0

Wilt u deze kennis delen met collega's? Klik dan hier om uw collega's uit te nodigen.

Bestanden

 Details (hoofdstuk 3 Constr...

1 Inleiding

1 Inleiding

Gebouwen hebben een eindige levensduur. Bij de sloop van een gebouw zullen de bouwproducten en -materialen doorgaans een grote hoeveelheid bouwafval creëren. Prof. ir. Jouke Post, tevens architect en directeur van XX architecten, onderzocht dit probleem en bouwde in 1998 een nieuw kantoorgebouw waarbij deze eindige levensduur centraal staat.

Uit de praktijk is gebleken dat een kantoorgebouw een economische levensduur heeft van slechts enkele decennia. Om die reden is de materialisatie van het betreffende kantoorgebouw, project XX, afgestemd op een periode van twintig jaar. Na de geplande twintig jaar dienen de gebruikte materialen ofwel vergaan te zijn, of eenvoudig te worden ontmanteld en te worden hergebruikt. Deze visie heeft Jouke Post vertaald in een ontwerpstrategie waarbij de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de architect aan de orde wordt gesteld.

Gesteld kan worden dat dit kantoorgebouw duidelijk elementen bevat, die ook centraal staan bij het gedachtegoed van de Cradle to Cradle® filosofie. De basisprincipes van Cradle to Cradle® zijn nog niet 100% praktisch toepasbaar, maar de denkwijze stimuleert ontwerpers om hun producten zó te realiseren dat aan het eind van hun levensduur alle materialen en componenten zonder kwaliteitsverlies opnieuw zijn te gebruiken.

Verbonden als emeritus hoogleraar aan de faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Eindhoven, werkte Jouke Post de ervaringen die hij opdeed bij de bouw van Project XX verder uit. In samenwerking met een groep studenten ontwikkelde hij een tool waarmee het mogelijk is om een woning te realiseren die zo Cradle to Cradle® mogelijk is. Bij deze tool staan de volgende ontwerpregels centraal:

  • Gebruik geen toxische materialen. Dat betekent dat elk materiaal uitvoerig onderzocht dient te worden.
  • Houd rekening met een biologische of technologische kringloop.
  • Gebruik hernieuwbare energie.
  • Zie diversiteit als een verrijking. Bij bouwen gaat het om mensen, dieren, cultuur, architectuur, et cetera.
  • Laat de flora en fauna een belangrijk ontwerpelement van het gebouw zijn.
  • Zie welzijn en comfort als een voorwaarde voor het resultaat. De techniek is ondergeschikt hieraan.

Deze tool paste Jouke Post vervolgens toe bij het ontwerp van zijn eigen woning.

Net buiten de stad Rotterdam, aan de Rotte, stond een dijkhuisje te koop dat gesloopt mocht worden om er een nieuw huis te bouwen. Nadat Jouke Post het huisje had gekocht, bleek echter dat de proceduretijd veel langer was dan gedacht. Er was geen duidelijkheid over het te bouwen volume, noch over de zekerheid om te slopen. Dit gaf de architect wel de tijd om goed over het plan na te denken.

Geïnspireerd door architect Glenn Murcutt, besloot hij met heel simpele middelen een woning te ontwerpen die optimaal gebruik maakt van de omgeving; goed op de zon, in de wind en met uitzicht op de Rotte. Ook moest de woning comfortabel zijn, licht, energiezuinig en vrij van toxische materialen.

Figuur 1-1 Ontwerp van de woning Recht op Wind. Bron: Jouke Post.

De C2C woningbouwtool maakt onderscheid tussen de mogelijkheden die geboden worden door de locatie, en door het gebouw zelf. De eerste belangrijke vraag in relatie tot de locatie, betreft de aanknopingspunten die de omgeving biedt. De woning van Jouke Post is gerealiseerd aan veenrivier de Rotte, in een open landschap nabij de Rottemeren. Ideaal voor de toepassing van natuurlijke ventilatie.