0

publicatie: Projectpartnering in de bouw: een kennismaking

1 Wat is projectpartnering in de bouw?

1 Wat is projectpartnering in de bouw?

Dit hoofdstuk gaat in op de vraag wat projectpartnering in de bouw inhoudt. Na een korte verkenning van het onderwerp wordt een definitie gepresenteerd die centraal staat in het vervolg van deze publicatie.

1.1 Project- en strategische partnering

In de praktijk en in de literatuur wordt de term 'partnering' gebruikt voor twee verschillende soorten samenwerking. Dit maakt de discussie over partnering nog wel eens verwarrend. In hoofdlijnen kunnen er twee vormen van partnering worden onderscheiden:12

  1. projectpartnering: hierbij gaat het om een samenwerking voor de duur van slechts één project; in de Angelsaksische wereld wordt dit ook wel aangeduid als alliancing;
  2. langetermijnpartnering: hierbij gaat het om samenwerking die projectoverstijgend is, en dus voor de duur van meerdere projecten standhoudt; langetermijnpartnering wordt ook wel een strategische alliantie genoemd, waarbij nieuwe productmarkt-competentiecombinaties worden ontwikkeld.11

Binnen deze publicatie ligt de nadruk op de eerste vorm van partnering, dus projectgebonden partnering.
Bij partnering werken bedrijven als één team of met een gezamenlijke (virtuele) onderneming aan een oplossing voor de klant.14 De klant maakt vaak deel uit van het team, en de klant en de aanbieders werken zo nauw mogelijk samen aan een project.8 Dit in tegenstelling tot een traditionele manier van werken, waarin de rollen van de klant enerzijds en de ontwerpersbouwers anderzijds strikt van elkaar zijn gescheiden. Daarbij sturen de deelnemers aan de partnering op gezamenlijk geformuleerde doelstellingen.2 De opbrengsten en risico's van het project worden door de partners gedeeld. De samenwerking is gericht op het leveren van bijzondere prestaties in het project, bijvoorbeeld in termen van doorlooptijd, kosten, maakbaarheid en geschiktheid van het product voor het beoogde gebruik.3 Aanvullende positieve bijdragen van partnering zijn:2 het verbeteren van de kwaliteit, het creëren van een beter ontwerp, het veiliger maken van de bouw, het verkorten van de bouwtijd, en het verbeteren van de samenwerking.

1.2 Naar een definitie

Op basis van het bovenstaande kan partnering als volgt worden gedefinieerd:

Partnering is een projectgebonden samenwerkingsverband, waarvan de klant-opdrachtgever veelal deel uitmaakt, en waarbinnen partijen opbrengsten en risico's delen en gemeenschappelijke en gedeelde doelen en belangen nastreven. De samenwerking is gebaseerd op vertrouwen en gelijkwaardigheid en heeft als doel het realiseren van een buitengewone projectperformance.
In het onderstaande worden de cursief gedrukte begrippen nader toegelicht:

  • Projectgebonden
    In tegenstelling tot strategische partnering, gaat het bij projectpartnering dus om samenwerking voor de duur van één project.
  • Opbrengsten en risico's delen
    Bij meer traditionele samenwerkingsvormen in de bouw zijn de risico's en opbrengsten veelal strikt toebedeeld aan verschillende partijen. Een belangrijk kenmerk van partnering is dat de partners van de opbrengsten elkaars inspanningen delen en duidelijk samen de risico's van problemen dragen.
  • Gemeenschappelijke en gedeelde doelen
    De doelstellingen van het project zijn 'uitgelijnd' met die van de individuele deelnemers. Dit wordt bekrachtigd door bijvoorbeeld bonus/ malusregelingen ('incentives').
  • Vertrouwen
    Dit wordt alom beschouwd als een van de belangrijkste pijlers van partnering. Partnering vraagt om verregaand wederzijds commitment en innige samenwerking, veelal onder onzekere condities; deze zijn alleen mogelijk met partijen die elkaar vertrouwen.
  • Gelijkwaardigheid
    Het gaat hierbij om gelijkwaardigheid in feitelijke, maar ook in morele zin. De inbreng van de respectievelijke partners in het project moet evenwichtig zijn; daarnaast kan er geen sprake zijn van hiërarchische verhoudingen ('onder- en bovensituaties') in het projectteam.
  • Projectperformance
    Partnering kan worden gebruikt om prestaties in projecten te realiseren die met een traditionele aanpak niet mogelijk waren, zoals verkorting van doorlooptijd, kostenreductie, verbetering van het rendement van de (huur)opbrengst en vermindering van hinder voor de omgeving.