0

publicatie: De Flexibele Doorbraak

1 De transformatie van een belangrijke woningvoorraad

1 De transformatie van een belangrijke woningvoorraad

Stedelijke vernieuwing kan zich verheugen in een groeiende belangstelling. Terwijl nu nog veel aandacht wordt gegeven aan de opgave in de uitbreidingswijken, zal deze verschuiven naar ingrepen in het kader van stedelijke vernieuwing. Vooral bestaande buurten en wijken vragen om een bouwopgave waar maximale capaciteit en kwaliteit wordt ingezet. Een daling van de nieuwbouw en een forse stijging van de verbouw en renovatie geeft dit nu al aan. De motto's daarbij zijn vernieuwing, reconstructie, integrale aanpak, procesbeheersing en samenwerkingsvormen.
Aan de basis van de ingrepen liggen vaak technische innovaties. De fysieke kant van de herstructurering kan de sociale ondersteunen.
Grote kansen zijn er voor herstructurering door renovatie op basis van hergebruik van casco's. Jarenlang was dit eèn van de moeilijkste terreinen. Inmiddels is een nieuwe weg ingeslagen. De Flexibele Doorbraak is een letterlijke doorbraak binnen de woning en tegelijk ook een figuurlijke doorbraak wat betreft de ideevorming en de aanpak van de flats uit de wederopbouwperiode. Verlenging van de levensduur maakt een hoog investeringsniveau mogelijk.
De Flexibels Doorbraak draagt als integraal concept bij tot het in stand houden van de vaak onderschatte naoorlogse strokenbouw en 'stempelwijken' uit de jaren 1945 - 1965. De methode voegt een aantal meerwaarden aan de huizen toe. Deze aanpak kan, met respect voor de bestaande voorraad, kwalitatief veelal matige portiekwoningen transformeren tot goed betaalbare woningen voor huidige en toekomstige bewoners. Daarbij worden de flats ook interessant voor andere doelgroepen dan de zittende.
De renovatie op basis van de Flexibele Doorbraak is daarom niet alleen een bouwtechnisch verhaal, maar heeft zijn context, in volkshuisvesting, sociale cohesie van de buurt, leefstijlen van bewoners en nieuwe demografische ontwikkelingen.
Belangrijk derhalve voor politici, medewerkers bij de overheden, beleids- en projectmedewerkers van woningcorporaties, project- en conceptontwikkelaars, adviseurs, professionals bij bewonersorganisaties en particuliere opdrachtgevers.

André Thomsen, hoogleraar woningbeheer, bouwkunde TU Delft:
"Voor een doeltreffend voorraadbeheer zal waarschijnlijk meer gesloopt moeten worden dan nu, maar slopen heeft geen zin als we niet beseffen dat de werkelijke grote opgave ligt in de zinvolle levensduurverlenging van 99,7% van onze woningvoorraad die niet vervangen kan worden. Wie de cijfers bekijkt ziet dat de jaarlijkse nieuwbouw immers is gedaald tot minder dan 1 % van de bestaande voorraad en daardoor een marginale betekenis heeft. De oplossing zal dus gezocht moeten worden in zorgvuldige verdeling en voortdurende aanpassing van de bestaande voorraad met toevoeging van zorgarrangementen. De vroeg naoorlogse voorraad portieketagewoningen biedt daarvoor uitgekiende mogelijkheden, vooral als functionele, sociale, culturele consequenties en duurzaamheid worden meegewogen. Laat ik het duidelijk zeggen: renovatie is vaak en goede, soms een betere en in toenemende mate de enige optie voor de huidige bouwopgave."

Figuur 1
Naoorlogse portiekflat Osdorp - Amsterdam.

Figuur 2
Sanitair is van beperkte afmeting.

Figuur 3
Beperkte indelingsmogelijkheden.

Flexibele Doorbraak biedt veel pluspunten
De naoorlogse portieketageflats hebben wel degelijk toekomst. De minpunten waar ze vaak om worden verketterd (sleets, te klein, slecht geïsoleerd, te gehorig, ouderwets ingedeeld, onpraktisch, identiteitloos vanwege de industriële systeembouw) kunnen dankzij de Flexibele Doorbraak worden omgebogen tot pluspunten (ruim, vrij indeelbaar, isolatietechnisch en qua gehorigheid eigentijds). Waarmee deze grote woningvoorraad dankzij renovatie op basis van Industrieel Flexibel en Demontabel bouwen een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan de stedelijke vernieuwing. De snelheid en kostenbesparing van de ingreep maken dat er een realistischer afweging tussen enerzijds sloop en nieuwbouw en anderzijds renovatie kan worden gemaakt.
De vernieuwde flats zullen nieuwe groepen bewoners kunnen verleiden. Differentiatie is het logisch gevolg.
Wie kiest voor de Flexibele Doorbraak heeft een bouwproductie zonder aanzienlijke sloopwerkzaamheden, zonder grond- en heiwerkzaamheden, met minder overlast voor de omgeving, zonder aanleg van infrastructuur en met beperkte aansluitkosten.