0

publicatie: Veilig wonen in nieuwbouw

1 Inleiding

1 Inleiding

Per 1 januari 1999 zijn aan de inbraakveiligheid van woningen eisen gesteld in het Bouwbesluit. Veiligheidseisen zijn echter niet alleen voor woningen en woongebouwen van belang. Ook voor de openbare ruimte geldt dat veiligheid een vereiste is, want veiligheid is een menselijke bestaansvoorwaarde. Maar anno 1999 zijn er toch flinke barsten in het veiligheidsgevoel gekomen.

  1. Ruim 50% van de bevolking doet 's avonds niet meer zonder meer open als er wordt aangebeld; ongeveer 35% signaleert 'enge plekken' in de woonomgeving; één op de vier mensen is bang om 's avonds alleen thuis te zijn; en bijna 20% van de mensen zegt, uit angst om slachtoffer te worden, recentelijk zijn uitgaanspatroon te hebben gewijzigd.
    (Uit DSP en CBS-onderzoek)

Kennelijk is veiligheid er niet 'zomaar' en mag er niet van uit worden gegaan dat veiligheid wel door politie, justitie en brandweer wordt geregeld. Veiligheid vereist vandaag de dag een constante inspanning waarbij, naast politie, justitie en brandweer, alle maatschappelijke sectoren een rol kunnen - en moeten - spelen: gemeenten, bewoners, onderwijs, corporaties, welzijnsinstellingen, bedrijfsleven en ook de bedrijfstak bouw.

In de regeringsnota Samenleving en Criminaliteit wordt nadrukkelijk de verantwoordelijkheid voor veiligheid gelegd bij ontwerpers en bouwers. Als eerste beleidslijn stelt de nota:
'De bebouwde omgeving dient qua planologische en bouwtechnische kenmerken zodanig te zijn ingericht dat hierdoor enerzijds de uitoefening van toezicht op vooral jongeren niet onnodig wordt bemoeilijkt en anderzijds het plegen van diefstallen en dergelijke niet onnodig gemakkelijk wordt gemaakt.'
De formulering is omslachtig, maar de boodschap is luid en duidelijk: planologen, ontwerpers en bouwers moeten ervoor zorgen dat preventie mogelijk is, waardoor kwaadwillende lieden minder eenvoudig hun slag kunnen slaan.

De bouw heeft hier zowel een maatschappelijke verantwoordelijkheid als een legitiem eigenbelang: degenen die veiligheid niet in hun aanbod opnemen, zullen een deel van de markt verliezen. Zowel voor bouwbedrijven, ontwerpers en adviseurs liggen er geweldige uitdagingen. Aangezien voor de bouw 'veiligheid' en 'bouwen' altijd synoniem zijn geweest, moet de bouw deze uitdaging aankunnen. Daarvoor zijn durf en deskundigheid nodig.

Vooral de deskundigheid binnen de bouwwereld op het terrein van beveiliging van gebouwen moet daarom in een snel tempo op een hoger niveau worden gebracht. De behoefte aan praktijkgerichte informatie over veiligheid in relatie tot het gebouwontwerp is enorm toegenomen na de opname van regelgeving hieromtrent in het Bouwbesluit. Die behoefte wordt nog versterkt door het grote draagvlak en de groei van het aanverwante Politiekeurmerk Veilig Wonen. Het gaat daarbij vooral om samenhangende praktijkinformatie.

Om die behoefte te vullen brengt de SBR deze publicatie 'Veilig wonen in nieuwbouw' uit, bestemd voor opdrachtgevers, ontwerpers, beheerders, bouwondernemers en timmerfabrikanten, maar ook voor preventie-adviseurs, medewerkers van afdelingen bouw- en woningtoezicht en niet in de laatste plaats voor de bewoners. Het is een eerste publicatie in een reeks over de beveiliging van diverse typen gebouwen.

Leeswijzer

1 Achtergronden
In dit hoofdstuk wordt toegelicht waarom veiligheid in het Bouwbesluit is opgenomen en hoe de bouwnijverheid een belangrijke rol kan spelen in het voorkomen van inbraak nu er bouwregelgeving is.

2 Maatregelen voor inbraak- en vandalismepreventie op planologisch en stedenbouwkundig niveau
Er wordt stilgestaan bij de wijze waarop inbraak in woningen kan worden beïnvloed via maatregelen op hoger gelegen niveaus zoals Stedenbouwkundige randvoorwaarden en Openbare ruimte. Aan buurtgerichte maatregelen en het beheer van woongebouwen wordt op beknopte wijze aandacht gegeven ten behoeve van vandalismepreventie rond en in woongebouwen.

3 Materiaalgerichte voorschriften voor inbraakpreventie
In dit hoofdstuk wordt op basis van de bij de materiaalsoorten hout, metaal en kunststof behorende algemene kwaliteitseisen de inbraakbeveiliging van woningen behandeld. Naast kwaliteitsverklaringen wordt aandacht gegeven aan de conformiteitsverklaring en het begrip 'gelijkwaardige veiligheid.'

4 De beveiliging van deuren en ramen
Er wordt in dit hoofdstuk meer in algemeen beveiligingstechnische zin stilgestaan bij een aantal veelvoorkomende typen deuren, ramen, deurbladen, beglazingen en kozijnverankeringen en daarnaast wordt de onderlinge samenhang belicht. Er wordt vooral inzicht gegeven in het waarom en hoe ramen, deuren en kozijnen moeten worden beveiligd. Daarbij is niet direct de regelgeving de basis, maar betreft het meer de ervaringen van de afgelopen jaren met de praktijk van inbraak en de oplossingen daartegen.

Bijlagen
Bijlage 1 biedt naast informatie over de nieuwe normen NEN 5087 en NEN 5096 ook inzicht in de achtergronden die tot deze nieuwe normen hebben geleid.
Bijlage 2 geeft een volledig overzicht van de inhoud van het Politiekeurmerk Veilig Wonen.
Bijlage 3 vermeldt organisaties en instellingen waar de lezer desgewenst terecht kan voor nadere informatie over (onderdelen van) het onderwerp 'Veilig wonen in nieuwbouw.'