0

Overwinnen traditionele rollenpatroon in een consortium voor NOM-renovatie – Zonrijk Wonen, Wageningen

Geen energierekening meer voor de bewoners, hun woning binnen 10 dagen gerenoveerd en de kosten van deze renovatie terugverdiend via het wegvallen van de energierekening. Dat is het idee van Nul-Op de-Meter (NOM) bij de deal Stroomversnelling Koop. Partijen die de deal hebben ondertekend, conformeren zich aan de voorwaarden van NOM. Bouwbedrijf Reinbouw, Loohuis Energie & Installatie Advies en onderhoudsbedrijf De Variabele realiseren in het consortium Zonrijk Wonen binnen de deal een 1e Nul-Op-de-Meter-renovatie in Wageningen.

PROCESBESCHRIJVING

Consortium Bouwbedrijf Reinbouw, Loohuis Energie & Installatie Advies en onderhoudsbedrijf De Variabele vinden elkaar in hun beoogde aanpak van Stroomversnelling Koop en vormen het consortium Zonrijk Wonen. De gemeente Wageningen huurt de 1e Nul-Op-de-Meter-renovatie van Zonrijk een jaar, zodat het consortium de prestaties kan monitoren. Daarna wordt de corporatiewoning verkocht.

Gelijktijdig meerdere Nul-Op-de-Meter-concepten
‘Mijn interesse voor het Nul-Op-de-Meter-concept begon jaren geleden al’, vertelt Roor de Gans, conceptontwikkelaar bij Reinbouw. Hij is begin 2014 dan ook direct van de partij als de deal Stroomversnelling Koop wordt ontwikkeld. Eén van de doelen van de deal is dat verschillende partijen, gelijktijdig, meerdere Nul-Op-de-Meter-concepten ontwikkelen. De markt komt immers pas in beweging als er voldoende aanbod is.

De Gans vindt het ontwikkelde aanbod binnen de Stroomversnelling nu nog een beetje tegenvallen. ‘Wij hebben als consortium Zonrijk Wonen ons best gedaan de 1e pilot te realiseren’, licht De Gans toe. ‘Met in ons achterhoofd ons motto: “doen en daarna aanpassen”, in plaats van alles helemaal tot in de puntjes willen uitdenken.’

Reinbouw, De Variabele en Loohuis vinden elkaar
Het gedachtengoed van de Stroomversnelling sluit ook direct aan bij de werkzaamheden van De Variabele. Manager Klant en Techniek Helmy van der Werf vindt een gelijkgestemde in De Gans: ‘De gelijksoortige visie en de openheid waarmee we het proces wilden ingaan, maakten dat we verder wilden praten.’

De disciplines van beide bedrijven blijken naadloos op elkaar aan te sluiten. De Variabele beschikt over kennis van bewonerswensen en heeft ervaring met het renoveren van woningen. Reinbouw heeft al een sterke afdeling productontwikkeling en is ervaren in het ontwikkelen van innovaties.

Voor de installatietechniek valt de keus op Loohuis. Het is de enige installateur die de deal Stroomversnelling Koop heeft ondertekend en een partij waarmee Reinbouw al samenwerkt in diverse projecten. ‘Onze expertise bleek een welkome aanvulling’, vertelt vestigingsleider van Loohuis Energie en Installatie Advies Berto Boeve. ‘Wij werken namelijk niet alleen uitvoerend, maar doen advies en ontwikkeling ook zelf.’

Traditioneel rollenpatroon – bouwbedrijf in de lead
Initieel is het idee dat de drie partners een gelijke rol zullen hebben, maar de projectpartners schieten al snel in hun traditionele rollen, waarbij Reinbouw het voortouw neemt. Dat is mede te verklaren doordat De Gans al langer bezig is met NOM. De rolverdeling verschuift echter gaandeweg, door de insteek van het concept.

Het consortium komt wekelijks bijeen. Het idee en de opzet van de energie-unit verandert bijna elke week, totdat co-developer en import/export bedrijf van installaties Nathan in korte tijd een samengesteld product ontwikkelt, dat voldoet aan de wensen van het consortium.

Zonrijk Wonen besluit zich te onderscheiden van andere NOM-concepten door te bekijken hoe het bedrijf de woning van binnenuit kan renoveren. Een type renovatie die bovendien beter aansluit bij de expertise van de consortiumleden. Een 2e keuze is het isoleren van de woning scheidende wanden met een voorzetwand waarin een warmteafgiftesysteem is verwerkt.

Loslaten en nieuwe rol oppakken
Het concept heeft door deze keuzes een grote installatietechnische component, waarin ook de meeste kosten zitten. De lead verschuift in de loop van de ontwikkeling dus meer naar Loohuis. Berto Boeve pakt de ontwikkeling van het installatieconcept met verve op. De Gans van Reinbouw: 'Ik dacht te veel in oplossingen en dat frustreerde het innovatieproces van de installatietechniek. Ik heb echt moeten loslaten.'

Uiteindelijk, zo geeft De Gans aan, laat hij het proces misschien iets te veel los. Er blijkt voorafgaand aan de bouw onvoldoende planning en coördinatie te zijn geweest. Voor Loohuis is het niet vanzelfsprekend ook de logistiek en coördinatie op zich te nemen, terwijl Reinbouw hier wel vanuit gaat.

Voordelen van consortium
Het samenwerken aan een dergelijk concept in een consortium bevalt de 3 projectpartners goed. Ze bekijken de opgave op dezelfde manier en stellen zich vergelijkbaar op, met evenveel enthousiasme en inzet.

De consortiumleden benadrukken individueel van elkaar het belang van een vrouw in het samenwerkingsverband. Van der Werf fungeert tijdens de ontwikkeling onder meer als mediator. Ze houdt de discussies constructief, en helpt het consortium adequaat en objectief diverse mogelijkheden te vergelijken. Tijdens de bouw coördineert en organiseert ze. Voortdurend houdt ze de andere projectpartners scherp op klantvragen en omgevingsbewustzijn.

De uitvoering: trots op NOM
Van elk bedrijf gaan er 2 uitvoerende medewerkers aan de slag aan de hand van tekeningen en de geleverde producten. Van der Werf moet hier en daar ingrijpen als de details toch weer traditioneel worden uitgetekend door de werkvoorbereiding, terwijl ze de detaillering moeten gebruiken waartoe het consortium gezamenlijk is gekomen na meerdere tekenrondes.

De uitvoerders weten niet dat de bewoners na verbouwing geen energierekening meer zullen hebben. Als ze dit achteraf horen, zijn ze ineens heel trots op hun werk, terwijl ze de verbouwing eerder een hoop gedoe vonden voor een bestaande woning.

Er is sprake van een goede teamspirit onder de 6 uitvoerders. Ze zijn op elkaar aangewezen en helpen elkaar waar nodig om zelf verder te kunnen. ‘Wat ons betreft zetten we hetzelfde team in bij een volgend project’, zegt Boeve. ‘Dan kunnen zij hun proces ook verder verbeteren.’

EINDRESULTAAT

Geen geheimen
Zonrijk Wonen heeft een onderscheidend binnenconcept ontwikkeld. Het consortium maakt van zijn ontwikkeling geen geheim en wil juist graag dat er meer aanbieders komen van NOM-renovaties, zodat de markt openbreekt. ‘Daarvan hebben wij ook profijt’, verklaart de Gans.

De installatieunit op zolder is compact, ongeveer zo groot als een Amerikaanse koelkast. In de energie-unit zijn opgenomen: WTW, lucht-water warmtepomp, verdeler voor de LTV verwarming, omvormer voor de zonnepanelen, monitoring en boiler.

Door ook een wandverwarmingssysteem te plaatsen, PV-panelen te installeren op het dak en vloer en dak van binnenuit te isoleren, is een woning in een tijdsbestek van twee weken volledig energieneutraal te maken.

Drie aspecten maken het mogelijk om de € 45.000,- te halen binnen de komende 2-3 jaar:

  1. Het concept zelf: efficiënter werken, aanpassingen aan het concept
  2. Opschalen: slechts één woning renoveren kost relatief veel inspanning, dit geldt zeker ook voor de kosten van het energie-unit
  3. Wet en regelgeving: onduidelijkheid over de salderingsregeling maakt mensen onzeker.

LEERPUNTEN

Aanjager
In een consortium is een aanjager nodig. Iemand die het overzicht bewaart en trekker is van het project. Als de afspraken hierover vooraf niet helder genoeg zijn, kan het zijn dat de voorbereiding voor de bouw onvoldoende is en dat dit tijdens de uitvoering moet worden opgevangen.

Alle disciplines betrekken
Het is bij het uitvoeren van een innovatief concept van groot belang niet alleen de ontwikkelafdeling te betrekken, maar alle disciplines binnen het bedrijf. Zeker de uitvoerende medewerkers, die regelmatig goede oplossingen aandragen.

Dit inspiratieproject is geschreven door Cindy Vissering naar aanleiding van interviews met Roor de Gans, conceptontwikkelaar bij Reinbouw, Berto Boeve, vestigingsleider van Loohuis Energie en Installatie Advies en Helmy van der Werf, manager Klant en Techniek van De Variabele.