0

Binnen budget een zeer hoge BREEAM-score – Lely Campus, Maassluis

De in 2013 opgeleverde campus van de Lely Groep biedt t ruimte aan een hoofdkantoor met 800 flexibele werkplekken, de afdeling Research & Development en een flinke assemblagehal met opslagruimte. De opdracht vormt een leerzame ervaring voor ConsortArchitects, die naast architect van de totale nieuwbouw ook directievoerder, projectleider en BREEAM-expert is. Hoe combineert ConsortArchitects bij dit project een high-tech ontwerp met duurzaamheid en een lean werkmethodiek? Machiel Hopman blikt terug op een uniek project.

Foto: Samuel Ashfield

PROCESBESCHRIJVING

Toekomstvisie, beeldkwaliteit, landschappelijke inpassing
ConsortArchitects maakt samen met stedelijk ontwerpbureau plein06 een masterplan die toekomstvisie, beeldkwaliteit en landschappelijke inpassing van de hele Lely Campus vastlegt. ‘Het resultaat is een campus omringt door ecologische oevers en wandelpaden’, vertelt Machiel Hopman, eindverantwoordelijk voor het project in Maassluis.

De positionering van de gebouwen resulteert in een groen complex, met een duidelijke logistiek en korte verbindingslijnen. ‘Het versterkt de interactie tussen verschillende bedrijfsonderdelen’, aldus Hopman. De energie en het high-tech karakter van Lely, actief in de agrarische sector als producent van gerobotiseerde producten, hebben een plek gekregen in het ontwerp van het kantoorgebouw.

Duurzaamheid staat vast
Zuinig omgaan met het milieu en het belang van een duurzame bedrijfsvoering staan hoog op de agenda bij de directie van de Lely Groep. De klanten zijn immers dagelijks bezig met landbouw en dieren. Het staat dan ook vast dat het een duurzaam bouwproject wordt. Vanuit de Hollandse ondernemersgeest staat uiteraard ook het economische aspect centraal.

‘Tijdens de schetsfase hebben we serieus naar de mogelijkheden en vooral ook naar rendement en terugverdientijden van duurzame investeringen gekeken’, licht architect Hopman toe. ‘Het is een puzzel met een extra moeilijkheidsgraad door het duurzame aspect.’ De architect moet continu monitoren, deadlines en budgets bewaken en controleren of afspraken worden nagekomen. Dat doet hij samen met een compact multidisciplinair ontwerpteam, dat de verschillende energiezuinige en duurzame maatregelen bedenkt, berekent en ontwerpt.

Alle disciplines samenbrengen
BREEAM blijkt het beste aan te sluiten op de brede duurzaamheidsambitie van Lely. Het behalen van het hoge duurzaamheidsniveau is volgens ConsortArchitects een kwestie van slim ontwerpen en in vroeg stadium alle disciplines samenbrengen in een ontwerpteam. Ontwerp, technische installaties en andere technologieën zijn doelgericht ontworpen en toegepast.

‘Het leukste is dat we in teamverband samenwerken aan 1 doel’, zegt Hopman. ‘We hebben inspirerende sessies met elkaar, delen veel kennis en zijn voortdurend bezig de beste oplossing te vinden voor de opdrachtgever.’

Entree, foto: Michael van Oosten

Realisatie
Hoofdaannemer Dura Vermeer Bouw Zuid West BV krijgt de opdracht het project uit te voeren, hoewel het bedrijf niet de goedkoopste is tijdens de aanbestedingsronde. Maar, de kennis van complexe projecten, visie op duurzaamheid en gedrevenheid om in samenwerking met alle betrokkenen het project te laten slagen, zijn doorslaggevend voor selectie. Het gaat immers om meer dan objectieve, kwantificeerbare aspecten alleen.

Op verzoek van het bouwbedrijf start een optimalisatiefase van drie maanden. Deze blijkt cruciaal om nader tot elkaar te komen wat betreft de duurzame ambities én de prijs. Waar vanuit het ontwerp een duurzaamheidsniveau van vier sterren het maximaal haalbare leek, blijkt BREEAM-NL vijf sterren in de bouwfase haalbaar te zijn, dus is het ontwerp (DO) aangepast.

Constructief samenwerken voor beter resultaat
ConsortArchitects en Dura Vermeer werken in de realisatiefase constructief samen, om het hoogst haalbare duurzame niveau voor zowel het kantoor als de assemblagehal te bereiken. ‘Samen met alle onderaannemers spitten we het ontwerp door op zoek naar nóg slimmere oplossingen’, vertelt Hopman. ‘Zonder 100% commitment van het bouwbedrijf en onderaannemers zouden we dit resultaat niet hebben behaald.’

Samenwerken moet voor het slagen van zo’n proces wel in de genen van de betrokken organisaties liggen. Dat is zowel bij Dura Vermeer als bij ConsortArchitects het geval. Liefst realiseren de organisaties alle projecten op deze manier. ‘Maar, de opdrachtgever moet het ook zo willen doen’, zegt Hopman.

Andere rol architect
Er is geen gedetailleerd Programma van Eisen opgesteld voor de Lely Groep. Al tekenend bespreken de projectpartners de eisen en wensen. Een proactieve houding van de opdrachtgever is daarbij wenselijk. ‘Het laten opstellen van het Programma van Eisen door een externe adviseur kost onnodig veel tijd en energie en zorgt voor ruis op de lijn’, zegt Hopman.

De architect krijgt daarmee een andere rol. Hij moet de opdrachtgever ontzorgen en neemt de rol van projectleider op zich. Hij informeert en betrekt de opdrachtgever waar nodig, zonder te verzanden in een overbodige hoeveelheid geschreven verslagen. De architect regelt de vergunningen bij de gemeente en betrekt alle stakeholders.

EINDRESULTAAT

Aantrekkelijke campus dankzij BREEAM-Outstanding
Een aantrekkelijke campus is belangrijk voor Lely, marktleider in zijn segment. Om marktleider te blijven, heeft het bedrijf namelijk altijd behoefte aan internationale kenniswerkers, die mede worden aangetrokken door een splinternieuwe, high-tech, duurzame huisvesting.

Dus, als een uitvoeringscertificaat BREEAM-Outstanding haalbaar blijkt voor de productiehal én het kantoorgedeelte, besluit Lely ervoor te gaan.

Restaurant, foto: Teo Krijgsman

‘Gun aannemer de ruimte voor oplossingen’
De fabricagehal (22.500 m2 BVO) heeft een laag energieverbruik, veel lichtinval en een prettig werkklimaat. Het parkeerdek op het dak van de hal telt hard mee voor BREEAM. Hier kunnen 580 personenauto’s parkeren, wat al snel zo’n 20.000 m2 grond bespaart. Ook de WKO-opslag (gekoppeld aan een systeem voor asfaltverwarming), de technische installaties en het gebouwbeheersysteem hebben een positieve impact op de BREEAM-score.

Het hoofdkantoor van de Lely Groep (10.500 m2 BVO) bestaat uit een stalen hoofddraagconstructie met kanaalplaatvloeren en flinke aluminium vliesgevels. ‘Iedere aannemer heeft zo zijn voorkeur voor een bepaalde bouwmethodiek’, licht Hopman toe. In het ontwerp verzinnen wij de opties en bepalen de uitstraling. Daarna geef ik graag de aannemer de ruimte om zelf oplossingen aan te dragen. Het is tijd- en energieverspilling om materiaalkosten voorafgaand aan de aannemersselectie gedetailleerd door te rekenen. Dankzij Dura Vermeer bereiken we nu een EPC-waarde die we niet voor mogelijk hielden.’

‘Mooie beloning’
Het totale, integraal opgezette energieconcept bespaart tot wel 60% aan CO2-emissies ten opzichte van de EPC-norm. Duurzame winst ligt ook in de zorgvuldig afgestemde integratie van de campus in het bestaande landschap. Daarnaast heeft Dura Vermeer de complete productieketen volgens ISO 14001 laten certificeren. Ook treft de aannemer verregaande milieu- en energiebesparende maatregelen op de bouwplaats, zoals afvalscheiding in zes groepen, reductie van verpakkingsmaterialen, monitoring van transportstromen en groene stroom.

‘Het resultaat van deze samenwerking is een gebouw met een zeer hoge BREEAM-score, gerealiseerd binnen budget. Het is een mooie beloning om te zien dat op de bouwplaats is gemaakt wat wij met elkaar bedacht hebben’, besluit Hopman.

Foto Schüco, onderschrift: Foto: Schüco

ONTWERP

Architectenbureau: ConsortArchitects bv
Projectarchitect: Machiel Hopman avb bna
Stedenbouwkundig Masterplan: ConsortArchitects bv i.s.m. plein 06
Adviseur constructie: IMd Raadgevende ingenieurs bv
Adviseur gebouwgebonden installaties & duurzame energie opwekking: Techniplan Adviseurs bv
Landschapsinrichting: plein 06 - Robbert-Jan van der Veen
Interieurontwerp: Doepel Strijkers - Eline Strijkers
Lichtvisie: Modular Lighting - Marco Tertoolen

De beschrijving is tot stand gekomen met dank aan Machiel Hopman, architect en managing partner bij ConsortArchitects.