0

Voorzetwanden: geluidsisolatie - 388

Het verbeteren van de geluidsisolatie van bestaande gevels of wanden met geïsoleerde voorzetwanden.

OPLOSSINGRICHTINGEN

1. Eisen en richtlijnen
De luchtgeluidsisolatie moet volgens het Bouwbesluit worden bepaald volgens NEN 5077 ‘Geluidwering in gebouwen. Bepalingsmethoden voor de grootheden van uitwendige scheidingsconstructies, luchtgeluidsisolatie, contactgeluidsisolatie, geluidsniveaus veroorzaakt door installaties en nagalmtijd’. De eis aan de geluidsisolatie hangt af van een aantal variabelen, zoals de functie van de ruimte, de externe geluidsbelasting en het toelaatbare geluidsniveau in de ruimte. Voor woningscheidende wanden geldt een andere eis dan voor gevels.

Woningscheidende wanden
In woningen en in woongebouwen moet de karakteristieke luchtgeluidsisolatie Ilu van de woningscheidende wanden minimaal 0 dB bedragen.

Gevels
Bij gevels wordt de geluidsisolatie uitgedrukt in de karakteristieke geluidswering van de gevel. Meestal vormt de gevel een scheiding tussen een verblijfsgebied van een gebouw en de buitenlucht. In het geval van een geluidsgevoelig gebouw (bijvoorbeeld een woning) moet de karakteristieke geluidswering van de gevel een minimale waarde hebben. Deze waarde is het verschil tussen de in de Wet geluidshinder bepaalde geluidsbelasting op die gevel en de grenswaarde voor het geluidsniveau in het verblijfsgebied. Er geldt een eis aan de geluidwering van minimaal 20 dB(A). Dit betekent dat de benodigde geluidswering van een gevel sterk afhangt van de omgevingsgeluiden veroorzaakt door bijvoorbeeld wegverkeer, spoorverkeer, luchtverkeer en industrie.
2. Type voorzetwand
Het effect van de voorzetwand op de geluidsisolatie hangt af van de volgende factoren:
  • de massa en stijfheid van de beplating;
  • de grootte van de luchtspouw tussen de beplating en de (bestaande) wand;
  • de dikte en het type van de het isolatiemateriaal;
  • de (eventuele) koppeling tussen de voorzetwand en de bestaande wand.
Metal-stud voorzetwanden worden het meest toegepast. Dit typen wanden zijn namelijk relatief buigslap. Daardoor isoleren metal-stud wanden geluid beter dan andere typen wanden met eenzelfde massa. In veel gebouwsituaties is de architect of de aannemer redelijk vrij in de keuze van het type voorzetwand. Wanneer echter de eisen aan de geluidsisolatie van de voorzetwand belangrijk zijn, is het raadzaam te kiezen voor een wandsysteem dat specifiek voor dit doel is ontwikkeld, bijvoorbeeld een systeem waarin akoestische foam is verwerkt. Aanbevolen wordt om bij hoge eisen aan de geluidsisolatie een akoestisch adviseur in te schakelen.
3. Detaillering
  • Geluidstechnisch gezien is het de beste oplossing om de voorzetwand volledig vrij te houden van de bestaande wand. In dat geval is de aansluiting van de voorzetwand met de vloer en het plafond bepalend voor de geluidsisolatie. Voor een optimale aansluiting zijn speciale stijlen en regels verkrijgbaar. Hiermee wordt de voorzetwand akoestisch ontkoppeld van de vloer en het plafond en worden tevens eventuele trillingen gedempt.
  • Het volledig ontkoppelen van de voorzetwand is bij gevels vaak praktisch gezien niet uitvoerbaar. Het is dan van belang de koppelingen zo te detailleren dat de geluidswering toch voldoende is (zie ook SBR-Infoblad 386 ‘Voorzetwanden: algemeen’, onder 2. Gekoppelde voorzetwanden).
  • Volledig verlijmde voorzetwanden zijn direct gekoppeld met de gevel of de binnenwand. De geluidsisolatie hangt dan af van het type en de dikte van het isolatiemateriaal. De beplating is door de verlijming minder buigslap dan in het geval van een wandopbouw met een stijl- en regelwerk. Hierdoor is de geluidsisolatie van verlijmde voorzetwanden in het algemeen ook minder.
4. Voorbeelden
Onderstaande tabel geeft een indicatie van de verbetering van de geluidsisolatie voor verschillende typen vrijstaande voorzetwanden voor verschillende bestaande wanden. De gipsplaat kan zowel een gipskarton- of een gipsvezelplaat zijn.

bestaande wand opbouw voorzetwand(1) verbetering luchtgeluids-isolatie Ilu;k (dB)(2)
opbouw gewicht (kg/m2)
spouwwand 400
  • metalen stijl- en regelwerk
  • 40 mm minerale wol
  • 12,5 mm gipsplaat
+1
400
  • metalen stijl- en regelwerk
  • 40 mm minerale wol
  • 2x12,5 mm gipsplaat
+2
kalkzandsteen 265 mm 500
  • metalen stijl- en regelwerk
  • 40 mm minerale wol
  • 12,5 mm gipsplaat
+3
500
  • metalen stijl- en regelwerk
  • 40 mm minerale wol
  • 2x12,5 mm gipsplaat
+3
halfsteens metselwerk 200
  • metalen stijl- en regelwerk
  • 40 mm minerale wol
  • 12,5 mm gipsplaat
+5
  • metalen stijl- en regelwerk
  • 40 mm minerale wol
  • 2x12,5 mm gipsplaat
+6
beton 180 mm 400
  • 50 mm minerale wol (verlijmd)
  • 10 mm gipsplaat
+6
gipsblokken 70 mm 65
  • 30 mm minerale wol (verlijmd)
  • 10 mm gipsplaat
+8
65
  • metalen stijl- en regelwerk
  • 40 mm minerale wol
  • 12,5 mm gipsplaat
+10
70
  • metalen stijl- en regelwerk
  • 40 mm minerale wol
  • 2x12,5 mm gipsplaat
+14
  1. Zie Infoblad 386 ‘Voorzetwanden: algemeen’ voor een tekening van de verschillende typen voorzetwand. Eventuele dampremmende, luchtdichte of damp-open membranen zijn hierin niet getekend.
  2. Verbetering van de luchtgeluidsisolatie door toepassing van een vrijstaande voorzetwand ten opzichte van de luchtgeluidsisolatie van de bestaande wand.

ACHTERGROND INFORMATIE

Voorzetwanden zijn in veel gebouwsituaties geschikt om de geluidsisolatie van een bestaande steenachtige gevel of wand te verbeteren. Het plaatsen van een voorzetwand kan verschillende effecten hebben:
  • verlagen van het geluidniveau aan de binnenzijde van gebouw, wanneer de gevel wordt belast door lawaai uit de omgeving (weg-, spoor- en vliegverkeer en/of industrie);
  • verlagen van het afstralend geluid aan de buitenzijde van gevel, wanneer in het gebouw geluid wordt geproduceerd (bijvoorbeeld door muziek of een installatie);
  • voldoen aan de geluidsisolatie-eisen van woningscheidende wanden bij herbestemming of bij renovatie van een gebouw (bijvoorbeeld met een woonfunctie).

AANDACHTSPUNTEN

  • Bij een lichte bestaande wand is de geluidisolatie eenvoudiger te verbeteren dan bij een zware wand.
  • Het vrij houden van de voorzetwand van de bestaande wand levert een hogere geluidsisolatie op.
  • Het plaatsen van een voorzetwand op een grotere afstand van de bestaande gevel en/of een voorzetwand met een grotere dikte, heeft een positief effect op de geluidsisolatie.
  • Voor een goede geluidsisolatie moeten alle aansluitingen volledig gesloten en luchtdicht zijn uitgevoerd.
  • Het toepassen van een dubbele beplating (met gipskarton- of gipsvezelplaten) is gunstig mits de platen onderling worden geschroefd en niet worden verlijmd.
  • Breng op alle profielen die aansluiten op aangrenzende bouwdelen akoestisch afdichtingsband aan. Gebruik bij hoge akoestische eisen speciale akoestische ‘ontkoppelprofielen’.
  • Het gewicht van de aansluitende vloeren is van invloed op de geluidsisolatie.
  • Houd er rekening mee dat de behaalde geluidsisolatie in de praktijk ongeveer 3-5 dB lager uitvalt dan de waarde die in het laboratorium is gemeten.

OVERIGE INFORMATIE

  • NEN 5077 ‘Geluidwering in gebouwen. Bepalingsmethoden voor de grootheden van uitwendige scheidingsconstructies, luchtgeluidsisolatie, contactgeluidsisolatie, geluidniveaus veroorzaakt door installaties en nagalmtijd’, 2006.
  • NPR 5086 ‘Geluidwering in woongebouwen. Geluidwering van lichte, woningscheidende wanden’, 2006.
  • TNO Bouw en TU-e, Geluidwering in de woningbouw, 1992.
  • TNO Bouw en TU-e, Geluidwering bij woningverbetering, 1997.
  • SBR-Infoblad 384 ‘Geluidbelasting van gevels’
  • SBR-Infoblad 385 ‘Geluidwering van gevels (GA,k)’
  • SBR-Infoblad 386 ‘Voorzetwanden: algemeen’;
  • SBR-Infoblad 387 ‘Voorzetwanden: thermische isolatie’;
  • SBR-Infoblad 389 ‘Voorzetwanden: brandwerendheid’.