0

Wilt u deze kennis delen met collega's? Klik dan hier om uw collega's uit te nodigen.

publicatie: Succesvol (her)automatiseren, stap voor stap

1 Inleiding

1 Inleiding

1.1 Waarom (her)automatiseren?

Automatisering is onmisbaar in de bouw. Hoeveel bedrijfsprocessen zijn niet in meerdere of mindere mate afhankelijk van automatisering? Daarom is het belangrijk om regelmatig de stand van automatiseringszaken binnen uw bedrijf tegen het licht te houden. Haalt u wel alles uit automatisering wat erin zit? Of kan het beter? Door ICT-hulpmiddelen beter toe te passen kunt u effectiever en efficiënter opereren. U kunt het bouwproces beter aansturen en beheersen. Het gevolg: kosten en risico's verminderen, uw concurrentiepositie verbetert.

Automatiseren is een proces dat nooit af is. Al was het maar omdat uw eisen en wensen continu veranderen. Of omdat er nieuwe mogelijkheden ontstaan op het gebied van automatisering. Er is aanbod genoeg op de markt. Maar het is niet altijd eenvoudig om uit dat enorme aanbod aan ICT-leveranciers en diensten de juiste keus te maken en vervolgens deze keus succesvol in werking te stellen. Daarvoor is deze handleiding ontwikkeld. De tijd en energie die u steekt in een goede voorbereiding voor uw investering, haalt u er later dubbel en dwars weer uit.

Automatisering of ICT?
Automatiseren is het aanschaffen van apparaten die bepaalde taken (automatisch) uitvoeren met behulp van programma's. ICT staat voor informatie- en communicatietechnologie en gaat verder dan automatiseren. Het heeft namelijk betrekking op apparatuur, software, bedrijfsorganisatie, de medewerkers en de communicatielijnen daartussen, maar vooral ook op de bedrijfscultuur, die vaak bepalend is voor slagen of falen. Vandaar dat de 'C' ook wel eens uitgelegd wordt als 'cultuur'. Velen van u staan op het kruispunt van automatiseren naar ICT-beleid.

Trends die te maken hebben met automatisering
Elk bedrijf doet er goed aan om regelmatig de automatiseringssituatie kritisch te bekijken. Zeker in de bouw zijn daar goede redenen voor. In de Nederlandse bouw is een aantal trends waar te nemen die direct aan automatisering en communicatie raken. Denk bijvoorbeeld aan:

  • en verschuiving van een aanbod- naar een vraaggeoriënteerde markt;
  • schaalverandering;
  • clustering van opdrachten (met name in de GWW-sector);
  • prefabricage en modulair bouwen;
  • de voortschrijdende technologische ontwikkelingen;
  • de vraag naar innovativiteit en vindingrijkheid van de bouwondernemingen;
  • duurzaam bouwen;
  • de door de bouwenquête opgeworpen vragen naar transparantie, andere aanbestedingsvormen etc.

Door die ontwikkelingen zullen bedrijven in de bouwkolom meer moeten gaan samenwerken. Communicatie is hierbij uitermate belangrijk. ICT kan daarbij een rol spelen. De SBR-publicatie 'Visie ICT en Bouw' vertelt u daar meer over. Strategische overwegingen kunnen leiden tot (her)automatiseren. Maar er zijn meerdere redenen denkbaar.

Innovaties in de ICT-wereld
Het lijkt wel of de ontwikkelingen in de ICT nog nooit zo hard zijn gegaan als nu. Er komen continu innovaties op de markt. Die innovaties openen nieuwe mogelijkheden voor de gebruikers. Door alle vernieuwingen wordt de levensduur van hard- en software steeds meer bekort. Om de paar jaar - of zelfs nog sneller - moeten gebruikers investeren om bij te blijven. Zeker als u ook nog eens wordt geconfronteerd met het beëindigen van ondersteuning op bestaande softwareversies. In die gevallen bent u min of meer gedwongen om te (her)automatiseren.
Bovendien kunt u het gevoel hebben dat de software die u nu gebruikt, niet precies doet wat u wilt. Misschien hoort u van een collega dat hij meer mogelijkheden heeft binnen zijn systeem. En misschien zijn die mogelijkheden ook wel in uw eigen systeem te vinden, maar maakt u er geen gebruik van.

Veranderingen in uw bedrijf
Er kunnen ook veranderingen binnen uw bedrijf optreden waardoor een frisse bries door uw automatisering goed is. De overname van andere bedrijven bijvoorbeeld. Of de uitbreiding van uw eigen activiteiten. Misschien gaat u verhuizen of neemt u een nieuw kantoor in gebruik. Ook gaat (her)automatiseren vaak gelijk op met de aanschaf van een nieuwe telefooncentrale. Telefooncentrales worden cruciale onderdelen van de ICTinfrastructuur binnen kantoorgebouwen. De bekabeling en allerlei verbindingselementen hebben invloed op de computersystemen.

1.2 Bouw en ICT: wat kan er fout gaan?

Bouwbedrijven zijn niet altijd gelukkig met hun eigen automatisering. Daar is een aantal redenen voor aan te voeren. Voor bedrijven in de ICTsector is de bouw geen sector die eenvoudig toegankelijk is. Veel bedrijven in de bouw behoren tot het MKB. De gemiddelde MKB-ondernemer loopt niet voorop bij innovaties. Hij of zij kiest vaak vertrouwde bronnen om zich te informeren.
De bouwsector is sterk pragmatisch en ambachtelijk ingesteld, wat ook is terug te vinden in de toepassing van ICT-middelen. Veel innovaties gaan daardoor aan de bouw voorbij of worden pas laat door de bouw opgepakt.

Eenvoudige oplossingen!
Bovendien sluit het aanbod van de bedrijven uit de ICT-branche niet aan bij de behoeften van de bouw. Bouwers willen vaak oplossingen die eenvoudiger en concreter zijn. Niet zelden zijn automatiseringsoplossingen voor een sector als de bouw veel te uitgebreid.
Voor de bouwbedrijven is het van belang dat er inzicht verkregen wordt in de mogelijkheden van bestaande ICT-hulpmiddelen. Dit speelt temeer omdat de ervaring leert dat gedane investeringen in ICT-hulpmiddelen vaak niet voldoen aan de verwachtingen die men van deze hulpmiddellen had.

Verschillen B&U- en GWW-sector
Ook zijn er verschillen tussen bouwbedrijven uit de B&U-sector en de GWW-sector. Bij middelgrote en kleine bedrijven uit de B&U-sector komen de meeste opdrachten van particulieren of het bedrijfsleven. In de GWWsector ligt dit anders: daar zijn veel opdrachten van gemeenten, provincies of Rijkswaterstaat afkomstig. Dit heeft consequenties voor de verlangde informatie en rapportagemogelijkheden.

1.3 Waarom deze handleiding?

De voorafgaande overwegingen waren voor SBR aanleiding om opdracht te geven tot de ontwikkeling van een praktische handleiding waarmee bouwbedrijven vanuit hun eigen bedrijfsprocessen kunnen zoeken naar ICT-hulpmiddelen voor de ondersteuning daarvan. Daarin wordt, waar mogelijk, mede aangegeven welke (extra) mogelijkheden er met de reeds beschikbare hulpmiddelen gegenereerd kunnen worden. De praktische waarde van deze handleiding is gewaarborgd door een unieke samenwerking tussen Bouwend Nederland, de brancheorganisatie van de gehele bouwsector, en Forum Systeemhuizen Bouw, waarin de ICT-leveranciers van de bouwnijverheid zijn georganiseerd. De rapporteur, beëdigd onafhankelijk automatiseringsdeskundige in de bouw, werd begeleid door een commissie waarin naast vertegenwoordigers van bouwbedrijven uit de B&U en GWW sector, ook de MKB-sectiemanagers van zowel de B&U sector als de GWW-sector en vertegenwoordigers van softwarebedrijven zitting hadden.

Samenstelling begeleidingscommissie:

Ing. C.J. Beuk Beuk Bouw B.V.
De heer A.A. van der Burg Van Dijk Maasland B.V.
Mevr. ing. J.L. van Herk Joh. van Herk Aannemingsmaatschappij BV
Mevr. drs. R.M. de Keyser BouwNed
De heer S. Looijenga CTB ICT Bouw BV/ Forum Systeemhuizen Bouw
De heer J. Middel Joost Visser Aannemingsbedrijf BV
De heer R. Nieuwland Van Meijel Automatisering bv / Forum Systeemhuizen Bouw
De heer P. Nijland VIANED
De heer ing. E.D.L. Veerman Bouw- en aannemingsbedrijf B.V. Radix & Veerman
De heer H. Waaijenberg BI Beëdigd onafhankelijk automatiseringsdeskundige in de bouw († januari 2005)
De heer ir. A.G. Hartjes SBR