0

publicatie: Veilig vluchten uit gebouwen - deel 1

1 Woord vooraf

1 Woord vooraf

De brand die rond de jaarwisseling 2000/2001 uitbrak in een Volendams café, waarbij veel slachtoffers te betreuren waren, heeft in onze maatschappij diepe sporen achtergelaten. Deze brand greep razendsnel om zich heen. De grote paniek die vervolgens ontstond veroorzaakte meer dan 180 gewonden en 14 doden. Minder bekend is dat van de ongeveer driehonderd mensen die wilden vluchten – wég van de brand – er slechts tien de twee nooduitgangen hebben gebruikt. Blijkbaar zijn deze vluchtwegen voorheen nooit genoeg opgevallen. Minder bekend is ook dat het gedrang bij de gewone uitgang drie doden en vele gewonden kostte.

Veiligheid staat na deze ramp hoog op de agenda’s van alle partijen die daar verantwoordelijkheid voor dragen. Op rijksniveau zijn dat de ministeries van VROM, BZK, SZW, VenW en Justitie. Ze hebben allemaal met veiligheidsbeleid te maken, maar op gebouwniveau missen ontwerpende en uitvoerende partijen een allesomvattende, integrale praktijkrichtlijn. De hoogste tijd voor harmonisatie van al die verschillende beleidslijnen rond het veilig vluchten uit gebouwen. Maar zoiets blijkt niet op korte termijn te kunnen.

Ondertussen gaat het werk door en moet wel concreet antwoord worden gegeven op alle veiligheidsvragen die voortkomen uit de moeilijk toegankelijke rijstebrijberg van de vernieuwde bouwregelgeving. Dat is niet eenvoudig. Het onderwerp afdoen met een checklist met minimale eisen biedt zeker geen garantie voor een werkbare en veilige oplossing. En wat te doen als de eisen van de hinderwet, verzekeraars, Arbowet en andere instanties en regelingen min of meer haaks staan op een oplossing volgens de bouwregelgeving?

Deze SBR-publicatie geeft aan architecten en gebouwbeheerders niet direct antwoord op al die soms complexe problemen, maar beoogt min of meer dwars door die afzonderlijke kluwens van eisen van de diverse betrokken partijen heen te gaan, en daarmee antwoord te geven op de allereerste vraag rond het veilig vluchten uit gebouwen: ‘Wat komt daar allemaal bij kijken?’
Op beknopte wijze worden alle belangrijke onderwerpen rond het vluchten uit gebouwen toegelicht. Aan de hand hiervan kan op eenvoudige wijze worden bepaald of op onderdelen en details gebruik kan worden gemaakt van actuele, meer uitgebreide bronnen, waar steeds naar wordt verwezen.

Wijzigingen en aanvullingen (deel 1)
In deze eerste gewijzigde druk zijn wijzigingen en aanvullingen doorgevoerd vanwege de vernieuwde bouwregelgeving. Om diezelfde reden zijn er veel nieuwe en aangepaste normen en richtlijnen opgenomen. Dat men rond het onderwerp brandveiligheid van gebouwen niet stil heeft gezeten mag blijken uit allerlei nieuwe en/of vernieuwde handreikingen en toelichtende stukken, waarnaar in de diverse hoofdstukken wordt verwezen. Dat leverde voor dit deel nieuwe overzichten op voor literatuur, adressen van organisaties, websites en normen. Ook werd de begrippenlijst aangepast en uitgebreid.
Het oorspronkelijke hoofdstuk H. Normen en Brandweerpublikaties is gewijzigd in hoofdstuk H. Bouwregelgeving en gebouwgebonden arboverplichtingen. Dat hoofdstuk geeft een kort en bondig overzicht van de opbouw van de bouwregelgeving en de aansluiting en overlap van die regelgeving met de gebouwgebonden arboverplichtingen. In de meer installatietechnische hoofdstukken D t/m G werden de laatste ontwikkelingen uit die vakgebieden opgenomen.

De praktijkgerichte uitwerking (deel 2)
Na het initiatief voor toepassing van voldoende veilige vluchtwegen gaat de volgende stap richting het ontwerp voor een vluchtwegplan. Daartoe behoren onder meer een programma van eisen en het ontwikkelen van oplossingsvarianten. Voor deze meer concrete vervolgstap heeft SBR een tweede deel samengesteld: Veilig vluchten uit gebouwen, deel 2: De praktijkgerichte uitwerking. In eenzelfde stramien als in deel 1 – daarin gaat het duidelijk om een verkenning en inventarisatie – wordt in deel 2 meer achtergrond- en technische informatie gegeven en aandacht aan specifieke knelpunten en valkuilen besteed. Het doel daarbij is om alle benodigde ingrediënten voor een programma van eisen voor een vluchtwegplan te geven.