0

De verbeterkeet van Knaapen Groep: hoe je duurzame inzetbaarheid tot een succes maakt

Knaapen Groep is het oudste familiebedrijf van Nederland (opgericht in 1652) en wordt inmiddels vertegenwoordigd door de 11e generatie. Een eenvoudig schildersbedrijf groeide uit tot een renovatiebedrijf met voornamelijk woningcorporaties als opdrachtgever.

In november 2014 wonnen woonstichting Thuis, Sankomij Installatietechniek, Knaapen Groep en Heezen Bouw & Sloopwerken de Nyenrode Supply Chain Award. De prijs betekende meer voor dit team dan zij van tevoren hadden kunnen bedenken. Zij gingen aan de slag met de duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers en maakten dit tot een succes.

Deze beschrijving is tot stand gekomen met dank aan Bart Knaapen, directeur Knaapen Groep.

PROCESBESCHRIJVING

Het geheim van een familiebedrijf
Het belang van continuïteit gaat boven het belang om zo veel mogelijk winst te behalen. Vaak hebben familiebedrijven een platte (overleg)structuur, net als bij Knaapen Groep. Volgens ‘Het geheim van de uitblinkers’, een onderzoeksrapport van BDO, is de grootste kracht van middelgrote familiebedrijven dat zij tijd en aandacht aan hun personeel besteden, waardoor klantgericht wordt gewerkt en bouwprocessen beter beheersbaar zijn.

Maar er is meer dat het succes van Knaapen Groep verklaart. Iedereen voelt zijn eigen verantwoordelijkheid en heeft de ruimte om zich verder te ontwikkelen.


Ketensamenwerking vertaald naar de eigen organisatie
In het eerste project waar woonstichting Thuis, Knaapen Groep en haar bouwpartners samen volgens de uitgangspunten van ketensamenwerking aan de slag gingen, leerden de directies van de bedrijven om gezamenlijk doelen op te stellen. Een belangrijke eerste stap. In de daaropvolgende projecten werden de projectleiders, de werkvoorbereiders en de uitvoerders intensief bij het samenwerkingstraject betrokken. Inmiddels krijgen alle medewerkers van Knaapen Groep de ruimte en verantwoordelijkheid om met verbeterpunten te komen. Dit maakt het een heel goed praktijkvoorbeeld van een lerende organisatie.

Bart Knaapen, directeur Knaapen Groep: “We hebben de wijze van samenwerken met onze ketenpartners vertaald naar onze eigen organisatie. Het is van belang de verantwoordelijkheid te leggen bij hen die de kennis en ervaring hebben. Onze medewerkers zijn professioneel en creatief, en komen met ideeën die ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.” Daarbij is het belangrijk een omgeving te creëren waar het maken van fouten niet iets is om je voor te schamen. Medewerkers werden uitgedaagd om met elkaar na te denken over hoe ze het werk voor zichzelf, hun bouwpartners én voor de bewoners beter en efficiënter kunnen maken.

EINDRESULTAAT

Alles is bespreekbaar
Iedere ochtend zitten de uitvoerders en voorlieden van verschillende disciplines in de keet. Dit moment grijpen zij aan om verbeterpunten over de bewonerstevredenheid, de planning en de veiligheid te bespreken. In deze zogenoemde ‘verbeterkeet’ hangt ook een groot televisiescherm, waar de tablets van de uitvoerders – iedere uitvoerder heeft er één – op kunnen worden aangesloten. Hiermee maken zij foto’s situaties op de bouwplaats. Treft de uitvoerder iets opmerkelijks aan, of een mogelijk verbeterpunt, dan leggen zij dit vast en bespreken het de volgende ochtend direct. Bekijk hier hoe dit in z’n werk gaat:

Knaapen legt uit dat deze open aanpak voortkomt uit wat eerdere generaties in gang hebben gezet: “Vanuit mijn economische achtergrond ben ik gericht op risicobeheersing en faalkostenreductie. Maar het is minstens zo belangrijk om ook kansen en nieuwe mogelijkheden te blijven ontdekken. Mijn vader, Pieter Knaapen heeft de basis gelegd voor de open en sociale sfeer binnen het bedrijf. Dit probeer ik verder vorm te geven. Voorbeeld: als ik van mijn medewerkers geen feedback ontvang over de werkzaamheden waar ze moeite mee hebben, dan weet ik niet waar ik bij kan sturen. Zij laten een kans liggen om zichzelf verder te ontwikkelen. Daarom is een open sfeer echt van belang, en hebben we tegen elkaar gezegd: fouten maken móet. Anders heb je niets geleerd.”

Heldere missie en strategie
De medewerkers van Knaapen Groep komen dagelijks bij mensen thuis, een plek waar de bewoners al hun waardevolle spullen en persoonlijke herinneringen bewaren. Knaapen: “En dan komen onze mannen met schoenmaat 50 ineens binnenstappen, dat heeft best veel impact. Wij beseffen heel goed hoe belangrijk het is om hier zorgvuldig mee om te gaan. We investeren in een betere toekomst voor de bewoners van een wijk. We zorgen er voor dat we er verzorgd uitzien en rekening houden met anderen. En als vanuit de bewoners dan tóch klachten binnenkomen, dan nemen wij deze heel serieus.”

AANPAK

Natuurlijk brengt het werken aan duurzame inzetbaarheid ook vragen met zich mee. Wat vergt het van je bedrijf om hiermee aan de slag te gaan? Knaapen Groep geeft antwoord.

Wat als we investeren in onze mensen en daarna gaan ze weg?
Volgens de bekende tegeltjeswijsheid luidt het antwoord op bovenstaande vraag: ‘wat als we niet investeren en ze blijven?’ Het zijn de medewerkers die de bedrijfsdoelstellingen waarmaken. “Ik zou het jammer vinden om afscheid te nemen van een goede collega die hier pas drie jaar werkt”, zegt Knaapen. “Maar de praktijk leert dat dit niet snel gebeurt. De medewerkers bepalen zélf waarin zij zich willen ontwikkelen. Het biedt hen nieuwe kansen en nieuwe uitdagingen, met interessante toekomstperspectieven. En als iemand na acht jaar de organisatie uitgegroeid is, dan is het juist wijs om verder te kijken naar een ander bedrijf.”

Bart Knaapen vindt het een groot compliment als één van zijn medewerkers geen doorgroeimogelijkheden meer ziet binnen de eigen organisatie. “Dan is het maximale eruit gehaald, en dat hebben we samen voor elkaar gekregen.” Intern worden de werkzaamheden dan anders verdeeld en als de vrijgekomen functie het toe laat, wordt een schoolverlater aangenomen. Het voordeel van een starter op de arbeidsmarkt is dat hij met een frisse blik een organisatie binnenkomt en nog geen voorkeur ontwikkeld heeft voor bepaalde werkmethodieken. “Maar het is wel van belang om een goede balans te hebben tussen ambitieuze jonge mensen, en professionals met veel kennis en ervaring. Nieuwe medewerkers leren het vak pas echt in de praktijk, van hun oudere collega’s. Wij streven er naar dat collega’s zoveel mogelijk collega’s onderwijzen.”

HRM-beleid
Een aangenaam werkklimaat en goede communicatie met collega’s en bewoners zijn de basis voor kwaliteit en voor continuïteit. Knaapen Groep selecteert haar medewerkers daarom op hun vakbekwaamheid én hun sociale vaardigheden. Iedere nieuwe medewerker ondertekent de gedragscode waarin de omgangsvormen en communicatiewijze beschreven staan, die de pijlers vormen van de basishouding. Het gaat vaak om kleine, maar belangrijke zaken als: wees op tijd bij je afspraak, help anderen daar waar je kunt, ga altijd uit van de bewoner bij het verrichten van je werk, neem elke klacht serieus en laat geen rotzooi voor een ander achter.

Ideeën en oplossingsrichtingen die medewerkers aandragen, moeten passen binnen de filosofie van het bedrijf. “Wij zijn meer procesgericht dan technisch gericht. Vernieuwende ideeën om het proces beter te stroomlijnen, worden zeker omarmt. Maar wanneer voorgesteld wordt met nieuwe materialen en technieken te bouwen, dan wordt eerst onderzocht wat hiervan de consequenties zijn. Zowel financieel, als procesmatig.” Een voorbeeld van een idee dat werd gerealiseerd, zie je hier:

De uitvoerder als procesbegeleider
Deze interne organisatie, en het feit dat de verantwoordelijkheid ligt bij de vaklieden zelf, resulteert erin dat de uitvoerder op de bouwplaats meer en meer procesbegeleider en gespreksleider wordt. En dat is niet niks. Want traditioneel is een uitvoerder toch geneigd om zelf oplossingen aan te dragen.