0

publicatie: De kwaliteit van voegen in metselwerk

Woord vooraf

Woord vooraf

Medio 1993 kwam in een gezamenlijke inspanning van Civieltechnisch Centrum Uitvoering Research en Regelgeving (CUR) te Gouda en Stichting Bouwresearch (SBR) te Rotterdam de publicatie SBR 299/CUR 93-3 'De kwaliteit van voegen in metselwerk' tot stand. Die publicatie bestond uit twee delen. Deel 1 gaf een toelichting op deel 2 en was tevens een samenvatting van recente, met betrekking tot het voegen van metselwerk verworven kennis. Deel 2 had het karakter van een concept CUR-Aanbeveling. Voorlopig werd deel 2 Leidraad genoemd. De bedoeling daarvan was marktpartijen enige tijd in de gelegenheid te stellen met het geheel ervaring op te doen, waarna - met medenemen van de ervaringen - een definitieve CUR-Aanbeveling zou kunnen worden opgesteld. Een belangrijk argument daarvoor was dat er zaken aan de orde werden gesteld die voor de betrokkenen geheel nieuw waren. Tot die nieuwe zaken behoorde een classificatie van voegwerk op grond van de hardheid van de voegmortel in het werk. Die hardheid zou gemeten moeten worden met een tot dan nog tamelijk onbekend apparaat. Ook werd een nog relatief jonge ontwikkeling, te weten het mechanisch verdichten van voegmortel, naar voren gebracht. Daarmee bestond nog weinig ervaring.

Mede door het uitbrengen van genoemde Leidraad is er op het gebied van het voegen van metselwerk intussen veel veranderd. De voeghardheidsmeter en de bijbehorende classificatie zijn al nagenoeg ingeburgerd, bestekken vermelden steeds vaker aan welke voeghardheidsklasse het voegwerk moet voldoen en ook het mechanisch verdichten vindt steeds vaker toepassing. Deze werkwijze wordt warm aanbevolen,omdat de kwaliteit van het voegwerk erdoor stijgt en ook omdat er een belangrijke verlichting van de fysieke belasting van de voeger van uitgaat. Om die reden heeft ook de Stichting Arbouw zich erachter gesteld. In 1998 zal naar verwachting een A-blad voor voegers verschijnen. Ook komt er een speciale menger voor voegspecie op de markt. Veel energie is en wordt nog steeds gestoken in de ontwikkeling van prefab-voegmortels en die worden ook steeds meer toegepast. Het ideaal is om te komen tot voegmortels die ook bij nauwelijks voorgenatte gevels en sterk zuigende steen goede resultaten opleveren. Er wordt gewerkt aan een speciale voegsteiger en ook de ontwikkeling van een stuk gereedschap voor het uitkrabben van metselspecie is ter hand genomen.
Door Stichting Vakopleiding Bouwbedrijf (SVB) te Zoetermeer is een bijscholingscursus voor voegers ontwikkeld. Die wordt mede gezien als ondersteuning van procescertificering.

Begin 1997 werd de tijd rijp geacht een definitieve CUR-Aanbeveling op te stellen. Die kwam in het voorjaar van 1998 gereed. STABU zal standaardbestekteksten op deze aanbeveling baseren.

Aan de totstandkoming van zowel de CUR-Aanbeveling 61 'Het voegen van metselwerk' als de voorliggende SBR 299/CUR 98-3-publicatie 'De kwaliteit van voegen in metselwerk' waarin de CUR-Aanbeveling is opgenomen, werd financieel bijgedragen door:

  • Aannemers Vereniging Metselwerken AVM te Beekbergen
  • Algemene Voegers Patroonsbond AVPB te Utrecht
  • Koninklijk Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten KNB te De Steeg
  • CVK Kalkzandsteen te Hilversum
  • MBI BETON te Veghel
  • Nederlandse Mortelorganisatie NeMO te Aadorp
  • Vereniging Nederlandse Cementindustrie VNC te 's-Hertogenbosch

Het werk werd door TNO-Bouw uitgevoerd als een door het ministerie van Economische Zaken gestimuleerd onderzoeksproject.

De commissie
De SBR-studiecommissie/CUR-voorschriftencommissie 49 'Voegen in metselwerk was ten tijde van het onderzoek als volgt samengesteld:

mr. R. M.M.G. van Bergen
Algemene Voegers Patroonsbond AVPB
Utrecht

A.C. Blonk
Aannemers Vereniging Metselwerken AVM
Beekbergen

ing. A. Brink
Nederlandse Mortelorganisatie NeMO
Aadorp

F.J. Brouwer
B&O Gevelconsultancy BV
Utrecht

ing. A.M.H.M.A. Claessens
CVK Kalkzandsteen
Hilversum

ing. H.W. Corporaal (coördinator CUR)
Stichting CUR
Gouda

ir. R.C. Dorgelo (corresponderend lid)
Stichting Bouwresearch
Rotterdam

H.A.J.G. van den Heuvel
Koninklijk Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten KNB
De Steeg

H. van Ieperen
Van Ieperen Groep B.V.
IJsselstein

ir. J.H.M. Lavrijssen
Van de Laar Physicon
Valkenswaard (namens MBI BETON, Veghel)

ir. P.Lenaert
Nederlandse Mortelorganisatie NeMO
Aadorp

ir. A.J. Molendijk (corresponderend lid)
Bond van Nederlandse Architecten BNA
Amsterdam

ir. Th. Monnier
Stichting CUR
Gouda

S. Roorda (corresponderend lid)
Vereniging Nederlandse Cementindustrie VNC
's-Hertogenbosch

C. Verwaal (voorzitter)
Algemene Voegers Patroonsbond AVPB
Utrecht

ing. K.J.E.J. Gommers (projectmanager)
Stichting Bouwresearch
Rotterdam

Als rapporteur trad op ing. L.J.A.R. van der Klugt van TNO-Bouw te Rijswijk. Mede-onderzoeker en co-rapporteur was ing. J.A.G. Koek van TNO-Bouw.

Afgeleid van de voorliggende publicatie zijn door SBR ook ontwikkeld:

  • Het voegen van metselwerk: handleiding voor ontwerp, uitvoering en controle
  • Het voegen van metselwerk: instructie voor bouwplaatsmedewerkers