0

Een flexibel gebouw van 24 lagen karton – WikkelHuis, Amsterdam

Een eigentijds kantoor, een vakantiehuis, tijdelijke huisvesting of een showroom op een beurs? Het flexibele concept dat het WikkelHuis is, kan Fiction Factory in iedere gewenste uitvoering realiseren. Losse segmenten worden met onzichtbare koppelingen aan elkaar geschakeld tot een woning of een andere gebruiksruimte. Om optimaal aan te sluiten bij de klantbehoefte, werkt Fiction Factory vanaf een vroeg stadium samen met verschillende partners, ook potentiële klanten.

PROCESBESCHRIJVING

24 lagen karton
De basis van het WikkelHuis is ‘virgin fiber golfkarton’, gemaakt van Scandinavisch vurenhout. De makers wikkelen het golfkarton, met een door RS Developments gepatenteerde methode, rond een enorme mal. Zo ontstaat een stevige en isolerende sandwichstructuur. 24 lagen karton zorgen voor de warmte-isolatie en constructieve stijfheid die nodig zijn voor een woning.

1e WikkelHuis
René Snel past het wikkelproces 20 jaar geleden voor het eerst toe als hij een kartonnen tomatenkist ontwikkelt. Op basis van dit productieproces komt hij op het idee om er een compleet huis mee te realiseren. In de loop der jaren worden een aantal prototypes gemaakt, maar komt het concept niet van de grond. Tot Fiction Factory de doorontwikkeling in 2012 oppakt en het 1e echte WikkelHuis bouwt.

Fiction Factory is in 1989 opgericht als bouwatelier, een tweemanszaak onder de naam Schilling & De Nijs. Inmiddels zijn er 45 vakmensen in vaste dienst, die thuis zijn in verschillende materialen en onder meer decors en meubels maken.

Machine
In de werkplaats staat een mal in de vorm van het Wikkelhuis, die ronddraait en dan een rol karton meetrekt. ‘Zo ontstaat een eigenwijze en herkenbare vorm, mobiel en uit te breiden tot het gewenste vloeroppervlak’, aldus Fiction Factory.

Speciaal voor dit concept is een tool ontwikkeld die de lijm aanbrengt op de verschillende lagen. Het druppelpatroon komt overeen met de ribbels in het karton, zodat er geen lijm verloren gaat in de groeven.

Samenwerking tijdens ontwikkelproces
Je kunt pas spreken van innovatie als een nieuw ontwikkeld product ook succesvol (commercieel) is toegepast. Zonder afnemer van de uitvinding is er geen sprake van innovatie. Anders gezegd, hebben nieuwe ideeën pas kans van slagen als er zowel binnen als buiten de organisatie draagvlak voor is.

Draagvlak is te creëren door al in een vroeg stadium verschillende partners bij het idee of concept te betrekken, ook de potentiële klanten. Door samen met hen aan de doorontwikkeling en uitvoering van het WikkelHuis te werken, is Fiction Factory beter in staat het aanbod af te stemmen op de behoeften van de markt.

In samenwerking met woningcorporaties wordt nu gewerkt aan woonruimte voor asielzoekers en jongeren. Het voordeel zit hem in het feit dat het WikkelHuis eenvoudig aangepast kan worden en een gering gewicht heeft, waardoor geen fundering nodig is.

Meerdere toepassingen
Het prototype is gebouwd en kan één-op-één in deze verschijningsvorm worden afgenomen. Maar, het WikkelHuis kan veel toepassingen hebben: (recreatie)woning, kantoor, noem het maar op. Dankzij het modulaire karakter bepaalt de opdrachtgever de grootte van het geheel zelf, evenals de uitstraling. Daar liggen nog volop kansen voor semipermanente woningen.

EINDRESULTAAT

Gekoppelde segmenten
Het WikkelHuis bestaat uit losse segmenten die met onzichtbare koppelingen aan elkaar worden geschakeld. De breedte van een rol karton komt overeen met de diepte van één segment: 1,26 meter. De diepte van de woning is afhankelijk van het aantal segmenten dat aan elkaar wordt gekoppeld. Een WikkelHuis dat is opgebouwd uit 5 segmenten, heeft een vloeroppervlak van 25 vierkante meter.

Na het eerder beschreven wikkelproces krijgt elk segment een ‘regenjas’ van waterkerende dampdoorlatende folie. Op deze manier is het WikkelHuis bestand tegen weersinvloeden, maar kan het vocht wel van binnen naar buiten.

Binnen een dag
Het WikkelHuis is binnen een dag te plaatsten, met glazen of gesloten gevels. Bij het eerste prototype is ieder segment geseald in een waterdichte aluminium buitenschil. Deze versie doet sinds 2012 op Schiphol dienst als koffiebar.

Milieu-impact reduceren
Het 2e prototype heeft een houten gevelbekleding, opgebouwd uit latten van Pools grenen. Hiermee is de milieu-impact gereduceerd en is het resultaat duurzamer. De latten zijn zo gezaagd dat het regenwater van de gevel wordt afgeleid en de wind de panelen droogblaast om houtrot te voorkomen. De houten gevelpanelen voorkomen dat zonlicht en regen direct op de folie vallen. Het open-gevelsysteem komt de levensduur van het gebouw ten goede. Op camping de Lievelinge in Vuren is een exemplaar in gebruik als luxe trekkershut. De verwachte levensduur is 30 jaar.

Interieur
HvA-student Rick Buchter richtte zich tijdens zijn afstuderen op het ontwerp van het interieur: de douche, het toilet en de keuken moesten allemaal ondergebracht worden in één enkel segment van het huis. Hij tekende een volledig ontwerp uit in 3D, die computergestuurd uit multiplex gezaagd kan worden. De technische installaties, zoals afvoer en leidingen, worden later aangebracht en passen ook in één segment.