0

publicatie: Energie-efficiënt ventileren

1 Inleiding

1 Inleiding

Verantwoording
Ventilatie is van groot belang voor het welzijn van de mens in woningen en gebouwen. Het gaat hier om luchtverversing die rechtstreeks invloed heeft op de kwaliteit van de binnenlucht. De mate van ventilatie bepaalt voor een belangrijk deel de frisheid van de lucht en de behaaglijkheid van het binnenmilieu. Ventilatie heeft echter ook gevolgen voor het energiegebruik. Van het energiegebruik in een woning komt ongeveer 40 procent voor rekening van ventilatie, infiltratie en ventilatoren. Ongeveer 10 procent van het totale energiegebruik in Nederland wordt verbruikt voor de ventilatie van woningen.
Er worden steeds meer eisen gesteld aan de energiezuinigheid van woningen. Vooral de aanscherpingen van de grenswaarde voor de energieprestatiecoëfficiënt zijn bepalend voor deze ontwikkeling. Deze toenemende energie-efficiëntie manifesteert zich onder meer in beter geïsoleerde en luchtdichtere woningen. De kwaliteit van ventilatiesystemen, zowel qua uitvoering als componenten wordt hierbij steeds belangrijker.
Er zijn dus redenen genoeg om aandacht te besteden aan de selectie en het ontwerp van ventilatiesystemen en aan de beperking van de luchtdoorlatendheid. In deze publicatie wordt uiteengezet hoe een gezond binnenmilieu kan worden bereikt bij een zo laag mogelijk energiegebruik. Voorts wordt een overzicht gegeven van ventilatiesystemen en hun kwaliteitscriteria. Ook wordt een aantal basisbegrippen op het gebied van ventilatie verklaard.

Deze SBR-publicatie is met name geschikt voor bouwkundigen. Zij geeft een overzicht van alle aspecten van ventilatie en luchtdicht bouwen, vooral beschouwd vanuit het oogpunt van energie-efficiënt bouwen en de invloed die ventilatie en infiltratie hebben in de energieprestatienormen.

Samenhang met andere publicaties
In een aantal SBR-publicaties wordt ruim aandacht geschonken aan de problematiek rond ventilatie, binnenluchtkwaliteit, vocht en energiegebruik. De rode draad van deze publicaties is telkens de vraag: hoe kunnen we gezond, comfortabel en toch energiezuinig wonen?

In het SBR/ISSO-handboek Vocht en ventilatie (lit. 25) worden alle aspecten behandeld die samenhangen met ventileren en vochtproblemen in de woningbouw. Daarbij gaat het primair om het belang van ventilatie en een goede vochthuishouding in relatie tot andere doelstellingen. Beperking van het energiegebruik vormt hierbij een belangrijke randvoorwaarde. De gevolgen van vocht op de groei van biologische organismen (schimmels, huisstofmijt enzovoorts), materialen en constructies en het algehele welbevinden en gezondheid van de mens, komen in deze publicatie uitgebreid aan bod.

In de SBR/ISSO-handleiding Basis keuzedocument gezonde woningen en woongebouwen (lit. 26) wordt een overzicht gegeven van alle omgevings- en gebouwgerelateerde ontwerpaspecten die van belang zijn voor het realiseren van gezonde woningen. Deze publicatie omvat twee delen. Het eerste deel levert per aandachtsveld inhoudelijke informatie en geeft een literatuuroverzicht van alle onderwerpen met betrekking tot gezond wonen. Het tweede deel geeft per bouwfase een beknopt overzicht van alle relevante aspecten van het ontwerpen en realiseren van gezonde woningen, vertaald naar wettelijke basiseisen en aanbevolen grenswaarden.
Deze handleiding wordt opgenomen in de SBR/ISSO-uitgave Praktijkboek Gezonde Gebouwen.

In de SBR/ISSO-publicatie Variantenboek ventilatie (lit. 27) wordt aan de hand van de MKK-methodiek per bouwfase een compleet overzicht gegeven van de eisen, normen, aanbevelingen en middelen voor de keuze, het ontwerp en de uitvoering van ventilatiesystemen. Vervolgens wordt voor een aantal voorbeeldwoningen een aantal varianten voor ventilatieconcepten tot detailniveau uitgewerkt, waarbij de eigenschappen en de kwaliteit van de systemen worden getoetst en beoordeeld aan de hand van een aantal tools die zijn ontwikkeld in IEA Annex 27 Demonstration and evaluation of domestic ventilation systems.

Het, naar verwachting eind 1999 verschijnende, SBR computerprogramma BreVent kan met een minimum aan invoer een correct ontwerp maken van de capaciteit van de ventilatiecomponenten voor woningen. De berekening geschiedt volgens het Bouwbesluit.
BreVent kan ook een bestaand ontwerp toetsen en foutmeldingen en aanbevelingen geven.
BreVent is bedoeld voor mensen die regelmatig te maken hebben met het berekenen en controleren van de capaciteit van ventilatiecomponenten voor woningen. Zoals architecten en personen bij Bouw en Woningtoezicht, belast met het controleren van de aanvraag voor een bouwvergunning.

In de SBR publicatie Luchtdicht bouwen (lit. 21) worden de resultaten besproken van een in de praktijk getoetste berekening van de luchtdoorlatendheid van constructies. De beschreven aanbevelingen zijn voorzien van foto’s en detailoplossingen en zijn te beschouwen als praktijkrichtlijn om de berekende C-waarde daadwerkelijk in de praktijk te halen.