0

1 Inleiding

1 Inleiding

1.1 Aanleiding van het project

De investering in de ontwikkeling en realisatie van een bouwwerk vormt een beperkt aandeel in de Total Cost of Ownership van dat bouwwerk. Beheer, onderhoud, toekomstige aanpassingen van bouwwerken en uiteindelijk de sloop of hergebruik ervan omvatten veruit de grootste kostenposten: het belang van asset management is daarmee nadrukkelijk onderkend. Het is dan ook essentieel dat betrouwbare en verifieerbare informatie over het gedrag van bouwwerken, constructies, bouwdelen etc. voorhanden is. Hiermee kan het asset management efficiënt en effectief worden uitgevoerd. Innovatieve ICT, bijvoorbeeld in de vorm van sensoren, RFID en datamanagement, kan bij het verkrijgen en interpreteren van die informatie een prominentere rol spelen.

1.2 Doel van het project

De CUR-Preadviescommissie C171-1 Intelligente constructies met ICT [4] is in 2012 nagegaan hoe o.a. sensortechnologie in combinatie met ICT in de bouw kan worden geïmplementeerd. Het doel van toepassing van ICT in de bouw is (onder andere) betrouwbaar inzicht krijgen in het verloop van het gedrag van constructies die blootstaan aan diverse invloeden, bijvoorbeeld belastingen, corrosie en temperatuurverschillen. Wanneer op basis van de aldus verkregen informatie daartoe aanleiding is, kan tijdig worden ingegrepen. Ook het onderhoud kan op basis van deze actuele informatie worden uitgevoerd op momenten, die beter kunnen worden gerelateerd aan de conditie van het bouwwerk. Eén specifieke techniek die beschouwd wordt in dit project, is de RFID-technologie. RFID staat voor radio frequency identification. Met behulp van RFID-chips (een alternatief voor bijvoorbeeld barcodes) kunnen bouwdelen worden geïdentificeerd. Ook kunnen RFID-chips, als er sensoren en zenders aan worden toegevoegd, data meten en deze zenden naar een ontvanger, namelijk de database van beheerder van het bouwwerk.

Een database met informatie over een bouwwerk is een hulpmiddel om beheer en onderhoud van bouwwerken goed te ondersteunen. Een type database om informatie over een bouwwerk in op te slaan, is een Bouwwerk Informatie Model (BIM). Om beheer en onderhoud goed uit te kunnen voeren, moet de database zo actueel mogelijk te zijn. Tevens dient deze voldoende compleet te zijn.

De virtuele wereld van databases en Bouwwerk Informatie Modellen koppelen aan de constructie in de praktijk levert een waardevolle bijdrage aan het beter beheren en onderhouden van het bouwwerk. Deze koppeling gebeurt nu nog handmatig: in het veld verkregen veelal visuele informatie wordt ingevoerd in de database. Met behulp van RFID-chips kan een directe en betrouwbare koppeling worden gelegd, waardoor de database altijd de meest actuele data bevat.

Dit project richt zich op het identificeren van kansrijke toepassingen van de RFID-technologie bij processen rond asset management. Deze publicatie beoogt dan ook de toepassing van deze technologie bij beheer en onderhoud van bouwwerken te stimuleren.

1.3 Aanpak en leeswijzer

Bij het onderzoek naar mogelijke toepassingen van RFID-chips bij het asset management van bouwwerken, wordt onderstaande aanpak gevolgd. De aanpak wordt uitgelegd aan de hand van figuur 1.1. Tussen haakjes wordt in de tekst hieronder verwezen naar de letters van de deelactiviteiten in figuur 1.1.

Figuur 1-1 Stroomschema aanpak.

Aan de aanbodkant wordt in hoofdstuk 2 eerst de algemene techniek van RFID beschreven (a). Dit hoofdstuk geeft antwoord op de vraag Wat houdt RFID-technologie in?.

Om de vraagkant in beeld te brengen, zijn er brainstormsessies gehouden over toepassingen van RFID-chips bij asset management (Bijlage B). Vanuit de brainstormresultaten wordt vervolgens uitgezoomd tot een iets hoger abstractieniveau. Op dit niveau worden aan de aanbodkant de generieke functionaliteiten van RFID (Wat is er mogelijk met RFID?) gefilterd (b). Deze worden benoemd in 3.2. Aan de vraagkant worden op dit niveau verschillende interessante deelprocessen met betrekking tot beheer en onderhoud gefilterd (c). Deze deelprocessen worden opgesomd in 3.3.

Bij deelactiviteit (d) komen vraag en aanbod bij elkaar in concrete toepassingen. Deze stap wordt beschreven in 3.5. Ook wordt hier gebruik gemaakt van de brainstormresultaten uit Bijlage B.

Uit deze toepassingen wordt vervolgens het laaghangend fruit geselecteerd, dat wil zeggen, de meest kansrijke toepassingen van RFID-chips ten behoeve van beheer en onderhoud (e) (hoofdstuk 4).