte uitslag ontsieren de gevel, maar kunnen ook aanleiding zijn voor vervolgschade. Bij lokale vervuiling is er vaak een relatie met de detaillering van het gebouw. De afwatering van de bouwconstructie schiet tekort. Het plaatselijk natter en langer nat zijn leidt tot aanhechting van vuil, uitbloei of groei van micro-organismen. In het algemeen spelen ook de gekozen materialen en de uitvoering een rol.

AANDACHTSPUNTEN

  • Bij vervuiling is er vaak sprake van verschillende verontreinigingsvormen tegelijkertijd. Het zal moeilijk zijn om met de materiaalkeuze aan alle eisen te voldoen.
  • Materiaaleigenschappen beïnvloeden de mogelijkheid tot reiniging.
  • Een vervuilings- en een bealgingsproef bieden uitkomst bij de keuzeafweging van bouwmaterialen.
  • Nabehandelingen van de gevel vragen om herhaling na verloop van tijd. Een gehydrofobeerde gevel moet na het vervangen van voegwerk opnieuw gehydrofobeerd worden. Een antigraffiti-coating moet na verloop van tijd worden herhaald.
  • Er bestaat nog geen duidelijkheid via algemeen geaccepteerde beproevingsmethoden en beoordelingsprocedures over de duurzaamheid van nieuwe vuilwerende of zelfreinigende materialen.

OVERIGE INFORMATIE

  • SBR-publicatie Gevelreiniging
  • Infoblad 10: Het verwijderen of voorkomen van gevelbekladding, zonder de ondergrond te beschadigen’
  • Infoblad 11: Het juiste antibekladdingsmiddel kiezen’
  • Infoblad 17: Steenachtige gevels hydrofoberen’
  • Infoblad 48: Steenversteviging; voorbereidingen’
  • Infoblad 49: Steenversteviging; uitvoering’
  • Infoblad 201: Preventief behandelen om groenverkleuring van gebouwde constructies te beperken’
  • Infoblad 206: Groenverkleuring van gemetselde borstwering bij terras voorkomen’
  • Infoblad 207: Groenverkleuring ter plaatse van details beperken: metselwerk en gevels’
  • Infoblad 208: Groenverkleuring van hele gevelvlakken beperken’
  • Infoblad 279: Planmatig onderhoud van gevels’
  • Infoblad 353: Vervuiling en reiniging van gevels’
  • Infoblad 355: Reinigen van vervuilde gevels’
  • Infoblad 356: Verantwoorde gevelreiniging’
  • Infoblad 357: Arbo- en milieuwetgeving rond gevelreiniging’

Reacties

Nog geen reacties

Reageer

Waardeer dit infoblad