0

publicatie: Constructieve veiligheid van gevels

1 Inleiding

1 Inleiding

Gevels vormen binnen de constructies een aparte groep: ze combineren namelijk architectonische eigenschappen (vormgeving, uiterlijk) met bouwfysische eigenschappen (isolatie, wind- en waterdichting) en met constructieve eigenschappen (sterkte, stijfheid, duurzaamheid). Dat maakt dat bij gevels – nog meer dan bij andere constructies – veel disciplines zijn betrokken bij ontwerp, uitvoering en onderhoud. Dit handboek gaat met name in op de constructieve aspecten van gevels.

Een belangrijke aanleiding voor het opstellen van dit handboek is het door VROM-Inspectie opgestelde rapport Constructieve veiligheid van gevels en glazen overkappingen, waarin achttien incidenten worden geanalyseerd. Uit de analyses komt naar voren dat de oorzaak van de incidenten heel divers is:

  • bij nieuwe gebouwen is vaak sprake van een onzorgvuldig ontwerp en/of een gebrekkige uitvoering en/of het toepassen van materialen die onvoldoende duurzaam zijn voor wat betreft de constructieve veiligheid;
  • bij bestaande gebouwen ontstaan problemen vooral doordat de gevelconstructie (of een gedeelte daarvan) aan het eind is gekomen van de technische levensduur.

Het rapport van VROM-Inspectie doet nuttige aanbevelingen aan de diverse partijen die betrokken zijn bij de veiligheid van gevels. Het handboek Constructieve veiligheid van gevels verhoogt de betrouwbaarheid van gevelconstructies door bestaande kennis over en ervaring met de constructieve veiligheid van gevelconstructies toegankelijk te maken voor betrokkenen in het ontwerp, de uitvoering en het beheer.

Bij het opstellen van dit handboek is een onderscheid gemaakt tussen onderwerpen die voor alle geveltypen gelden en onderwerpen die materiaal- en/of constructiegebonden zijn. De algemene onderwerpen worden behandeld in hoofdstuk 2 t/m 6:

  1. Gevelbekleding en veiligheid;
  2. Ontwerpen van gevelbekleding;
  3. Beoordelen van gevels in bestaande bouw;
  4. Borgen van constructieve veiligheid;
  5. Gevels en aansprakelijkheid;

De materiaal- en/of constructiegebonden onderwerpen worden behandeld in hoofdstuk 7 t/m 14:

  1. Mechanisch bevestigde plaatgevels;
  2. Verlijmde gevelbekleding;
  3. Gevels van metselwerk;
  4. Gevels van natuursteen;
  5. gevels van metaal;
  6. Gevels met een keramische afwerking op prefab beton;
  7. Gevels met stalen sandwichpanelen;
  8. Gevels van glas.

Deze laatste acht hoofdstukken zijn zoveel mogelijk geschreven door auteurs uit de betreffende branche vanwege de specifiek aanwezige kennis over het onderwerp.

Alle hoofdstukken zijn in de begeleidingscommissie besproken en, waar nodig, van commentaar voorzien en aangepast. Het handboek geeft daarmee de huidige stand van zaken weer op het gebied van constructieve veiligheid en gevelconstructies. De state-of-the-art kennis van de beschreven geveltypen hangt nauw samen met de ervaring in de praktijk. In de bouw wordt veel kennis immers ‘werkendeweg’ opgebouwd. Deze kennis ontstaat als bijproduct van overleg tussen partijen die een bepaalde toepassing wensen en toezichthouders die de ondankbare taak hebben hierover kritische vragen te stellen. Vaak leidt dit overleg tot onderzoek en meer kennis. Op een bepaald moment is de state-of-the-art kennis voldoende om te gaan werken met erkende kwaliteitsverklaringen. Deze verklaringen maken het overleg tussen partijen eenvoudiger.
Soms worden gevels ontworpen met materialen of bevestigingstechnieken waarvoor geen erkende kwaliteitsverklaringen beschikbaar zijn. Betrokken partijen moeten dan gezamenlijk een geschikte oplossing zoeken. Hierbij is gebruik te maken van de informatie in de hoofdstukken 2 t/m 6.

Het handboek Constructieve veiligheid van gevels is voor opdrachtgevers, ontwerpers, bouwers, toeleveranciers, beheerders en toezichthouders zowel een standaardwerk als naslagwerk voor specifieke vragen over gevels.